Ngày 5/9, tờ Oilprice cho biết, khu vực Đông Bắc Á đang chứng kiến sự hồi sinh nhanh chóng của năng lượng hạt nhân khi Nhật Bản và Hàn Quốc ưu tiên nguồn năng lượng sạch này vào chiến lược an ninh năng lượng của họ.
Hai nền kinh tế lớn này không chỉ đẩy mạnh mở rộng năng lượng hạt nhân mà còn thay đổi địa chính trị về cách thức và đối tác trong việc mở rộng này. Khi sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) thúc đẩy cách tiếp cận toàn diện đối với việc mở rộng năng lượng, một liên minh năng lượng hạt nhân mới đang nổi lên giữa Nhật Bản, Hàn Quốc và Mỹ.
Tháng 7/2026 vừa qua, Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc đã ký một thỏa thuận hợp tác ba bên về lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ (SMR) nhằm cung cấp cho các quốc gia này một lựa chọn thay thế cho các nhà cung cấp lò phản ứng từ Trung Quốc và Nga.
Ảnh minh họa: Getty Images
Sau thảm họa hạt nhân Fukushima năm 2011, Nhật Bản đã hoàn toàn từ bỏ năng lượng hạt nhân và lên kế hoạch nhanh chóng ngừng hoạt động toàn bộ ngành năng lượng hạt nhân của mình. Nhưng trong hơn một thập kỷ rưỡi qua, những lợi ích tương đối của năng lượng hạt nhân đối với an ninh năng lượng, sự độc lập và các mục tiêu về khí hậu của đất nước đã đưa công nghệ này trở lại tâm điểm chú ý.
Về phần Hàn Quốc, ngành công nghiệp năng lượng hạt nhân đã chứng kiến sự tăng trưởng ổn định trong nhiều năm nay, tiếp tục phát triển ngay cả khi các chính quyền khác nhau với quan điểm trái ngược về năng lượng hạt nhân đã lên ngôi và xuống ngôi.
Và giờ đây, cả hai đều đã đặt ra những mục tiêu cực kỳ tham vọng để tiếp tục phát triển các lĩnh vực tương ứng của mình với tốc độ nhanh chóng trong những thập kỷ tới.
Tờ Diplomat gần đây đưa tin: "Cùng nhau, hai quốc gia này đang định hình lại chính sách hạt nhân của Đông Bắc Á và ngày càng phối hợp chặt chẽ hơn với Washington, khi chính sách năng lượng được lồng ghép vào cấu trúc hợp tác an ninh ba bên rộng lớn hơn".
Liên minh này mang lại lợi ích kinh tế và chính trị chiến lược cho tất cả các bên tham gia, với động lực địa chính trị đặc biệt mạnh mẽ đối với Mỹ.
Kỷ nguyên phục hưng của năng lượng hạt nhân
Năng lượng hạt nhân đang trải qua thời kỳ phục hưng trên toàn cầu khi nhu cầu năng lượng từ các trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn, sự gián đoạn liên tục của chuỗi cung ứng nhiên liệu hóa thạch, và những lo ngại về khí hậu làm nổi bật nhiều lợi ích của nó.
Điện hạt nhân là một công nghệ đã được chứng minh có khả năng sản xuất năng lượng không phát thải vào mọi thời điểm trong ngày, loại bỏ mọi nhu cầu xây dựng hệ thống lưu trữ năng lượng, một điều cần thiết đối với điện mặt trời và điện gió quy mô lớn.
Tạp chí Foreign Policy Journal đưa tin hồi đầu năm nay rằng: "Với việc an ninh năng lượng hiện được xếp ngang hàng với các cam kết về khí hậu như một ưu tiên chính sách hàng đầu, năng lượng hạt nhân dường như sẽ đóng vai trò trung tâm trong bức tranh điện lực toàn cầu cho đến giữa thế kỷ này".
Ảnh minh họa: Shutterstock
Mặc dù các lò phản ứng hạt nhân truyền thống vẫn chiếm ưu thế trong việc bổ sung công suất mới, nhưng cũng có sự quan tâm ngày càng tăng đối với các công nghệ năng lượng hạt nhân thế hệ tiếp theo, bao gồm cả phản ứng tổng hợp hạt nhân và các lò phản ứng mô-đun quy mô nhỏ (SMR).
Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, bản ghi nhớ "phác thảo các cơ hội cho ba quốc gia chúng ta, vốn có những lợi thế bổ sung cho nhau trong lĩnh vực hạt nhân dân sự, để khuyến khích sự hợp tác cùng có lợi giữa các ngành công nghiệp hạt nhân của mỗi nước."
"Khung hợp tác này nhằm mục đích thúc đẩy các mô hình triển khai hạm đội giúp giảm thiểu rủi ro trong phát triển dự án, đạt được hiệu quả kinh tế theo quy mô, xúc tiến đầu tư tư nhân, đơn giản hóa quy trình cấp phép và tối ưu hóa chuỗi cung ứng", tuyên bố chính thức tiếp tục.
"Cách tiếp cận ba bên phối hợp sẽ giúp các công ty Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc cung cấp cho các đối tác trong khu vực những lựa chọn cạnh tranh hơn để đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng của họ và duy trì các tiêu chuẩn cao nhất về an toàn, an ninh và không phổ biến vũ khí hạt nhân khi công nghệ lò phản ứng mới ngày càng được đưa vào sử dụng."
Tham khảo: Oilprice
Trang Ly
