Các nhà khoa học Nhật Bản phát hiện một mỏ vàng "vô hình" với hàm lượng cao kỷ lục dưới đáy biển, được đánh giá là có tiềm năng trở thành mỏ vàng thương mại đầu tiên ngoài khơi. Tuy nhiên, phát hiện này cũng làm dấy lên tranh cãi về nguy cơ hủy hoại hệ sinh thái biển sâu.
Các nhà khoa học Nhật Bản đã phát hiện một mỏ vàng "vô hình" có hàm lượng cao kỷ lục dưới đáy biển tại miệng phun ngầm Higashi-Aogashima, cách Tokyo khoảng 350 km về phía nam. Kết quả nghiên cứu được công bố trên tạp chí Scientific Reports.
Khu vực này nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản và được phát hiện từ năm 2015. Qua phân tích các mẫu đá thu thập từ các miệng phun thủy nhiệt dưới đáy biển, nhóm nghiên cứu của Đại học Tokyo, Đại học Waseda và Đại học Shizuoka xác định nơi đây chứa lượng vàng cao nhất từng được ghi nhận trong các mỏ sunfua dưới đáy đại dương.
Điểm đặc biệt là phần lớn kim loại quý không tồn tại dưới dạng thỏi hay hạt vàng thông thường mà ở dạng "vàng vô hình" (invisible gold). Các nguyên tử vàng bị giữ bên trong cấu trúc tinh thể của pyrit - thường được gọi là "vàng giả" vì có màu sắc rất giống vàng thật.
Nhờ công nghệ mới, các nhà khoa học phát hiện được lượng vàng này. Phân tích cho thấy hàm lượng vàng trong một số mẫu pyrit đạt tới 19.231 phần triệu (ppm), cao gấp hơn 440 lần so với các mỏ vàng dưới đáy biển từng được biết đến trên thế giới, vốn chỉ dao động từ 0,01-43 ppm.
Các nhà nghiên cứu cho biết hàm lượng vàng cao nhất tập trung tại khu vực Central Cone Site. Tại đây, pyrit hình thành khi dòng chất lỏng giàu lưu huỳnh từ các miệng phun thủy nhiệt gặp nước biển lạnh và nguội đi rất nhanh. Quá trình này, kết hợp với sự hiện diện của asen cùng một số kim loại như chì và đồng, được cho là đã tạo điều kiện để các nguyên tử vàng bị "khóa" bên trong cấu trúc tinh thể.
Theo nhóm nghiên cứu, cơ chế hình thành loại quặng đặc biệt này vẫn chưa được giải thích đầy đủ và sẽ tiếp tục được nghiên cứu trong thời gian tới.
Không chỉ có hàm lượng vàng cao, khu vực Higashi-Aogashima còn nằm ở độ sâu khoảng 700 mét - 820 mét, nông hơn đáng kể so với nhiều mỏ khoáng sản biển sâu khác. Điều này giúp việc khai thác trong tương lai có thể thuận lợi và ít tốn kém hơn.
Giới nghiên cứu đánh giá đây là một trong những địa điểm tiềm năng nhất để xây dựng mỏ vàng thương mại dưới đáy biển đầu tiên trên thế giới. Tuy nhiên, đến nay chưa có dự án khai thác vàng biển sâu nào đi vào hoạt động.
Nguyên nhân là việc tách "vàng vô hình" khỏi pyrit vẫn rất phức tạp và tốn kém. Bên cạnh đó, hoạt động khai thác tại các miệng phun thủy nhiệt cũng vấp phải sự phản đối của nhiều nhà khoa học do nguy cơ gây tổn hại các hệ sinh thái biển sâu vốn còn rất ít được nghiên cứu.
Thiên Di
Tổng hợp
