Tại TPHCM, năm học 2026-2027, thành phố áp dụng đồng thời hai phương thức tuyển sinh vào lớp 10 công lập, gồm thi tuyển và xét tuyển. Trong đó, có 3 khu vực đặc thù được áp dụng hình thức xét tuyển.
Cụ thể, Trường THCS - THPT Thạnh An áp dụng xét tuyển đối với học sinh đã hoàn thành chương trình THCS tại chính trường này trong năm học 2025-2026. Tương tự, Trường THPT Võ Thị Sáu thực hiện xét tuyển đối với học sinh tốt nghiệp THCS tại Trường THCS Lê Hồng Phong trong cùng năm học.
Việc xét tuyển vào lớp 10 cũng áp dụng đối với Trường Phổ thông Dân tộc nội trú (DTNT) thuộc Bà Rịa - Vũng Tàu cũ.
Không chỉ riêng TPHCM, năm học 2026-2027, nhiều địa phương khác cũng kết hợp giữa thi tuyển và xét tuyển trong tuyển sinh lớp 10.
Ảnh minh họa
Tại Vĩnh Long, hình thức thi tuyển chỉ còn duy trì duy nhất ở hệ thống trường chuyên. Các trường trung học phổ thông không chuyên và dân tộc nội trú sẽ xét tuyển dựa trên tổ hợp điểm học lực và hạnh kiểm.
Điểm hạnh kiểm được tính bằng trung bình cộng bốn năm trung học cơ sở, quy đổi ra thang điểm 10 với loại Tốt đạt 10 điểm và Khá đạt 8 điểm. Điểm học lực được tính toán có trọng số, trong đó kết quả năm học lớp 9 chiếm tỷ lệ cao nhất, giảm dần theo thứ tự lớp 8, lớp 7 và lớp 6.
Tỉnh Cà Mau chỉ áp dụng hình thức thi tuyển tại 2 trường là Trường THPT chuyên Phan Ngọc Hiển và Trường THPT chuyên Bạc Liêu.
Các trường THPT công lập còn lại và cơ sở giáo dục thường xuyên áp dụng xét tuyển dựa trên kết quả học tập, rèn luyện 4 năm THCS, kết hợp với điểm ưu tiên và khuyến khích (nếu có).
Quá trình xét tuyển tại Cà Mau được chia thành hai đợt. Đợt 1 diễn ra từ ngày 18/6 đến 16/7, công bố kết quả vào ngày 18/7. Đợt 2 từ ngày 19/7 đến 24/7, dành cho học sinh chưa trúng tuyển ở đợt 1 trong trường hợp các trường còn chỉ tiêu, kết quả công bố vào ngày 27/7.
Học sinh không trúng tuyển sau hai đợt vẫn có thể đăng ký xét tuyển vào các trường còn chỉ tiêu nếu được chấp thuận.
Đối với các Trường Phổ thông DTNT, việc tuyển sinh được thực hiện hoàn toàn bằng hình thức xét tuyển, dành cho học sinh thuộc diện chính sách, học sinh dân tộc thiểu số theo quy định trên địa bàn toàn tỉnh.
Ở khu vực Tây Nguyên, tỉnh Gia Lai ghi nhận sự phân hóa rõ rệt. Trong khi 48 trường bao gồm cả trường chuyên Hùng Vương vẫn tổ chức thi tuyển, thì có tới 78 cơ sở giáo dục khác thực hiện xét tuyển. Đặc biệt tại khu vực phía Tây của tỉnh, hầu hết các trường trung học phổ thông đều đã chuyển sang phương thức xét học bạ và kết quả rèn luyện.
Theo nhận định của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lâm Đồng, mỗi phương thức tuyển sinh đều có những đặc điểm riêng biệt cần cân nhắc. Phương thức thi tuyển được đánh giá cao về tính khách quan, công bằng và khả năng phân loại học sinh rõ ràng, tuy nhiên lại gây áp lực tâm lý lớn cho học sinh cùng phụ huynh và tốn kém chi phí tổ chức.
Phương thức xét tuyển mang lại lợi ích trong việc đánh giá toàn diện hành trình bốn năm học, giúp giảm áp lực thi cử và tiết kiệm chi phí xã hội. Dẫu vậy, phương thức này đòi hỏi công tác quản lý và kiểm tra học bạ phải thực hiện cực kỳ chặt chẽ để đảm bảo tính minh bạch. Việc mở rộng xét tuyển tại các trường phổ thông dân tộc nội trú và trường không chuyên giúp đảm bảo quyền lợi cho học sinh diện chính sách, đồng thời thúc đẩy phong trào học tập thực chất tại các trường trung học cơ sở.
