Uống ngay sau bữa ăn: Cản trở hấp thu dinh dưỡng
Theo bác sĩ Lâm Vĩnh Niên, Trưởng Khoa Dinh dưỡng - Tiết chế (Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM), caffeine trong cà phê có thể làm giảm hấp thu sắt và tăng thải canxi qua nước tiểu ở một mức độ nhất định. Vì vậy, việc uống cà phê ngay sau bữa ăn là thói quen không nên duy trì.
Đáng chú ý, không chỉ thịt đỏ mà các loại rau lá xanh đậm hay rau củ có màu sắc sặc sỡ cũng chứa nhiều sắt. Nếu uống cà phê ngay sau khi ăn những thực phẩm này, cơ thể sẽ khó hấp thu đầy đủ vi chất cần thiết.
Không chỉ cà phê, trà cũng là loại đồ uống nên tránh dùng ngay sau bữa ăn vì có thể gây cản trở hấp thu dinh dưỡng. Các chuyên gia khuyến cáo, nên đợi ít nhất 2 giờ sau bữa ăn mới uống cà phê. Trường hợp ăn trái cây, có thể uống sau khoảng 30 phút để đảm bảo quá trình tiêu hóa diễn ra hiệu quả.
Uống trước giờ ngủ: Gây mất ngủ, rối loạn nhịp sinh học
Bác sĩ Niên cho biết, không nên uống cà phê trước giờ ngủ. Caffeine là chất kích thích thần kinh trung ương, vì vậy uống cà phê gần giờ đi ngủ có thể gây khó ngủ, ngủ không sâu hoặc rối loạn giấc ngủ. Điều này đặc biệt ảnh hưởng đến người cao tuổi, người nhạy cảm với caffeine hoặc người đã có sẵn vấn đề về giấc ngủ.
Ngoài ra, cà phê cũng không phải là thức uống phù hợp với trẻ nhỏ do hệ thần kinh còn đang phát triển và nhạy cảm với các chất kích thích.
Uống quá nhiều cà phê: Tăng cholesterol, hại tim mạch
Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam cho biết, cà phê nếu uống khoảng 2–3 ly mỗi ngày có thể giúp giảm nguy cơ đột quỵ, suy tim nhẹ và một số biến cố tim mạch ở người khỏe mạnh. Tuy nhiên, khi lượng tiêu thụ vượt quá ngưỡng, đặc biệt lên tới 8–10 ly mỗi ngày lại đe dọa cho sức khỏe.
Không chỉ chứa caffeine, cà phê phin không lọc (loại phổ biến tại Việt Nam) còn giữ lại nhiều hợp chất diterpene như cafestol và kahweol. Đây là các chất dầu tự nhiên trong hạt cà phê có khả năng ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa cholesterol trong cơ thể.
Cụ thể, các chất này có thể ức chế enzyme CYP7A1 - yếu tố quan trọng giúp chuyển hóa cholesterol thành axit mật. Đồng thời, chúng làm giảm số lượng thụ thể LDL tại gan, khiến cholesterol “xấu” (LDL) tăng lên trong máu. Hệ quả là cholesterol toàn phần tăng, HDL có thể giảm, từ đó thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch.
Nhiều nghiên cứu cho thấy, với mỗi 5 ly cà phê không lọc mỗi ngày, cholesterol toàn phần có thể tăng khoảng 8–10 mg/dL. Nếu tiêu thụ trên 5–6 ly/ngày, mức LDL có thể tăng thêm 15–20 mg/dL hoặc hơn. Trong trường hợp uống tới 10 ly mỗi ngày, cholesterol toàn phần có 10–15 mg/dL một cách trực tiếp và kéo dài, làm gia tăng nguy cơ hình thành mảng xơ vữa không ổn định – tiền đề của nhồi máu cơ tim cấp.
Lượng cà phê phù hợp mỗi ngày phụ thuộc vào thể trạng và độ nhạy cảm của từng người. Tuy nhiên, theo khuyến cáo của FDA, người trưởng thành không nên tiêu thụ quá 400 mg caffeine/ngày, tương đương khoảng 4 tách cà phê tiêu chuẩn.
Ngọc Minh
