Là một tài xế với hơn 10 năm kinh nghiệm ôm vô lăng, tôi luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến các vấn đề an toàn giao thông. Gần đây, lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) đã trực tiếp xuống đường thị phạm cách lái xe chuẩn mực trên cao tốc.
Cá nhân tôi hoàn toàn tán thành hành động thiết thực này. Tuy nhiên, khi quan sát thực tế trên đường, tôi vẫn không khỏi hoài nghi về văn hóa giao thông trên cao tốc của đa số người Việt hiện nay.
Quy tắc bất thành văn trên đường cao tốc
Trước đây, tôi từng có thời gian dài tự mình cầm lái và trải nghiệm giao thông tại châu Âu. Nhờ đó, tôi hiểu rất rõ cách họ vận hành dòng phương tiện trên cao tốc. Ở các nước này, làn đường sát dải phân cách của đường cao tốc mặc định chỉ dùng để vượt.
Thực tế, không một ai bám riết lấy làn này khi di chuyển. Thậm chí, dù bạn đang chạy ở tốc độ tối đa cho phép trên đường cao tốc, bạn vẫn bắt buộc phải nhường đường nếu có xe phía sau xin vượt. Sau khi vượt xong, tài xế luôn chủ động đưa xe về lại làn bên phải. Do đó, dòng xe trên cao tốc luôn lưu thông cực kỳ trơn tru. Không hề có cảnh xe đi chậm cản trở xe đi nhanh.
Trái ngược với điều đó, thực trạng chạy xe trên cao tốc tại Việt Nam lại khá buồn. Việc CSGT phải đích thân ra mặt làm mẫu cho thấy một sự thật rất đáng báo động. Rõ ràng, kỹ năng đi cao tốc của nhiều tài xế vẫn còn rất yếu kém.
Thêm vào đó, khi đọc các bình luận trên mạng xã hội, tôi thấy rất nhiều người phản đối gay gắt việc trả lại làn trái. Đáng buồn thay, họ đưa ra muôn vàn lý do để ngụy biện cho thói quen chạy xe của mình. Vì vậy, văn hóa lái xe an toàn trên cao tốc dường như vẫn còn là một thứ xa xỉ.
Đừng đổ lỗi cho cao tốc hai làn
Nhiều người thường vịn vào cớ hạ tầng chưa tốt để bao biện cho lỗi sai. Cụ thể, họ cho rằng đa số đường cao tốc ở Việt Nam hiện nay chỉ có hai làn xe. Do đó, họ kiên quyết khẳng định rằng việc áp dụng quy tắc nhường làn trái trên cao tốc là một đòi hỏi vô lý và hoàn toàn thiếu tính thực tế. Thậm chí, nhiều ý kiến lập luận rằng cứ chạy đúng tốc độ tối thiểu là nghiễm nhiên được ôm làn.
Tuy nhiên, dưới góc độ của một người lái xe lâu năm, tôi cho rằng tư duy này rất ích kỷ. Hơn thế nữa, lối suy nghĩ thiển cận này sẽ phá hỏng toàn bộ nỗ lực xây dựng văn hóa giao thông.
Chúng ta cần nhìn nhận vấn đề di chuyển trên cao tốc một cách sâu xa hơn.
Đầu tiên, hãy thử đặt một câu hỏi vô cùng đơn giản. Nếu chỉ với tuyến đường cao tốc hai làn mà ta còn không thể tạo dựng thói quen nhường đường, thì tương lai giao thông nước nhà sẽ đi về đâu? Khi đất nước phát triển, đường cao tốc được nâng cấp và mở rộng lên bốn hoặc sáu làn xe. Liệu văn hóa lái xe có vì thế mà tự động tốt lên được hay không? Chắc chắn là không.
Việc cố tình chiếm dụng làn trái trên cao tốc tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn liên hoàn rất cao. Khi đường sá ngày càng phát triển, sự hỗn loạn vì một nhóm người ý thức kém sẽ chỉ càng nhân lên gấp bội phần.
Hành động thị phạm của CSGT trên đường cao tốc là một tín hiệu rất đáng mừng. Dù vậy, việc thay đổi tận gốc thói quen của cả một cộng đồng không hề dễ dàng. Từng cá nhân khi bước lên xe cần phải tự trang bị đạo đức cầm lái.
Thực tế, đường cao tốc sinh ra là để tối ưu hóa thời gian di chuyển. Nó hoàn toàn không phải là nơi để các tài xế bướng bỉnh thể hiện cái tôi. Vì thế, hãy vui vẻ trả lại làn trái trên cao tốc cho những chiếc xe cần vượt. Cuối cùng, văn hóa giao thông trên cao tốc chỉ thực sự an toàn khi mỗi tài xế biết nghĩ cho nhau.
Thành Đức
