Công nghệ phải đi từ sân khấu vào đời sống
Tại Ngày hội Đổi mới sáng tạo Quốc gia 2026, Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh cần chuyển từ “có hoạt động đổi mới sáng tạo” sang “có kết quả đổi mới sáng tạo”.
Theo Phó thủ tướng, với doanh nghiệp, đổi mới sáng tạo cần thể hiện ở khả năng ứng dụng công nghệ, nâng cao hiệu quả và tạo ra sản phẩm mới. Với người dân, thành quả cuối cùng phải phản ánh qua chất lượng cuộc sống.
Điều này cho thấy công nghệ không chỉ cần gây ấn tượng trong phòng nghiên cứu, trên sân khấu hay khu trưng bày. Giá trị của nó còn nằm ở việc có thể đi tiếp tới sản phẩm, tiếp cận thị trường và được người dùng sử dụng.
Trong lĩnh vực ô tô, quá trình này đang diễn ra khá rõ. Nhiều công nghệ từng chỉ có trên xe cao cấp như hệ thống hỗ trợ lái nâng cao, camera toàn cảnh, kết nối thông minh hay các hệ truyền động điện hóa đang dần phổ biến xuống những chiếc xe giá rẻ hơn.
Chị Bùi Mai Linh, thành viên Hội đồng thẩm định chuyên môn Car Choice Awards 2026, nhận định một trong những thay đổi lớn nhất của thị trường ô tô Việt Nam những năm gần đây là người mua xe có quyền đòi hỏi nhiều hơn: "Chưa bao giờ ô tô có giá tốt như bây giờ. Ngày xưa nghĩ đến mua một chiếc ô tô nghe rất 'kinh khủng', nhưng bây giờ số tiền cao hơn một chiếc xe máy một chút đã có thể tiếp cận".
Câu hỏi vì thế không còn chỉ là một chiếc xe “có công nghệ gì”, mà công nghệ đó mang lại điều gì trong quá trình sử dụng.
Từ gần 60 mẫu xe đến hơn 2.000 lượt lái thử
Vietnam Innovative Mobility Show (VIMS) 2026 diễn ra ngày 3 - 4/10 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội là một ví dụ.
Gần 60 mẫu xe thuộc Top 5 các hạng mục Car Choice Awards 2026 xuất hiện tại sự kiện, trải rộng từ xe gia đình, xe dịch vụ đến hybrid và ô tô thuần điện.
Điểm đáng chú ý là VIMS không chỉ dừng ở trưng bày. Bốn thương hiệu gồm Omoda & Jaecoo, VinFast, Geely và Honda tổ chức lái thử, thu hút hơn 2.000 lượt đăng ký trải nghiệm sau hai ngày.
Những thông số về công suất, phạm vi hoạt động, hệ thống hỗ trợ lái hay khả năng vận hành của xe điện và hybrid vì thế không chỉ nằm trên bảng thông số. Người dùng có thể trực tiếp cầm lái, thử phản ứng chân ga, hệ thống phanh hay các tính năng hỗ trợ.
Car Choice Awards 2026 cũng tiếp cận sản phẩm theo hướng tương tự. Thay vì chỉ so sánh danh sách trang bị, các hạng mục được chia theo những nhu cầu sử dụng khác nhau như xe gia đình ở từng khoảng giá, xe dịch vụ, xe điện hay xe hybrid.
Kết quả được tổng hợp từ 70% điểm của Hội đồng Thẩm định chuyên môn và 30% điểm bình chọn cộng đồng, phù hợp với triết lý “không chọn tốt nhất, chỉ chọn phù hợp nhất”.
Điều đó phần nào phản ánh cách người dùng ngày càng tiếp cận công nghệ ô tô thực tế hơn. Một chiếc xe nhiều trang bị chưa chắc phù hợp với tất cả khách hàng, trong khi một tính năng tưởng nhỏ có thể trở nên đáng giá nếu giải quyết đúng nhu cầu sử dụng hằng ngày.
Ở những lĩnh vực khác, câu chuyện đổi mới cũng đi theo hướng đưa công nghệ vào nhu cầu thực tế.
Tại khu vực trải nghiệm công nghệ của Meey Group, các nền tảng bản đồ số và dữ liệu quy hoạch thu hút cả những người không trực tiếp có nhu cầu giao dịch bất động sản. Một khách tham quan cho biết chị dừng lại đơn giản vì muốn tìm hiểu thông tin đất đai và quy hoạch đô thị. Khi dữ liệu được số hóa và thể hiện trực quan hơn, người dùng có thêm khả năng tự tiếp cận, tra cứu và hiểu những thông tin trước đây thường không dễ khai thác.
Trong khi đó, VietinBank iPay Mobile tích hợp các tiện ích như QR Pay, đặt vé máy bay và phòng khách sạn, cho thấy xu hướng số hóa đang tập trung nhiều hơn vào việc rút ngắn thao tác và tăng sự thuận tiện cho người dùng.
Điểm đáng chú ý không nằm ở số lượng công nghệ đứng phía sau ứng dụng, mà ở việc chúng giúp rút ngắn một chuỗi thao tác trong đời sống.
Cũng giống như trên ô tô, phần lớn người dùng không cần biết một nền tảng sử dụng bao nhiêu thuật toán hay hệ thống xử lý phía sau. Điều họ quan tâm hơn là thao tác có nhanh hơn, thuận tiện hơn và an toàn hơn hay không.
“Có công nghệ” chưa phải đích đến
Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho rằng với doanh nghiệp, đổi mới cần bắt đầu từ những bài toán thực tế về năng suất, nhu cầu khách hàng và công nghệ có thể tạo ra giá trị mới.
Nhìn từ những chiếc xe tại VIMS 2026, câu chuyện này khá rõ.
Xe điện có thể tăng tốc nhanh, nhưng người dùng còn quan tâm đến phạm vi hoạt động và khả năng sạc. Một hệ thống hỗ trợ lái có thể sở hữu nhiều cảm biến, nhưng điều quan trọng là cách nó vận hành trong giao thông thực tế. Một màn hình lớn hay phần mềm nhiều tính năng cũng chỉ hữu ích khi người dùng thao tác thuận tiện.
Tương tự, bản đồ số không chỉ cần đẹp và chi tiết, mà phải giúp người dùng khai thác được dữ liệu. Một ứng dụng ngân hàng không chỉ cần nhiều tính năng, mà còn phải giúp các giao dịch thường ngày trở nên đơn giản hơn.
Đổi mới sáng tạo có thể bắt đầu từ một ý tưởng mới, nhưng điểm đến cuối cùng vẫn là giá trị tạo ra trong thực tế. Lúc này, câu hỏi dành cho một công nghệ mới không còn chỉ là “nó có gì”, mà chuyển sang một câu hỏi thực tế hơn: người dùng có thể làm được gì với nó?
Thanh Linh
