Gan là một trong những cơ quan quan trọng nhất cơ thể. Khi gan bị tổn thương, cơ thể sẽ gửi tín hiệu cảnh báo. Thế nhưng, không ít tín hiệu bị hiểu nhầm hoặc bỏ qua, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).
Nhận diện sớm các dấu hiệu gan đang bị quá tải sẽ giúp người mắc can thiệp sớm, điều chỉnh lối sống và tránh được những hệ quả nặng như xơ gan, viêm gan mạn tính, thậm chí suy gan. Những dấu hiệu mà mọi người dễ bỏ qua gồm:
Vấn đề tiêu hóa
Ảnh minh họa.
Theo Thanh Niên, gan tạo dịch mật, một thành phần quan trọng giúp phân giải chất béo và hỗ trợ tiêu hóa. Khi gan bị quá tải, dịch mật tiết ra có thể giảm, gây các triệu chứng tiêu hóa ở vùng bụng trên bên phải.
Người bệnh có thể gặp các vấn đề như buồn nôn sau ăn, đặc biệt sau các bữa ăn nhiều chất béo. Họ cũng bị cảm giác chướng và đầy bụng, đau âm ỉ vùng trên bên phải ổ bụng.
Dấu hiệu này thường bị nhầm với các vấn đề dạ dày hay ruột. Tuy nhiên, khi rối loạn tiêu hóa đi kèm với các dấu hiệu khác như mệt mỏi, vàng da hoặc thay đổi màu sắc nước tiểu thì rất có khả năng do gan có vấn đề.
Tích tụ mỡ quanh bụng, khó giảm cân
Ảnh minh họa.
Gan đóng vai trò quan trọng trong trao đổi chất và chuyển hóa chất béo. Khi gan bị tích tụ mỡ quá nhiều, tức gan nhiễm mỡ, thì sẽ không xử lý chất béo hiệu quả. Điều này có thể dẫn tới tích mỡ vùng bụng, tăng cân dù chế độ ăn không thay đổi và khó giảm cân.
Gan nhiễm mỡ là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất khiến gan bị quá tải. Tuy nhiên, gan nhiễm mỡ lại diễn tiến âm thầm mà không gây triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu.
Dễ bầm tím, cầm máu chậm
Gan có vai trò tổng hợp nhiều yếu tố đông máu dạng protein, chẳng hạn fibrinogen. Khi chức năng gan suy giảm, khả năng tạo các protein này giảm theo. Hệ quả là khiến da dễ bầm tím dù va chạm nhẹ, chảy máu cam, chảy máu chân răng hay vết thương nhỏ nhưng lâu cầm máu.
Các chuyên gia cho biết đây là dấu hiệu thường gặp ở người có bệnh gan tiến triển nhưng cũng có thể xuất hiện sớm hơn khi gan bị tổn thương kéo dài.
Mọi người cũng cần lưu ý là không phải cứ xuất hiện một dấu hiệu đơn lẻ nào đó là khẳng định gan có vấn đề. Nhưng nếu nhiều dấu hiệu nhẹ cùng tồn tại và kéo dài thì đó là lúc cần sớm đi kiểm tra gan, theo Medical News Today.
7 món ăn tốt cho gan người hay uống rượu, bia
Cháo yến mạch:
Thông tin trên Lao Động, theo nghiên cứu công bố trên Journal of Hepatology, yến mạch chứa beta-glucan - một loại chất xơ hòa tan giúp cải thiện quá trình trao đổi chất lipid, giảm viêm và hỗ trợ chức năng gan.
Đặc biệt, yến mạch còn giúp giảm mỡ gan ở người có tiền sử sử dụng rượu kéo dài.
Cách dùng: Nấu cháo yến mạch loãng, có thể kết hợp với sữa hạt hoặc trái cây như chuối, táo.
Cá hồi hấp:
Cá hồi chứa omega-3 - acid béo có tác dụng kháng viêm mạnh, giúp làm giảm tích tụ mỡ ở gan và hỗ trợ tái tạo tế bào gan. Theo NIH, những người ăn cá ít nhất 2 lần/tuần có tỉ lệ mắc gan nhiễm mỡ do rượu thấp hơn 32% so với người không ăn.
Cách dùng: Hấp cá hồi với chanh, gừng để hỗ trợ tiêu hóa và giải độc tốt hơn.
Canh rau má nấu tôm:
Rau má là thảo dược thiên nhiên chứa nhiều triterpenoids, có khả năng giảm viêm và chống oxy hóa. Rau má giúp giảm enzyme gan ALT, AST ở người bị tổn thương gan do rượu.
Nấu rau má với tôm tươi hoặc luộc đơn giản, uống nước rau má 2-3 lần/tuần.
Đậu phụ sốt cà chua:
Cà chua giàu lycopene, một chất chống oxy hóa mạnh giúp giảm viêm gan và bảo vệ tế bào gan khỏi tác nhân oxy hóa từ rượu. Kết hợp với protein thực vật từ đậu phụ giúp gan phục hồi nhanh hơn.
Cách dùng: Xào nhẹ đậu phụ với cà chua tươi, không dùng nhiều dầu mỡ.
Canh bầu nấu thịt nạc:
Bầu là loại rau thanh mát, lợi tiểu, giúp gan đào thải độc tố. Chiết xuất từ bầu có tác dụng hỗ trợ điều hòa enzyme gan và cải thiện men gan ở người có tổn thương gan do rượu.
Cách dùng: Nấu canh bầu với thịt nạc xay nhuyễn, ăn ấm để dễ hấp thu.
Canh bí đỏ nấu đậu xanh:
Bí đỏ và đậu xanh đều giàu vitamin A, E và chất xơ, giúp giảm viêm gan và tăng cường miễn dịch.
Nghiên cứu của WHO (2023) cho thấy, các món ăn từ đậu xanh và bí đỏ làm giảm triệu chứng gan nhiễm mỡ và cải thiện chức năng gan ở người uống rượu thường xuyên.
Cách dùng: Nấu bí đỏ và đậu xanh thành súp hoặc canh loãng, ăn kèm cơm gạo lứt.
Sinh tố bơ - chuối:
Bơ chứa glutathione tự nhiên, là một chất chống oxy hóa thiết yếu giúp trung hòa độc tố trong gan.
Trong khi đó, chuối bổ sung vitamin B6 và kali, hỗ trợ chức năng gan và tiêu hóa. Hiệp hội Gan Hoa Kỳ (AASLD) xác nhận, glutathione có vai trò quan trọng trong việc phục hồi tế bào gan bị tổn thương do rượu.
Cách dùng: Xay bơ với chuối chín và sữa hạt, uống buổi sáng hoặc xế chiều.
