Theo Tạp chí Tri Thức, rất nhiều vấn đề xảy ra trong cơ thể chúng ta đều thể hiện ra bên ngoài da, bao gồm cả bệnh gan. Gan hỗ trợ loại bỏ độc tố và xử lý chất dinh dưỡng, cũng như duy trì sự cân bằng trong cơ thể. Tuy nhiên, khi gan không hoạt động bình thường, một số thay đổi trên da có thể xảy ra. Điều này đặc biệt đúng nếu những thay đổi xảy ra nhanh chóng hoặc kéo dài trong một thời gian dài mà không có nguyên nhân rõ ràng.
Bệnh gan hiếm khi được xác định chỉ bằng một triệu chứng duy nhất. Điều quan trọng là phải chú ý đến bất kỳ triệu chứng ngứa dai dẳng, vàng da không rõ nguyên nhân, các mạch máu nổi rõ bất thường, sắc tố da khác thường hoặc bầm tím thường xuyên, đặc biệt nếu nhiều triệu chứng xảy ra cùng một lúc. Bởi vì kết quả xét nghiệm không phải lúc nào cũng là dấu hiệu đầu tiên cho thấy cần kiểm tra chức năng gan.
Chúng ta không nên phớt lờ những bất thường này ngay cả khi chúng không phải lúc nào cũng có nghĩa là một bệnh nghiêm trọng. Xét nghiệm máu đơn giản và thay đổi lối sống có thể giúp phát hiện sớm các vấn đề về gan và ngăn ngừa chúng trở nên tồi tệ hơn, theo India Times.
Bệnh vàng da (hiện tượng da và mắt bị vàng)
Theo tiến sĩ Sachin Gupta, chuyên gia tư vấn cao cấp về Da liễu tại Bệnh viện Amrita (Ấn Độ), đây là dấu hiệu dễ nhận biết nhất trên da cảnh báo bệnh gan. Bilirubin tích tụ trong máu và lắng đọng trong các mô, ban đầu là da và sau đó là mắt, khi gan không thể xử lý nó hiệu quả.
Hiện tượng này không phải lúc nào cũng biểu hiện rõ rệt. Dưới ánh sáng tự nhiên, nhiều bệnh nhân ban đầu nhận thấy "ánh vàng nhạt" thay vì màu vàng đậm. Việc thăm khám là cần thiết ngay cả đối với tình trạng vàng da nhẹ.
Ngứa liên tục không kèm phát ban
Ảnh minh họa.
Một dấu hiệu khác của bệnh gan cần chú ý là tình trạng ngứa không thuyên giảm. Nếu bạn có vấn đề về gan, muối mật có thể tích tụ dưới da. Điều này có thể khiến bạn ngứa nhiều, đặc biệt là vào ban đêm, gây ảnh hưởng đến giấc ngủ.
Bệnh nhân thường mô tả triệu chứng này như "có thứ gì đó đang bò dưới da". Thuốc kháng histamine hầu như không hiệu quả, kem dưỡng ẩm cũng không có tác dụng, và không có phát ban rõ rệt.
Các tĩnh mạch đỏ trên mặt hoặc ngực trông giống như mạng nhện
U mạch mạng nhện là những mạch máu nhỏ, phân nhánh, trông giống những con nhện nhỏ màu đỏ. Chúng thường xuất hiện ở vùng ngực trên, cổ hoặc má. Mặc dù một hoặc hai tổn thương có thể không gây hại, nhiều tổn thương mới, đặc biệt là ở người lớn, cần được kiểm tra chức năng gan vì sự mất cân bằng nội tiết tố do bệnh gan làm thay đổi hoạt động của mạch máu.
Da sạm màu ở các nếp gấp
Bác sĩ Shifa Yadav, chuyên gia tư vấn, khoa Da liễu, Bệnh viện Artemis (Ấn Độ), cho biết mọi người thường cho rằng tình trạng sạm da dần dần quanh cổ, háng hoặc nách là do tắm nắng hoặc ma sát. Tuy nhiên, khi tình trạng tăng sắc tố xuất hiện đột ngột hoặc tiến triển nhanh chóng, các bác sĩ da liễu thường sẽ thực hiện xét nghiệm sâu thêm.
Các con đường tạo sắc tố có thể bị ảnh hưởng bởi các rối loạn chuyển hóa và liên quan đến gan, dẫn đến tình trạng sạm da dai dẳng mà các loại kem thông thường không đáp ứng.
Vết thương chậm lành và dễ bị bầm tím
Ảnh minh họa.
Sự suy giảm các protein đông máu, được sản xuất tại gan, có thể là nguyên nhân khiến vết cắt nhỏ chảy máu lâu hơn bình thường hoặc vết thương nhỏ gây ra vết bầm tím lớn. Các mảng tím thường được bệnh nhân nhận thấy ngay cả khi họ không nhớ mình từng bị thương.
Tiến sĩ Sanjay Goja, Trưởng khoa Ghép gan và Phẫu thuật HPB, Bệnh viện Narayana, nhận định đây là dấu hiệu của rối loạn đông máu hơn là vấn đề về da. Đôi khi, những dấu hiệu này chỉ đơn giản là do tiếp xúc với ánh nắng mặt trời hoặc da khô. Nhưng nhiều trường hợp cảnh báo gan cần được chăm sóc, vì vậy, việc xét nghiệm kịp thời cũng rất được khuyến khích.
Dưới đây là những thực phẩm được khoa học công nhận giúp bảo vệ và nuôi dưỡng lá gan:
1. Bơ: Đây là trái cây giàu chất béo lành mạnh và glutathione - chất chống oxy hóa mạnh, hỗ trợ gan loại bỏ độc tố hiệu quả. Hãy thêm bơ vào sinh tố, salad, phết lên bánh mì nguyên cám cho bữa sáng bổ dưỡng.
2. Việt quất: Những quả việt quất nhỏ bé chứa anthocyanin, một chất chống oxy hóa giúp bảo vệ tế bào gan và thúc đẩy tái tạo. Thưởng thức việt quất tươi, đông lạnh trong yến mạch, hoặc làm sinh tố để tăng cường sức khỏe gan.
3. Bông cải xanh: Với hàm lượng sulforaphane cao, bông cải xanh kích thích các enzyme giải độc trong gan. Hấp nhẹ hoặc xào bông cải xanh với tỏi để giữ nguyên giá trị dinh dưỡng.
4. Cá hồi: Nguồn omega-3 dồi dào trong cá hồi giúp giảm viêm và ngăn ngừa tích tụ mỡ trong gan. Nướng hoặc hấp cá hồi, ăn kèm rau xanh 2-3 lần/tuần để hỗ trợ gan tối ưu.
5. Các loại hạt: Hạnh nhân, óc chó, và hạt hướng dương cung cấp vitamin E, giúp bảo vệ tế bào gan khỏi stress oxy hóa. Một nắm nhỏ hạt mỗi ngày là lựa chọn lý tưởng cho bữa ăn nhẹ.
6. Cà phê: Uống cà phê điều độ (1-2 ly/ngày, không đường) có thể giảm nguy cơ xơ gan và tổn thương gan, theo các nghiên cứu từ Hiệp hội Gan mật Mỹ. Chọn cà phê đen nguyên chất để đạt hiệu quả tốt nhất.
7. Trà xanh: Catechin trong trà xanh có đặc tính chống viêm và chống oxy hóa, hỗ trợ chức năng gan. Uống 1-2 tách trà xanh mỗi ngày, nhưng tránh dùng quá nhiều vào buổi tối để không ảnh hưởng giấc ngủ.
Theo VietNamNet, để có lá gan khỏe mạnh không chỉ là chọn thực phẩm đúng mà còn là xây dựng lối sống khoa học. Hằng ngày, bạn nên duy trì một chế độ ăn uống điều độ, kết hợp các thực phẩm trên vào chế độ ăn đa dạng, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ chiên rán và rượu bia.
Tập thể dục 30 phút mỗi ngày, duy trì cân nặng hợp lý, ngủ đủ giấc để hỗ trợ gan hoạt động hiệu quả. Nếu bạn có bệnh lý về gan, hãy trao đổi với bác sĩ để xây dựng chế độ ăn phù hợp.
