Câu 1: Virus Nipah được Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nhóm mầm bệnh ưu tiên nghiên cứu khẩn cấp chủ yếu vì lý do nào?
A. Tỷ lệ tử vong cao, lây từ người sang người, chưa có vaccine hay thuốc đặc hiệu
B. Có vaccine hiệu quả nhưng thiếu phương pháp điều trị đặc hiệu
C. Chỉ lây từ động vật sang người, không có khả năng gây đại dịch lớn
D. Triệu chứng nhẹ, dễ điều trị bằng kháng sinh thông thường
Giải thích: Virus Nipah có tỷ lệ tử vong rất cao (40-75%, một số đợt lên 100%), khả năng lây từ người sang người qua dịch tiết (nước bọt, máu, nước tiểu), và hiện chưa có vaccine phòng ngừa hoặc thuốc điều trị đặc hiệu được phê duyệt. Điều trị chỉ hỗ trợ triệu chứng (thở máy, kiểm soát co giật, bù dịch). Do tiềm năng gây đại dịch và mức độ nghiêm trọng, WHO xếp Nipah vào danh sách mầm bệnh ưu tiên nghiên cứu khẩn cấp để phát triển vaccine và phương pháp điều trị hiệu quả.
Đáp án đúng là: A
Virus Nipah được giới chuyên gia đánh giá là một trong những mầm bệnh nguy hiểm cần đặc biệt cảnh giác. (Ảnh: Pharmacity)
Câu 2: Triệu chứng của bệnh do virus Nipah thường tiến triển như thế nào, khiến chẩn đoán sớm rất khó?
A. Chỉ sốt nhẹ và ho, tự khỏi sau vài ngày không cần điều trị
B. Ban đầu không đặc hiệu, nhanh chóng chuyển sang viêm não nặng
C. Chỉ gây viêm phổi nặng, không ảnh hưởng đến hệ thần kinh
D. Triệu chứng xuất hiện ngay lập tức, dễ nhận biết từ giai đoạn đầu
Giải thích: Virus Nipah gây triệu chứng ban đầu không đặc hiệu (sốt, đau đầu, đau cơ, ho, buồn nôn), dễ nhầm với cúm hoặc sốt xuất huyết, kéo dài 4–14 ngày (có thể đến 45 ngày). Sau đó bệnh tiến triển rất nhanh: chóng mặt, rối loạn ý thức, lú lẫn, co giật, viêm não cấp dẫn đến hôn mê chỉ trong vài ngày. Một số trường hợp kèm viêm phổi và suy hô hấp. Sự chuyển biến đột ngột và triệu chứng mơ hồ ban đầu khiến chẩn đoán sớm khó khăn, tăng nguy cơ lây lan trong cộng đồng và bệnh viện.
Đáp án đúng là: B
Câu 3: Virus Nipah có những con đường lây truyền phức tạp nào sau đây?
A. Chỉ lây qua không khí như virus cúm, không lây từ động vật
B. Chỉ lây qua đường tiêu hóa khi ăn thịt lợn nhiễm bệnh
C. Chỉ lây qua tiếp xúc trực tiếp với máu, không lây qua hô hấp
D. Từ dơi sang người qua trái cây nhiễm bẩn, tiếp xúc động vật, người sang người
Giải thích: Virus Nipah lây qua nhiều đường phức tạp: từ dơi ăn quả (vật chủ tự nhiên) sang người qua trái cây nhiễm bẩn (nước tiểu, phân, nước bọt dơi), tiếp xúc trực tiếp với động vật nhiễm bệnh (lợn, ngựa, dê, bò), và đặc biệt lây từ người sang người qua dịch tiết (nước bọt, máu, nước tiểu) khi ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc gần. Sự đa dạng con đường lây (động vật–người và người–người) khiến kiểm soát dịch bệnh rất khó khăn, đòi hỏi giám sát chặt chẽ cả nguồn động vật và cộng đồng.
Đáp án đúng là: D
Nguyệt Phạm
