Đó là cách Eileen Gu - vận động viên trượt tuyết tự do nổi tiếng thế giới mô tả khi tham gia một tập của Algo Confessions, series nội dung mới của Instagram. Trong video, cô chia sẻ những gì đang xuất hiện trên bảng tin cá nhân của mình: sách, các gợi ý nhà hàng, nội dung về chạy bộ và nhiều chủ đề phản ánh những mối quan tâm hiện tại của bản thân.
Nghe qua có vẻ chỉ là một nội dung giải trí xoay quanh mạng xã hội. Nhưng câu nói của Eileen Gu lại chạm đúng vào một suy nghĩ mà nhiều người từng ít nhất một lần trải qua: Nếu ai đó mở mục Explore (tìm kiếm/khám phá) hoặc gợi ý Reels trên Instagram của mình ngay lúc này, họ sẽ biết được bao nhiêu điều về mình?
Ngày trước, muốn hiểu một người, chúng ta thường hỏi họ thích nghe nhạc gì, đọc sách gì, hay dành cuối tuần để làm gì. Ngày nay, có lẽ Instagram cũng đang làm điều tương tự, chỉ khác ở chỗ nó không hỏi, thay vào đó là quan sát.
Thuật toán ghi nhớ những video bạn xem đến cuối, những bài đăng bạn lưu lại, những chủ đề bạn thường xuyên tìm kiếm và những nội dung khiến bạn dừng lại lâu hơn vài giây. Từ hàng trăm, hàng nghìn hành vi nhỏ như vậy, nó bắt đầu đưa ra các đề xuất ngày càng sát với sở thích của bạn.
Và đôi khi, kết quả khiến nhiều người bất ngờ.
Có người mở Explore ra và nhận thấy gần như toàn bộ nội dung đều xoay quanh chạy bộ, gym, dinh dưỡng và sức khỏe. Có người lại ngập trong các video về thiết kế nội thất, mua nhà, tối ưu không gian sống. Có người liên tục được đề xuất nội dung về tài chính cá nhân, đầu tư, công việc và phát triển sự nghiệp.
Nhìn kỹ hơn, đó không chỉ là những sở thích giải trí đơn thuần. Chúng thường phản ánh điều mà người ta đang quan tâm nhất ở một thời điểm nào đó.
Một người dành hàng giờ xem video về marathon có thể đang cố gắng xây dựng sự kỷ luật. Một người liên tục lưu các bài viết về nhà cửa có thể đang mơ về căn hộ đầu tiên của mình. Một người thường xuyên xem nội dung về đầu tư đôi khi không phải vì thích tiền bạc, mà vì đang lo lắng cho tương lai.
Theo cách nào đó, Instagram đang trở thành một dạng "bài kiểm tra tính cách" mới của thời đại số.
Khác với MBTI hay những bài trắc nghiệm tâm lý quen thuộc, thuật toán không dựa trên những gì bạn tự nhận về bản thân. Nó dựa trên những gì bạn thực sự làm mỗi ngày.
Bạn có thể nghĩ rằng mình là người thích sống chậm, nhưng lịch sử tương tác lại cho thấy bạn đang xem rất nhiều nội dung về năng suất và tối ưu hóa công việc. Bạn có thể nói mình không quá quan tâm đến chuyện tình cảm, nhưng thuật toán lại liên tục ghi nhận việc bạn dừng lại ở các video về hẹn hò, hôn nhân hoặc các mối quan hệ.
Tất nhiên, điều đó không có nghĩa Instagram hiểu chúng ta hoàn toàn. Con người phức tạp hơn rất nhiều so với dữ liệu. Một video được xem nhiều lần không đồng nghĩa với việc chúng ta đồng tình với nó. Một nội dung xuất hiện trên bảng tin cũng không phải lúc nào phản ánh chính xác con người thật của người xem.
Tuy nhiên, sẽ là thiếu trung thực nếu phủ nhận rằng những gì chúng ta tương tác mỗi ngày thường có liên hệ nhất định với những điều đang diễn ra trong cuộc sống. Đặc biệt là khi bước vào tuổi 30.
Nếu nhìn vào bảng tin Instagram của nhiều người ở độ tuổi này, có thể thấy một sự thay đổi khá rõ. Những nội dung từng xoay quanh người nổi tiếng, xu hướng hay các địa điểm check-in dần nhường chỗ cho sức khỏe, tài chính, phát triển nghề nghiệp, bất động sản, du lịch trải nghiệm hoặc nuôi dạy con cái.
Ở tuổi đôi mươi, nhiều người quan tâm đến việc khám phá thế giới. Sang tuổi 30, những câu hỏi xuất hiện trong đầu thường khác đi. Làm sao để khỏe mạnh hơn? Làm sao để có thêm thu nhập? Làm sao để cân bằng công việc và cuộc sống? Liệu đã đến lúc mua nhà? Có nên đổi nghề? Có nên lập gia đình?
Những băn khoăn đó dần xuất hiện trên thanh tìm kiếm, trong lịch sử xem video và cuối cùng phản ánh trở lại trên bảng tin cá nhân. Thậm chí, đôi khi Instagram còn phát hiện ra những thay đổi trước cả khi chúng ta kịp nhận ra.
Có người chỉ vô tình xem vài video về chạy bộ rồi bất ngờ nhận ra mình đang thực sự muốn sống lành mạnh hơn. Có người liên tục được đề xuất nội dung về du lịch một mình và nhận ra bản thân đang cần một khoảng nghỉ. Có người ngập trong các video về thiết kế nhà cửa rồi mới nhận ra giấc mơ ổn định đã trở thành ưu tiên lớn hơn những cuộc vui cuối tuần.
Đó cũng là lý do khiến ngày càng nhiều người cảm thấy tò mò khi nhìn vào chính thuật toán của mình. Không phải để xem Instagram biết gì về họ, mà để xem gần đây họ đang thực sự quan tâm điều gì. Bởi giữa vô số cuộc họp, deadline, trách nhiệm và những guồng quay thường nhật, không phải lúc nào chúng ta cũng có thời gian ngồi xuống để tự hỏi bản thân đang nghĩ gì, đang lo gì hay đang mong muốn điều gì. Trong khi đó, những cú chạm trên màn hình lại âm thầm lưu lại tất cả.
Vì thế, câu nói của Eileen Gu có lẽ không hoàn toàn là một lời đùa. Instagram chắc chắn không thể thay thế các bài kiểm tra tính cách hay những phương pháp thấu hiểu bản thân. Nhưng đôi khi, chỉ cần mở mục Explore, nhìn vào những nội dung xuất hiện dày đặc nhất, chúng ta cũng có thể thấy được một phiên bản khá chân thực của chính mình ở thời điểm hiện tại.
Hải My
