Năm 2025 được xem là một trong những năm thiên tai khốc liệt nhất trong nhiều thập kỷ qua tại Việt Nam, khi hàng loạt hiện tượng thời tiết cực đoan xảy ra dồn dập, trên diện rộng và để lại hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Không chỉ phá vỡ nhiều kỷ lục về số lượng bão, mưa lũ và sạt lở, thiên tai năm 2025 còn gây thiệt hại nặng nề về người, tài sản, hạ tầng và sản xuất, đặt ra những thách thức lớn trong công tác phòng, chống và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Trên Biển Đông, lần đầu tiên trong lịch sử khí tượng ghi nhận 21 cơn bão và áp thấp nhiệt đới, vượt kỷ lục cũ năm 2017. Trong đó có 15 cơn bão và 6 áp thấp nhiệt đới, nhiều cơn mạnh, quỹ đạo phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến đất liền nước ta. Mưa lớn kéo dài, lũ chồng lũ, sạt lở đất và xói lở bờ sông, bờ biển xảy ra ở hầu khắp các vùng.
Đặc biệt, 14 tuyến sông lớn trên cả nước ghi nhận mực nước lũ vượt mức lịch sử, gồm: sông Cầu, sông Thương, sông Trung, sông Bằng, sông Cả, sông Lô, sông Bưởi, sông Cà, sông Bò, sông Thu Bồn, sông Ba, sông Kỳ Lộ, sông Dinh (Ninh Hòa) và sông Cam Ly. Nhiều khu vực đô thị, nông thôn bị cô lập dài ngày, đời sống người dân bị đảo lộn nghiêm trọng.
Tổng hợp trong năm 2025, thiên tai đã làm 419 người chết và mất tích, 730 người bị thương; hơn 337.110 ngôi nhà bị hư hỏng, tốc mái; ghi nhận 4.435 điểm sạt lở, đá rơi nguy hiểm. Trong lĩnh vực nông nghiệp, hơn 874.600 ha lúa, hoa màu, cây trồng bị thiệt hại; trên 69.700 con gia súc và 4,9 triệu con gia cầm bị chết, cuốn trôi. Hạ tầng giao thông và thủy lợi bị tàn phá nặng nề với 668 km đê, kè, kênh mương hư hỏng, 744 km đường giao thông sạt lở, đứt gãy, 100,1 km bờ sông, bờ biển bị xói lở. Tổng thiệt hại kinh tế ước tính vượt 97.115 tỷ đồng.
Chuỗi thiên tai dồn dập trong năm 2025: Khi kỷ lục bị phá vỡ liên tiếp
Năm 2025 mở ra với một thực tế khắc nghiệt: thiên tai không còn xuất hiện đơn lẻ mà liên tiếp, chồng lấn và lan rộng, khiến nhiều địa phương chưa kịp khắc phục hậu quả đã phải đối mặt với đợt thiên tai mới. Từ đầu mùa mưa bão đến cuối năm, Việt Nam liên tục hứng chịu các cơn bão mạnh, mưa lớn kéo dài, lũ quét và sạt lở đất nghiêm trọng.
Bão số 1 (Wutip): Khởi đầu dữ dội của mùa thiên tai
Bão số 1 (Wutip) hình thành sớm hơn trung bình nhiều năm, ảnh hưởng trực tiếp đến các tỉnh ven biển và gây mưa lớn diện rộng ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ. Hoàn lưu bão khiến nhiều khu vực ngập sâu trong thời gian ngắn, hệ thống thoát nước quá tải.
Hậu quả, 7 người thiệt mạng, hơn 4.300 ngôi nhà bị ảnh hưởng, nhiều tuyến giao thông nông thôn bị chia cắt. Đây được xem là "phát súng mở màn" cho một mùa thiên tai được dự báo bất thường, tạo tâm lý lo ngại ngay từ đầu năm.
Lật tàu Vịnh Xanh 58: Thiên tai bất ngờ, hậu quả nặng nề
Chiều 19/7, Vịnh Hạ Long (Quảng Ninh) chứng kiến thảm kịch kinh hoàng khi tàu du lịch Vịnh Xanh 58, mã hiệu QN 48-7105 bất ngờ lật úp. Cơn giông bất ngờ, sóng dữ đã nhấn chìm con tàu chở 49 người, cướp đi sinh mạng của 39 người.
Sự kiện này trở thành một trong những thiên tai gây thiệt hại về người nghiêm trọng nhất năm.
Con tàu như một nhân chứng câm lặng của tai nạn hàng hải thương tâm khiến hàng chục người thiệt mạng.
Vụ đắm tàu xảy ra ngày 19/7 trên Vịnh Hạ Long do dông lốc bất chợt, nguyên nhân là dải hội tụ nhiệt đới kết hợp nhiệt độ tăng cao trong 3 ngày qua. Trước việc cơn bão số 3 (Wipha) dự kiến sáng 21/7 sẽ vào Vịnh Bắc bộ, ảnh hưởng từ Quảng Ninh đến bắc Hà Tĩnh, tỉnh Quảng Ninh đã khẩn cấp yêu cầu cấm biển và cấm các phương tiện xuất cảng.
Thảm kịch trên Vịnh Hạ Long là lời cảnh tỉnh đắt giá về tầm quan trọng của dự báo thời tiết, an toàn giao thông đường thủy và việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định.
Bão số 3 (Wipha): Mưa lớn kéo dài, lũ chồng lũ
Bão Wipha đổ bộ trong bối cảnh đất đã bão hòa nước sau nhiều ngày mưa trước đó. Hoàn lưu bão gây mưa lớn trên diện rộng, khiến lũ trên các sông ở Bắc Trung Bộ và Trung du Bắc Bộ lên nhanh.
4 người thiệt mạng, hơn 8.500 nhà dân bị ảnh hưởng, hàng nghìn hecta lúa và hoa màu bị ngập sâu. Nhiều địa phương phải tổ chức sơ tán dân khẩn cấp trong đêm do mực nước lũ vượt báo động III.
Mưa lớn do dải hội tụ nhiệt đới: Thiên tai âm thầm nhưng dai dẳng
Trong các tháng giữa năm, dải hội tụ nhiệt đới hoạt động mạnh kết hợp gió mùa đã gây ra nhiều đợt mưa lớn kéo dài, đặc biệt tại khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ.
Dù không gắn với một cơn bão cụ thể, các đợt mưa này vẫn khiến 6 người thiệt mạng, nhiều khu vực bị ngập úng kéo dài, gây thiệt hại nặng cho sản xuất nông nghiệp và đời sống sinh hoạt.
Lũ quét, sạt lở đất tại Điện Biên: Bi kịch ở vùng núi
Tại các tỉnh miền núi phía Bắc, đặc biệt là Điện Biên, mưa lớn kéo dài đã kích hoạt hàng loạt điểm sạt lở đất nguy hiểm. Lũ quét xảy ra vào ban đêm, cuốn trôi nhà cửa và tài sản của người dân.
Sự kiện này khiến 10 người thiệt mạng, hàng trăm hộ dân phải sơ tán khẩn cấp. Nhiều tuyến đường huyết mạch bị sạt lở nghiêm trọng, cô lập các xã vùng sâu trong nhiều ngày.
Bão số 5 (Kajiki): Thiệt hại lan rộng từ ven biển đến đất liền
Bão Kajiki ảnh hưởng trên phạm vi rộng, từ ven biển vào sâu trong đất liền. Gió mạnh kết hợp mưa lớn đã làm tốc mái, sập nhà ở nhiều địa phương.
Hậu quả, 9 người thiệt mạng, gần 47.000 ngôi nhà bị ảnh hưởng, thiệt hại kinh tế trên 6.140 tỷ đồng. Nhiều công trình hạ tầng, đê kè bị hư hỏng nặng, làm gia tăng nguy cơ mất an toàn trong các đợt mưa bão tiếp theo.
Bão số 9 (Ragsa): Tàn phá nặng nề sản xuất nông nghiệp
Dù không gây thiệt hại lớn về người, bão Ragsa lại để lại hậu quả nghiêm trọng đối với nông nghiệp. Hàng trăm nghìn hecta lúa, hoa màu bị ngập úng, mất trắng, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của người dân.
Nhiều địa phương phải đối mặt với nguy cơ thiếu hụt lương thực cục bộ và thiệt hại kéo dài sang vụ sau.
Bão số 10 (Bualoi): Một trong những cơn bão gây thiệt hại nặng nhất năm
Bualoi được đánh giá là một trong những cơn bão mạnh và nguy hiểm nhất năm 2025. Bão gây gió giật mạnh, mưa lớn diện rộng, khiến nhiều khu vực đô thị và nông thôn chìm trong biển nước.
Cơn bão này làm 67 người thiệt mạng, ảnh hưởng gần 200.000 ngôi nhà, hàng trăm người bị thương. Nhiều tuyến giao thông huyết mạch bị tê liệt, công tác cứu hộ gặp nhiều khó khăn.
Bão số 11 (Matmo): Thiệt hại chồng chất về nhà ở và chăn nuôi
Sau Bualoi, bão Matmo tiếp tục đổ bộ, khiến nhiều địa phương vốn đã bị tổn thương phải gánh thêm thiệt hại. 18 người thiệt mạng, hơn 244.500 ngôi nhà bị ảnh hưởng.
Đáng chú ý, ngành chăn nuôi chịu thiệt hại lớn khi hàng triệu con gia súc, gia cầm bị chết, cuốn trôi, gây đứt gãy chuỗi cung ứng thực phẩm.
Mưa lũ sau bão số 12 (Fengshen): Miền Trung ngập sâu kéo dài
Hoàn lưu sau bão Fengshen gây mưa lớn liên tục tại miền Trung, khiến nhiều địa phương ngập sâu trong nhiều ngày. Lũ lên nhanh, rút chậm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và sản xuất.
Đợt thiên tai này làm 55 người thiệt mạng, thiệt hại kinh tế trên 7.250 tỷ đồng, nhiều khu dân cư phải di dời dài ngày.
Bão số 13 (Kalmaegi) và mưa lũ cuối năm: Cao trào của một năm khốc liệt
Kalmaegi cùng các đợt mưa lũ cuối năm đã đẩy thiên tai năm 2025 lên cao trào. Riêng đợt mưa lũ diện rộng tại miền Trung (16–21/12) khiến 108 người thiệt mạng, nhiều địa phương bị ngập sâu, sản xuất đình trệ ngay trước thời điểm cuối năm.
Nam An (tổng hợp)
