Ẩm thực Việt Nam từ lâu đã nổi tiếng bởi sự đa dạng, phong phú và đầy bất ngờ. Bên cạnh những món quen thuộc như phở, bún chả hay bánh mì, nhiều địa phương còn sở hữu các đặc sản khiến không ít du khách - thậm chí cả người Việt - phải "đứng hình" ngay từ cái nhìn đầu tiên. Có những loài vật nhìn đã thấy... nổi da gà, nhưng lại được xem là tinh hoa ẩm thực địa phương, gắn với tập quán lâu đời và được giới sành ăn săn đón.
Điểm chung của các món này là không dành cho số đông. Ngay cả người Việt, không phải ai cũng đủ "đô" để thử.
Đuông dừa - đặc sản miền Tây khiến nhiều người ám ảnh
Nhắc đến các món ăn "kinh dị", đuông dừa gần như luôn đứng đầu danh sách. Đây là ấu trùng sống trong thân cây dừa, thân trắng ngà, béo múp và… còn ngọ nguậy khi được bày ra đĩa.
Với người miền Tây, đuông dừa có thể ăn sống chấm nước mắm ớt, chiên giòn hoặc nướng. Nhưng với nhiều người khác, chỉ riêng việc nhìn thấy món này đã đủ "hết muốn ăn". Dù vậy, giới sành ăn lại xem đây là món hiếm, vị béo ngậy đặc trưng, không dễ tìm.
Chuột đồng - từ sinh vật gây sợ hãi thành món nhậu khoái khẩu
Ở một số tỉnh thành, chuột đồng là món ăn quen thuộc, nhất là vào mùa gặt. Chuột được làm sạch, thui rơm, sau đó đem nướng, hấp hoặc xào sả ớt.
Nghe đến chuột, nhiều người lập tức lắc đầu, nhưng thực tế chuột đồng sống ngoài ruộng lúa, ăn thóc nên được cho là sạch hơn chuột cống. Thịt chuột được nhận xét là chắc, ngọt, không mỡ, thường xuất hiện trong các bữa nhậu dân dã.
Bọ xít - ranh giới mong manh giữa đặc sản và… nỗi sợ
Trong danh sách những món ăn "nhìn đã thấy rùng mình" nhưng lại được xem là đặc sản ở một số vùng, bọ xít chắc chắn là cái tên khiến nhiều người phải chùn bước. Loài côn trùng này vốn nổi tiếng với mùi hôi đặc trưng, chỉ cần lỡ tay chạm phải cũng đủ khiến không ít người "ám ảnh". Thế nhưng, tại một số tỉnh miền núi phía Bắc, bọ xít lại được bắt về chế biến thành món ăn.
Bọ xít sau khi bắt sẽ được làm sạch, bỏ tuyến mùi rồi rang hoặc chiên giòn, đôi khi trộn cùng lá chanh, sả, ớt. Người từng ăn cho biết thịt bọ xít có vị béo nhẹ, bùi bùi, thoảng mùi thảo mộc rất riêng. Với người bản địa, đây là món "đúng mùa mới có", thường xuất hiện trong các bữa nhậu hoặc mâm cơm gia đình. Nhưng với khá nhiều thực khách, chỉ nghe đến tên thôi cũng đã đủ khiến nhiều người lắc đầu, chưa nói đến việc đưa lên miệng.
Tằm sắn - "đặc sản sâu bọ" khiến nhiều người nổi da gà
Nếu bọ xít đã đủ khiến không ít người e dè, thì tằm sắn còn khiến nhiều thực khách "rụt tay" hơn nữa ngay từ cái nhìn đầu tiên. Tằm sắn là ấu trùng của loài bướm sống trên cây sắn, thân trắng ngà, mập tròn - hình dáng đúng kiểu "nhìn là thấy ngại". Tuy nhiên, ở một số địa phương miền núi phía Bắc và Tây Nguyên, đây lại là món ăn quen thuộc theo mùa.
Tằm sắn thường được sơ chế kỹ, bỏ ruột rồi đem rang giòn với lá chanh, sả, ớt hoặc xào mắm. Khi chín, lớp vỏ ngoài hơi giòn, bên trong béo ngậy, được nhiều người ví như vị bùi của trứng gà non. Với người đã quen, đây là món "ăn một lần là nhớ", còn với người lần đầu tiếp xúc, không ít người thú nhận phải lấy hết can đảm mới dám nếm thử.
Dù được đánh giá giàu đạm và có giá trị dinh dưỡng, tằm sắn vẫn nằm trong nhóm món ăn gây tranh cãi: người mê thì coi là đặc sản, người sợ thì chỉ dám đứng nhìn. Và cũng giống bọ xít, tằm sắn là ví dụ điển hình cho việc có những món được xem là "tinh tuý ẩm thực" ở một vùng, nhưng lại trở thành thử thách tâm lý với rất nhiều thực khách.
Điều thú vị là những món ăn tưởng chừng "kinh dị" lại mang giá trị văn hoá và gắn bó lâu đời với đời sống địa phương. Với người bản xứ, đó là đặc sản, là hương vị quê nhà. Nhưng với du khách, đây lại là thử thách đúng nghĩa. Có người tò mò nếm thử cho biết, có người kiên quyết nói "cho tiền cũng không dám ăn". Và cũng chính sự khác biệt ấy khiến ẩm thực Việt Nam trở nên phong phú, nhiều màu sắc hơn bao giờ hết.
Châu Anh (Tổng hợp)
