Trong đời sống hằng ngày, nhiều gia đình vẫn giữ thói quen tắt công tắc rồi rời nhà, cho rằng như vậy đã đủ an toàn. Tuy nhiên, theo các cơ quan phòng cháy và năng lượng, “tắt” không đồng nghĩa với “ngắt hoàn toàn”, và khi thời gian vắng nhà kéo dài, những rủi ro tiềm ẩn từ thiết bị điện cắm sẵn sẽ tăng lên rõ rệt.
Vì sao cần rút phích cắm, nhất là khi đi vắng nhiều ngày?
Theo U.S. Fire Administration, nhiều vụ cháy nhà dân tại Mỹ bắt nguồn từ thiết bị điện không được ngắt khỏi nguồn điện hoàn toàn, phổ biến là bộ sạc và các thiết bị sinh nhiệt. Cơ quan này cảnh báo rằng ngay cả khi đã tắt, linh kiện bên trong vẫn có thể quá nhiệt hoặc chập mạch nếu tiếp tục cắm điện trong thời gian dài, đặc biệt khi không có người giám sát.
Ảnh minh họa
Rủi ro này càng lớn khi gia đình đi du lịch, về quê hoặc vắng nhà nhiều ngày. Khi sự cố xảy ra, những dấu hiệu ban đầu như mùi khét, tia lửa điện hay tiếng nổ nhỏ rất dễ bị bỏ qua, khiến đám cháy bùng phát nhanh hơn và gây thiệt hại nghiêm trọng.
Không chỉ vậy, U.S. Department of Energy cho biết hiện tượng standby power – điện năng tiêu thụ ở chế độ chờ – có thể chiếm 5–10% tổng hóa đơn điện của một hộ gia đình mỗi năm. Khi đi vắng dài ngày, lượng điện “ma” này vẫn tiếp tục tiêu thụ, đồng thời khiến thiết bị tích tụ nhiệt âm thầm, làm tăng nguy cơ hỏng hóc và sự cố điện.
Những thiết bị được khuyến cáo nên rút phích cắm trước khi ra khỏi nhà
Các cơ quan an toàn điện quốc tế thống nhất rằng một số nhóm thiết bị cần được ưu tiên rút phích cắm, đặc biệt khi gia đình đi xa. Trong đó, bộ sạc điện thoại, laptop và các thiết bị điện tử cá nhân thường bị đánh giá thấp về mức độ nguy hiểm, nhưng theo U.S. Fire Administration, củ sạc cắm liên tục vẫn có thể sinh nhiệt và phát sinh sự cố điện.
Bên cạnh đó là các thiết bị sinh nhiệt như ấm siêu tốc, nồi cơm điện, bàn là, máy sưởi. National Fire Protection Association xếp nhóm thiết bị này vào những nguyên nhân hàng đầu gây cháy nhà liên quan đến điện dân dụng, đặc biệt khi bị quên rút phích cắm trong lúc không có người ở nhà.
Ảnh minh họa
Ảnh minh họa
Ngoài ra, TV, máy tính, loa, modem Wi-Fi và ổ cắm kéo dài cũng được khuyến cáo nên ngắt điện khi vắng nhà lâu. Consumer Reports cảnh báo các thiết bị này dễ bị hư hỏng do tăng áp hoặc sét lan truyền, trong khi ổ cắm kéo dài là “điểm yếu” phổ biến, dễ quá tải và chập cháy nếu để hoạt động liên tục.
Lời khuyên của chuyên gia và khuyến cáo tại Việt Nam
Theo Electrical Safety Foundation International, việc rút phích cắm trước khi ra khỏi nhà, đặc biệt khi đi vắng trong thời gian dài, là một trong những biện pháp phòng cháy đơn giản nhưng hiệu quả nhất. Tổ chức này khuyến nghị người dân ưu tiên rút các thiết bị sinh nhiệt, bộ sạc và ổ cắm kéo dài; trong trường hợp không tiện, có thể sử dụng ổ cắm có công tắc ngắt nguồn để tăng mức độ an toàn.
Tại Việt Nam, Cục Cảnh sát PCCC và CNCH và Tập đoàn Điện lực Việt Nam cũng nhiều lần cảnh báo về các vụ cháy nhà dân xảy ra khi gia đình đi vắng, nguyên nhân xuất phát từ thiết bị điện cắm liên tục, không có người trông coi.
Thu Phương
