Sỏi thận là kết quả của quá trình lắng đọng khoáng chất, không chỉ gây ra những cơn đau quặn thắt mà còn tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm. Trong việc phòng ngừa, chế độ dinh dưỡng là "chìa khóa" quan trọng. Tuy nhiên, ít ai biết rằng một số thực phẩm bổ dưỡng vẫn có thể thúc đẩy hình thành sỏi nếu chứa hàm lượng cao oxalat, purin hoặc canxi.
Dưới đây là những loại thực phẩm dù tốt cho sức khỏe nhưng có thể góp phần gây sỏi thận:
Rau bina
Rau bina (hay còn gọi là palak) là nguồn cung cấp dồi dào sắt, vitamin và chất chống oxy hóa, thường được yêu thích trong các món súp hoặc salad.
Tuy nhiên, hàm lượng oxalat cao trong rau bina có thể liên kết với canxi trong nước tiểu, tạo thành sỏi canxi oxalat. Những người từng bị sỏi thận có nguy cơ cao hơn nếu tiêu thụ lượng lớn rau bina, dù sống hay đã nấu chín, do nồng độ oxalat trong nước tiểu tăng.
Để giảm nguy cơ, nên hạn chế ăn rau bina và kết hợp với thực phẩm giàu canxi để ngăn hấp thụ oxalat.
Hàm lượng oxalat cao trong rau bina có thể liên kết với canxi trong nước tiểu, tạo thành sỏi canxi oxalat.
Mướp đắng
Mướp đắng là thực phẩm thường thấy trong bữa cơm của các gia đình. Nó có tác dụng thanh nhiệt, giải độc nên được rất nhiều người ưa chuộng.
Nhưng trên thực tế, nếu ăn quá nhiều, quá thường xuyên mướp đắng, bạn sẽ dễ bị sỏi thận hơn. Trong 100g mướp đắng có chứa 459mg axit oxalic, điều này chứng tỏ đây là loại rau quả có hàm lượng axit oxalic tương đối cao. Do đó, tốt nhất bạn nên hạn chế tiêu thụ mướp đắng, ăn với lượng vừa phải để phòng ngừa nguy cơ bị sỏi thận.
Củ cải đường
Củ cải đường, lá củ cải đường và bột củ cải đường có hàm lượng oxalate cao và có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận. Vì vậy, những người có xu hướng phát triển sỏi thận hoặc sỏi mật nên hạn chế tối đa việc tiêu thụ củ cải đường.
Các loại hạt và bơ hạt
Hạnh nhân, hạt điều, đậu phộng và bơ hạt là những siêu thực phẩm chứa chất béo lành mạnh, protein và chất xơ. Tuy nhiên, hàm lượng oxalat cao trong các loại hạt có thể làm tăng nguy cơ sỏi thận canxi oxalat, đặc biệt ở những người nhạy cảm với hợp chất này.
Tiêu thụ quá nhiều hạt hoặc bơ hạt làm tăng nồng độ oxalat trong nước tiểu, thúc đẩy sự hình thành sỏi. Những người có tiền sử sỏi thận nên hạn chế tiêu thụ, dù ăn vừa phải không gây hại.
Cacao
Cacao là một trong những loại thực phẩm chứa nhiều axit oxalic. Tiêu thụ quá nhiều loại đồ uống này, sẽ dẫn tới hàm lượng axit oxalic trong cơ thể quá nhiều, tăng nguy cơ sỏi thận.
Cacao là một trong những loại thực phẩm chứa nhiều axit oxalic.
Cải xoăn
Cải xoăn là một loại rau lá xanh giàu oxalate, nếu tiêu thụ quá mức có thể gây sỏi thận. Vì vậy, những người dễ bị sỏi thận nên tránh tiêu thụ với số lượng lớn.
Củ dền
Củ dền nổi tiếng với đặc tính chống oxy hóa, hỗ trợ chống viêm, cải thiện sức khỏe tim và gan. Tuy nhiên, hàm lượng oxalat cao trong củ dền, đặc biệt khi ép lấy nước, có thể làm tăng nồng độ oxalat trong nước tiểu, dẫn đến sỏi canxi oxalat.
Những người từng bị sỏi thận nên hạn chế tiêu thụ củ dền và kết hợp với thực phẩm giàu canxi để giảm hấp thụ oxalat. Việc nấu chín không làm giảm hàm lượng oxalat, nên cách chế biến không ảnh hưởng đến nguy cơ.
Rau muống
Rau muống là một loại rau lá xanh rất quen thuộc với rất nhiều gia đình Việt. Nó có giá thành rẻ, mùi vị thơm ngon, có thể chế biến theo nhiều cách khác nhau, lại giàu vitamin, kali, clo và các chất dinh dưỡng khác.
Tuy nhiên, rau muống tuyệt đối không thể là loại thực phẩm để bạn ăn hàng ngày. Theo các chuyên gia dinh dưỡng cho biết cứ 100g rau muống có chứa khoảng 691mg axit oxalic. Để làm giảm bớt lượng axit oxalic trong rau muống, bạn có thể chần rau qua nước trước khi chế biến.
Khế
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc tiêu thụ quá nhiều khế sẽ dẫn đến sự phát triển của bệnh thận oxalate ở những bệnh nhân có chức năng thận bất thường hoặc bình thường.
Khoai lang
Khoai lang giàu vitamin, chất xơ và chất chống oxy hóa, tốt cho mắt, hệ miễn dịch và tiêu hóa. Tuy nhiên, hàm lượng oxalat cao trong khoai lang có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi canxi oxalat, đặc biệt khi tiêu thụ thường xuyên.
Luộc khoai lang và đổ bỏ nước luộc có thể giảm phần nào hàm lượng oxalat. Ngoài ra, uống đủ nước khi ăn khoai lang giúp pha loãng các chất hình thành sỏi trong nước tiểu.
Hàm lượng oxalat cao trong khoai lang có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi canxi oxalat, đặc biệt khi tiêu thụ thường xuyên.
Rau dền
Rau dền là thực phẩm được nhiều người thích ăn, có thể dùng để xào hoặc nấu canh. Dù rất giàu chất dinh dưỡng như sắt, canxi, caroten và vitamin C, nhưng rau dền cũng không thể tiêu thụ thường xuyên. Trong 100g rau dền có chứa 1142mg axit oxalic, cao gần gấp 3 lần so với mướp đắng. Do đó, nếu không muốn bị sỏi thận, bạn nên hạn chế ăn rau dền.
