Trong bối cảnh chuyển đổi số đang được đẩy mạnh, tài khoản định danh điện tử VNeID và thẻ căn cước ngày càng trở thành những giấy tờ, phương tiện quan trọng trong đời sống của mỗi người dân.
Không chỉ phục vụ xác thực danh tính, thực hiện thủ tục hành chính, VNeID còn giúp người dân tiếp cận nhiều tiện ích, dịch vụ trên môi trường điện tử, trong khi thẻ căn cước là giấy tờ xác định danh tính cá nhân trong các giao dịch theo quy định.
Do đó, những thay đổi liên quan đến việc khóa tài khoản định danh điện tử, thu hồi hoặc giữ thẻ căn cước có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình thực hiện các giao dịch và quyền lợi của công dân. Người dân cần nắm rõ các trường hợp này để chủ động kiểm tra, cập nhật thông tin, tránh phát sinh vướng mắc khi sử dụng.
Tài khoản VNeID có thể bị khóa nếu SIM không chính chủ
Theo khoản 1 Điều 8 Nghị định 320/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 28/9/2026, hệ thống định danh và xác thực điện tử sẽ tự động khóa hoặc mở khóa tài khoản định danh điện tử của công dân tương ứng với tình trạng khóa hoặc mở khóa căn cước điện tử.
Đáng chú ý, tài khoản định danh điện tử cũng sẽ tự động bị khóa khi số thuê bao di động mà công dân sử dụng để đăng ký tài khoản có sự thay đổi và không còn chính chủ.
Quy định này đồng nghĩa, những người đã thay đổi số điện thoại nhưng chưa cập nhật thông tin trên VNeID; sử dụng SIM do người thân, cơ quan hoặc tổ chức khác đứng tên; không còn sử dụng số thuê bao đã đăng ký tài khoản hoặc có thông tin thuê bao không trùng khớp với dữ liệu định danh cần đặc biệt lưu ý.
Không chỉ tài khoản cá nhân, tài khoản định danh điện tử của cơ quan, tổ chức cũng có thể bị khóa trong một số trường hợp. Cụ thể, khi tổ chức chủ động đề nghị khóa tài khoản hoặc vi phạm thỏa thuận sử dụng ứng dụng định danh quốc gia; tổ chức bị giải thể, phá sản, tạm dừng hoặc chấm dứt hoạt động; người đứng tên đăng ký tài khoản của tổ chức có quyết định thi hành án.
Để hạn chế nguy cơ bị gián đoạn sử dụng VNeID, người dân cần chủ động kiểm tra số điện thoại đang liên kết với tài khoản, nhất là những trường hợp đã đổi SIM nhưng chưa cập nhật thông tin.
Bên cạnh đó, cần rà soát thông tin thuê bao với nhà mạng, bảo đảm họ tên, ngày sinh và giấy tờ tùy thân đăng ký SIM trùng khớp với thông tin cá nhân. Nếu đang sử dụng SIM không chính chủ hoặc thông tin thuê bao chưa chính xác, người dùng cần liên hệ nhà mạng để được hướng dẫn chuẩn hóa dữ liệu.
Trường hợp thay đổi số điện thoại, công dân cần thực hiện cập nhật theo hướng dẫn của cơ quan quản lý định danh và xác thực điện tử, đồng thời bảo đảm thông tin tài khoản luôn chính xác và được bảo mật.
Theo quy định, chủ thể danh tính điện tử có trách nhiệm cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin, giấy tờ đề nghị tích hợp trên ứng dụng định danh quốc gia; bảo vệ tài khoản và danh tính điện tử; tuân thủ các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng. Người dùng cũng cần kịp thời phản ánh khi phát hiện thông tin, dữ liệu trên ứng dụng bị thiếu hoặc sai lệch.
3 trường hợp bị thu hồi thẻ căn cước
Bên cạnh quy định về khóa tài khoản định danh điện tử, Luật Căn cước năm 2023 cũng quy định cụ thể các trường hợp công dân bị thu hồi hoặc giữ thẻ căn cước.
Theo Điều 29 Luật Căn cước, có 3 trường hợp thẻ căn cước bị thu hồi, gồm: Công dân bị tước quốc tịch Việt Nam, được thôi quốc tịch Việt Nam hoặc bị hủy bỏ quyết định cho nhập quốc tịch Việt Nam; thẻ căn cước được cấp không đúng quy định; thẻ căn cước đã bị tẩy xóa, sửa chữa.
Việc thu hồi thẻ căn cước trong những trường hợp này do cơ quan quản lý căn cước thực hiện. Riêng đối với thủ tục tước quốc tịch, cho thôi quốc tịch hoặc hủy bỏ quyết định cho nhập quốc tịch Việt Nam, cơ quan tiếp nhận, trả kết quả có trách nhiệm thu hồi thẻ để hủy và thông báo cho cơ quan quản lý căn cước.
Những trường hợp nào bị giữ thẻ căn cước?
Cũng tại Điều 29 Luật Căn cước, pháp luật quy định 2 nhóm trường hợp bị giữ thẻ căn cước.
Thứ nhất là người đang chấp hành biện pháp tư pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng.
Thứ hai là người đang chấp hành quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc; người đang bị tạm giữ, tạm giam hoặc chấp hành án phạt tù.
Trong thời gian bị giữ thẻ, cơ quan có thẩm quyền xem xét, cho phép người bị giữ sử dụng thẻ căn cước để thực hiện các giao dịch, quyền và lợi ích hợp pháp theo quy định.
Thẻ căn cước sẽ được trả lại khi người bị giữ hết thời hạn tạm giữ, tạm giam hoặc có quyết định hủy bỏ việc tạm giữ, tạm giam; chấp hành xong án phạt tù; hoàn thành biện pháp tư pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng hoặc chấp hành xong quyết định đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc.
Theo quy định, việc giữ thẻ căn cước do cơ quan thi hành quyết định tạm giữ, tạm giam, cơ quan thi hành án phạt tù hoặc cơ quan thực hiện các biện pháp tư pháp, xử lý hành chính tương ứng tiến hành.
Theo An ninh Thủ đô, Cổng thông tin điện tử Công an thành phố Hải Phòng
Huỳnh Duy
