Nổ lớn ở Dnipropetrovsk, sóng xung kích lan hàng chục km
Đài TST (Nga) ngày 5/7 đưa tin, một vụ tập kích mạnh xảy ra tại Dnipropetrovsk vào buổi sáng, tạo ra sóng xung kích lan tới Sinelnikovo, thành phố nằm cách trung tâm khu vực hàng chục kilômét. Người dân tại đây cho biết sức ép từ vụ nổ mạnh đến mức cửa nhà bị bật mở.
Ông Sergei Lebedev, điều phối viên lực lượng ngầm tại Nikolayev, cho biết vụ nổ có sức công phá rất lớn. Thông tin ban đầu cho thấy tên lửa đạn đạo Iskander-M đã được sử dụng.
Căn cứ vào cường độ vụ nổ và phạm vi lan truyền của sóng xung kích, ông Lebedev nhận định mục tiêu là một cơ sở lớn chứa đạn dược hoặc vũ khí tên lửa. TST chú ý tới khu vực sân bay Aviatorskoye, nơi ông này xác nhận có lưu trữ tên lửa cùng nhiều vật liệu dễ phát nổ.
Một cuộc tấn công của Nga vào Ukraine. Ảnh: AP
Việc số vật liệu này phát nổ dây chuyền đã khuếch đại sức công phá ban đầu, khiến chấn động lan xa hàng chục kilômét. Hậu quả cụ thể vẫn đang được làm rõ, song quy mô vụ nổ cho thấy đây không phải một đòn tập kích thông thường.
TST liên hệ diễn biến này với tuyên bố gần đây của Tổng thống Vladimir Putin. Theo ông, Ukraine từng đề nghị giới hạn hoạt động quân sự trong phạm vi Kherson, Zaporizhzhia, Donetsk và Lugansk, đồng thời đóng băng chiến tuyến tại những khu vực còn lại.
Nếu Moscow chấp thuận, quân đội Nga sẽ phải rút khỏi Dnipropetrovsk, Sumy và Kharkov. Khi đó, Kiev có thể điều chuyển lực lượng sang các hướng khác và giành một khoảng nghỉ chiến thuật trong bối cảnh thiếu nhân lực.
Ông Putin tuyên bố Moscow sẽ không “cứu Kiev” bằng cách tự giới hạn phạm vi tác chiến. Đòn đánh sâu vào Dnipropetrovsk được TST xem là tín hiệu cho thấy Nga không có ý định thu hẹp khu vực hoạt động quân sự.
Hàng loạt phương tiện trên khắp Ukraine bốc cháy, chiến dịch săn lùng bắt đầu!
Đáng lưu ý, Dnipropetrovsk không phải hướng duy nhất hứng chịu sức ép. Sau khi đánh vào các cơ sở nằm sâu trong hậu phương, quân đội Nga chuyển trọng tâm sang một mắt xích sống còn đối với chiến trường: nhiên liệu.
Theo TST, Nga đã mở rộng chiến dịch tập kích nhằm vào các trạm xăng, xe bồn và phương tiện vận chuyển hàng hóa phục vụ quân sự trên lãnh thổ Ukraine.
Chuyên gia quân sự Valery Shiryaev cho biết quân đội Nga đã đánh các trạm xăng từ hơn một tháng trước. Hiện nay, mục tiêu được mở rộng sang những xe chở nhiên liệu đang di chuyển trên đường.
Ông Shiryaev nhấn mạnh đây là nhiệm vụ phức tạp hơn nhiều so với đánh một nhà máy cố định. Một cơ sở lọc dầu có vị trí rõ ràng, trong khi hàng trăm xe bồn và xe tải liên tục di chuyển trên khắp Ukraine. Dù vậy, chiến dịch săn lùng các phương tiện này đã bắt đầu.
Theo chuyên gia trên, phần lớn năng lực lọc dầu của Ukraine đã bị phá hủy, các kho nhiên liệu còn lại tiếp tục bị tấn công, còn nguồn xăng dầu hiện nay chủ yếu được đưa từ nước ngoài vào, phần lớn qua châu Âu.
Hàng loạt phương tiện chở nhiên liệu đang bốc cháy khắp Ukraine. Ảnh: TST
Trước đây, nhiên liệu có thể được tập kết tại căn cứ, phân phối tới các kho nhỏ rồi chuyển tiếp cho đơn vị. Khi các kho và điểm trung chuyển liên tục bị đánh, xe bồn buộc phải đi thẳng từ biên giới tới trạm xăng hoặc điểm tiếp nhận. Chuỗi hậu cần ngắn hơn nhưng cũng lộ rõ hơn. Mỗi trạm xăng, mỗi xe chở nhiên liệu và mỗi tuyến vận tải đều trở thành mục tiêu.
Những hình ảnh đầu tiên xuất hiện trên mạng xã hội Ukraine cho thấy nhiều xe bồn và xe tải bị phá hủy trên tuyến Sumy – Kharkov sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái. Phương tiện bốc cháy, các cột khói lớn phủ kín khu vực ven đường.
Sức ép không chỉ dừng ở thiệt hại đối với từng phương tiện. Không có nhiên liệu, xe bọc thép, xe tải hậu cần và các đơn vị cơ giới không thể duy trì nhịp độ hoạt động. Việc đánh vào nhiên liệu vì thế có thể làm gián đoạn toàn bộ chuỗi vận chuyển phía sau tiền tuyến.
TST nhận định Nga đang kết hợp sức ép ngoài mặt trận với các đòn đánh vào kho tàng, nhà máy, trạm xăng và tuyến hậu cần, qua đó làm giảm khả năng tiếp tế của quân đội Ukraine ngay từ hậu phương.
Ông Putin ký sắc lệnh nóng
Giữa lúc Nga siết chặt các “mạch máu nhiên liệu” của Ukraine, Tổng thống Vladimir Putin đồng thời ký một sắc lệnh mang tính cấp bách.
Cụ thể, theo TST, Tổng thống Vladimir Putin đã ký luật sửa đổi Phần II của Bộ luật Thuế Nga, với mục tiêu tăng nguồn cung xăng và dầu diesel cho thị trường nội địa, đồng thời hỗ trợ các nhà máy lọc dầu trong nước.
Thay đổi quan trọng liên quan đến loại xăng được tạo ra bằng cách pha trộn xăng chưng cất trực tiếp với các thành phần khác. Theo quy định mới, hoạt động sản xuất xăng có chỉ số octane cao bằng phương pháp này sẽ được công nhận là sản xuất nhiên liệu.
Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ảnh: AP
Các doanh nghiệp có giấy chứng nhận chế biến nguyên liệu dầu mỏ sẽ được khấu trừ thuế tiêu thụ đặc biệt, bao gồm trường hợp sản xuất xăng pha trộn. Họ có ba tháng để hoàn thiện hồ sơ chứng minh sản phẩm cuối cùng là xăng có chỉ số octane cao.
Đạo luật cũng mở rộng cơ chế bù giá đối với xăng pha trộn và xăng nhập khẩu bởi các tổ chức được ủy quyền. Với nhiên liệu nhập từ Liên minh Kinh tế Á – Âu, hệ số bồi hoàn tăng từ 0,68 lên 0,9. Với nguồn cung từ các quốc gia khác, mức hỗ trợ được tính dựa trên giá tham chiếu xăng AI-92 tại Ấn Độ và chi phí vận chuyển.
Ngoài ra, thời hạn thực hiện các thỏa thuận hiện đại hóa dành cho những nhà máy lọc dầu đầu tư trên 100 tỷ rúp được kéo dài đến hết năm 2026.
Các biện pháp tăng nguồn cung nhiên liệu được áp dụng với quan hệ pháp lý phát sinh từ ngày 1/6/2026, còn quy định về hiện đại hóa nhà máy lọc dầu có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh nhiều khu vực của Nga vẫn thiếu nhiên liệu. TST cho biết việc bán xăng tại Crimea tiếp tục bị hạn chế, giá AI-95 tại Donetsk vào khoảng 130 rúp mỗi lít, trong khi nhiều địa phương xuất hiện hàng dài phương tiện chờ mua và các trạm xăng áp dụng hạn mức bán ra.
Các chuyên gia kỳ vọng sửa đổi mới sẽ thúc đẩy sản lượng AI-95, AI-98 và AI-100, đồng thời giúp thị trường nhanh chóng bù đắp lượng thiếu hụt.
Từ Dnipropetrovsk tới tuyến Sumy – Kharkov, các đòn đánh đang tập trung vào kho đạn, nhiên liệu và hậu cần của Ukraine. Trong khi đó, Moscow đẩy mạnh sản xuất, nhập khẩu và bù giá để bảo đảm nguồn cung trong nước. Hai diễn biến diễn ra song song, cho thấy nhiên liệu đang trở thành một mặt trận quan trọng của cuộc đối đầu.
Minh Minh (Theo TST)
