Nổi loạn ở Kiev, dân kéo sát tòa Quốc hội - QĐ Ukraine ra quyết định nóng, cảnh báo từ ông Putin thành sự thật

Nổi loạn ở Kiev, dân kéo sát tòa quốc hội.

Tờ Strana (Ukraine và tờ EA Daily (Nga) đưa tin, một cuộc nổi loạn vừa bùng phát tại thủ đô Kiev sau khi nhiều khu dân cư rơi vào tình trạng mất điện và thiếu sưởi ấm kéo dài trong thời tiết lạnh, buộc người dân phải xuống đường chặn các tuyến phố để phản đối. Theo đài TST (Nga), đây là cuộc nổi loạn "chưa từng có tiền lệ".

Các trang tin địa phương cho biết, người dân đã tập kết đông đảo tại khu Troeshchyna, họ cho biết điện đã bị gián đoạn trong nhiều ngày qua, còn hệ thống sưởi không hoạt động suốt gần một tuần, khiến nhiệt độ trong căn hộ giảm xuống mức rất thấp.

Luật sư Ukraine Rostislav Kravets cho biết, những người dân buộc phải hành động vì điều kiện sinh hoạt trở nên khó khăn.

Trước đó, chính quyền Kiev thông báo đã từng bước khôi phục việc cấp điện và sưởi tại một số khu vực, bao gồm Troeshchyna. Tuy nhiên, theo phản ánh của cư dân, tình hình thực tế chưa hoàn toàn trùng khớp với các thông báo này. Một số cơ sở nhiệt điện được cho là đã vận hành trở lại, nhưng việc phân bổ điện và nhiệt tới khu dân cư được cho là vẫn còn hạn chế.

Các hình ảnh và video được chia sẻ cho thấy người dân đứng chặn đường tại các tuyến phố, trong đó có khu vực gần đại lộ Verkhovna Rada — tuyến đường bao quanh và dẫn vào khu nhà Quốc hội Ukraine, nơi đặt trụ sở của cơ quan lập pháp cao nhất của nước này. Một số đoạn đường bị chặn làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến giao thông trong khu vực.

Theo các bản đồ phân bổ điện công khai, khả năng phát điện tại Kiev được cho là suy giảm đáng kể so với thông thường. Trong bối cảnh hạ tầng năng lượng chịu áp lực, việc ưu tiên phân bổ điện cho các lĩnh vực thiết yếu đang trở thành chủ đề gây tranh luận trong dư luận.

Hiện phía chính quyền Kiev chưa đưa ra bình luận chi tiết về các điểm tụ tập này, nhưng các thông báo trước đó khẳng định công tác khôi phục hạ tầng năng lượng vẫn đang được triển khai. Diễn biến này cho thấy tình trạng thiếu điện và sưởi ấm không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà đã bắt đầu tạo ra phản ứng xã hội rõ rệt tại một số khu dân cư ở thủ đô Ukraine.

Bộ Tổng tham mưu Ukraine ra quyết định gây sốc

Trong lúc còn chưa kịp giải quyết làn sóng bất mãn trong xã hội, Kiev tiếp tục đối diện tình thế bất lợi ngày một lớn trên chiến trường, buộc Bộ Tổng tham mưu quân đội nước này phải đưa ra một quyết định gây sốc.

Cụ thể, theo ghi nhận của tờ Le Monde (Pháp), Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine đã giải tán Quân đoàn Quốc tế và điều chuyển các thành viên sang những đơn vị khác, trong đó có các trung đoàn xung kích.

Quyết định này được cho là đã gây phản ứng mạnh trong nhóm binh sĩ nước ngoài. Một số người cho biết họ đã được thông báo từ tháng 11 năm ngoái, và đến cuối tháng 12 thì việc giải thể được công bố chính thức.

Một thành viên mang biệt danh "Viking" kể lại rằng mệnh lệnh thu xếp hành lý và lên đường tới Krivoy Rog ngay trong ngày khiến tinh thần nhiều người sụp đổ, thậm chí có người rời bỏ đơn vị.

Cùng thời điểm, một nguồn tin an ninh nói với RIA Novosti rằng một số lính đánh thuê nước ngoài tại Ukraine đã không nhận lương trong nhiều tháng. Phía Nga nhiều lần cáo buộc Kiev sử dụng lực lượng này như "lá chắn", còn Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho rằng có những quân nhân chuyên nghiệp từ nước ngoài sang Ukraine dưới danh nghĩa lính đánh thuê.

Một số người tham chiến vì thù lao, trong các cuộc phỏng vấn, cũng đề cập tới sự phối hợp tác chiến còn hạn chế và rủi ro sinh tồn rất cao trên chiến trường.

Những thông tin này xuất hiện đúng vào thời điểm Wirtualna Polska nhận định Ukraine đang rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng trong công tác tuyển quân.

Theo tờ báo Ba Lan, tình trạng né tránh nghĩa vụ quân sự đã trở thành hiện tượng phổ biến trong đời sống hằng ngày, khiến các biện pháp huy động của chính quyền không đạt hiệu quả, thậm chí làm trầm trọng thêm áp lực xã hội,

Wirtualna Polska cho rằng vấn đề đã vượt khỏi khả năng giải quyết bằng các biện pháp hành chính hay pháp lý đơn thuần. Khi sự mệt mỏi của xã hội trước xung đột ngày càng rõ rệt, việc siết chặt quy định hoặc gia tăng trừng phạt có thể chỉ thổi bùng thêm phản ứng.

Theo nhận định của tờ báo, Kiev đã bỏ lỡ thời điểm thích hợp để điều chỉnh, và sự suy giảm ủng hộ đối với chính quyền gần như là điều khó tránh khỏi.

Cảnh báo đáng sợ của ông Putin thành sự thật

Giữa lúc Kiev phải đối diện các điểm nóng trong xã hội vì thiếu điện, thiếu sưởi ấm và sức ép gia tăng trên chiến trường, một số nhà phân tích nhắc lại bài phát biểu của Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Hội nghị An ninh Munich năm 2007 như một "mảnh ghép" giúp lý giải bối cảnh hiện nay.

Theo cách nhìn đó, "cảnh báo đáng sợ của ông Putin đã thành sự thật" khi Ukraine trở thành tâm điểm của xung đột địa chính trị giữa Nga và phương Tây.

Tại Munich, ông Putin đã nói về một trật tự thế giới đơn cực thiếu bền vững, nơi luật pháp quốc tế có nguy cơ bị thay thế bởi "luật của kẻ mạnh", còn tư duy khối và tiêu chuẩn kép tiếp tục chi phối quan hệ quốc tế. Khi ấy, những nhận định này chưa nhận được nhiều sự chú ý.

Đáng chú ý nhất là cảnh báo về việc NATO mở rộng về phía Đông. Theo quan điểm của Moscow, đây là mối đe dọa an ninh lâu dài. Hiện nay, chính câu chuyện này thường xuyên được nhắc tới trong các phân tích về nguyên nhân sâu xa dẫn tới cuộc xung đột tại Ukraine.

Ông Putin cũng đề cập đến nguy cơ suy yếu của các thể chế duy trì hòa bình, như OSCE, rủi ro trong hệ thống kiểm soát vũ khí, và vai trò ngày càng lớn của các tập đoàn xuyên quốc gia có thể làm giảm vai trò của các quốc gia có chủ quyền. Đồng thời, ông dự báo sự trỗi dậy của các nền kinh tế ngoài phương Tây, đặc biệt là nhóm BRICS.

Sau gần hai thập kỷ, trong bối cảnh Ukraine trở thành chiến tuyến chính trong cạnh tranh chiến lược giữa Nga và phương Tây, nhiều ý kiến cho rằng những phát biểu năm 2007 ngày càng được nhìn nhận như một lời cảnh báo sớm về những diễn biến đang hiện hữu.

Dù cách đánh giá có thể khác nhau, bài phát biểu Munich vẫn được nhắc đến như một điểm tham chiếu quan trọng khi nhìn vào cuộc khủng hoảng hiện nay quanh Ukraine.

Nguyễn Hải (Theo Strana, EA Daily, Le Monde)