Khi đường phố Vũ Xương, thành phố Vũ Hán (Trung Quốc), còn yên ắng, Đổng Mẫn đã bắt đầu ngày làm việc. Việc đầu tiên của cô là kiểm tra phần bột được ủ từ tối hôm trước. Cô nhào bột, chia thành từng phần, tạo hình rồi xếp bánh vào xửng hấp. Lúc mẻ bánh đầu tiên ra lò, trời cũng vừa sáng.
Buổi tối, Đổng Mẫn thường dọn dẹp xong vào khoảng 9-10h. Như vậy, một ngày ở tiệm bánh của cô có thể kéo dài hơn chục tiếng. Khi nghe lịch làm việc ấy, không ít người sẽ thấy vất vả. Đổng Mẫn lại bảo, hồi còn làm bác sĩ ở trạm y tế, cô cũng thường bận rộn ngần ấy thời gian.
Điều khác biệt, theo cô, không nằm ở số giờ làm việc. Làm bánh bao, màn thầu đòi hỏi nhiều sức lực hơn, nhưng cô cảm thấy ít áp lực tinh thần hơn trước. Trong cuộc trò chuyện với Yixuejie, Đổng Mẫn nói cô vẫn yêu nghề bác sĩ, chỉ là ở công việc hiện tại, cô tìm được một kiểu bận rộn đơn giản và vui vẻ hơn.
Vẫn yêu nghề bác sĩ, nhưng áp lực ngoài chuyên môn ngày một lớn
Con đường đến với nghề y của Đổng Mẫn bắt đầu từ gia đình. Mẹ cô, bà Dương Kim Nga, là bác sĩ và có một phòng khám ở Vũ Hán. Từ nhỏ chứng kiến mẹ khám bệnh, Đổng Mẫn cũng muốn trở thành bác sĩ. Năm 1999, sau khi tốt nghiệp Đại học Y khoa Hồ Bắc, cô đến Thâm Quyến làm bác sĩ phụ khoa.
Vài năm sau, phòng khám của mẹ quá bận, cô nghỉ việc ở Thâm Quyến để về giúp. Hai mẹ con cùng khám chữa bệnh tại phòng khám trong nhiều năm. Đổng Mẫn kể có những bệnh nhân ở xa vẫn tìm đến, và cô trân trọng sự tin tưởng mà họ dành cho mình.
Khi mẹ gần tuổi nghỉ hưu, hai người đóng cửa phòng khám và trở về quê ở Thiên Môn, tỉnh Hồ Bắc. Tại đây, Đổng Mẫn được mời làm người phụ trách một trạm y tế cộng đồng. Ngoài khám bệnh, cô còn đi thăm khám tại nhà, theo dõi người mắc bệnh mạn tính và đảm nhận công việc của bác sĩ gia đình.
Đổng Mẫn nói phần khiến cô mệt mỏi không chỉ là lượng bệnh nhân hay thời gian làm việc. Ở cơ sở y tế nhỏ, cô phải xử lý nhiều việc ngoài chuyên môn: sổ sách, đăng ký, hồ sơ và các yêu cầu phục vụ kiểm tra. Theo lời cô, những việc ấy dần lấy mất thời gian dành cho học tập, cập nhật kiến thức và nâng cao tay nghề.
Cô cũng cảm nhận mối quan hệ giữa người bệnh và nhân viên y tế thay đổi theo thời gian. Đổng Mẫn chia sẻ, khi có tranh chấp y tế ở tuyến cơ sở, cô không có một khoa phòng hay bệnh viện phía sau để cùng chia sẻ trách nhiệm. Là người phụ trách, cô phải tự mình đối diện với áp lực.
“Tôi rất thích làm bác sĩ, nhưng thực tế không cho phép tôi chỉ yên tâm làm một bác sĩ”, Đổng Mẫn nói với Yixuejie. Rời nghề, với cô, không có nghĩa là phủ nhận hơn 20 năm đã làm việc. Một số bệnh nhân cũ đến nay vẫn nhắn tin hỏi thăm hoặc xin ý kiến, khiến cô nhận ra họ vẫn tin tưởng mình.
Năm 2023, trong thời gian tham gia một khóa học về phương pháp trị liệu y học cổ truyền do cơ quan y tế địa phương tổ chức, Đổng Mẫn quen một người có gia đình làm nghề bán bánh bao. Cô nảy ra ý định mở một tiệm bánh dùng bột ủ truyền thống vì muốn người nhà có bữa sáng mà cô yên tâm về cách làm.
Ban đầu, Đổng Mẫn góp tiền mở tiệm và dự định để người thân trông coi, còn mình tiếp tục làm bác sĩ. Nhưng người thợ chính bất ngờ phải nghỉ vì việc gia đình. Không có người đứng bếp, tiệm có nguy cơ phải đóng cửa.
Đổng Mẫn quyết định tự làm. Cô đọc tài liệu, tìm hiểu cách ủ bột và thực hành để kịp tiếp quản công việc. Bột ủ truyền thống không phải cứ trộn nguyên liệu rồi chờ là xong: ủ chưa tới, bột khó nở; ủ quá lâu, bánh có thể bị chua. Cô phải liên tục quan sát và điều chỉnh. Càng học, Đổng Mẫn càng thấy hứng thú. Không lâu sau, cô quyết định nghỉ hẳn công việc ở trạm y tế.
Người đầu tiên khó chấp nhận lựa chọn ấy là mẹ cô. Bà Dương Kim Nga đã làm bác sĩ cả đời và rất yêu nghề. Trong mắt nhiều người xung quanh, nghề bác sĩ cũng được xem là có vị thế hơn công việc bán bánh bao. Đổng Mẫn hiểu mẹ nghĩ gì, nhưng cô nói mình không muốn tiếp tục sống theo thước đo thành công của người khác.
Cô không tranh cãi với gia đình. Đổng Mẫn chỉ giải thích rằng ở chặng đường tiếp theo, cô muốn làm điều mình thích và mong người thân hiểu cho quyết định đó. Theo thời gian, mẹ cô không còn phản đối. Hiện bà 72 tuổi, cùng em dâu của Đổng Mẫn phụ giúp ở tiệm và còn dành thời gian học cách làm bánh.
Khách quen đôi khi vẫn gọi cô là “bác sĩ Đổng”. Có người từng được cô khám bệnh ngạc nhiên khi thấy cô đứng bán bánh bao. Đổng Mẫn cho biết cô còn giữ chứng chỉ hành nghề bác sĩ, nhưng đã ngừng khám chữa bệnh và không còn quyền kê đơn. Bây giờ, cô muốn mọi người gọi mình là “chị Đổng”, hoặc “chị Thập Nguyệt” như tên cô dùng trên mạng xã hội.
Mang thói quen của người làm nghề y vào tiệm bánh
Trong tiệm của Đổng Mẫn, nhiệt kế và đồng hồ hẹn giờ được đặt ở nhiều vị trí để theo dõi quá trình làm bánh. Cô chú ý đến nhiệt độ, độ ẩm, thời gian nhào và hấp. Khi một mẻ bánh chưa đạt, cô tìm nguyên nhân, ghi lại rồi thử cách làm khác. Theo Yixuejie, hơn chục loại bánh ở tiệm được cô phát triển qua quá trình thử nghiệm như vậy.
Đổng Mẫn cho biết cô ưu tiên cách ủ bột tự nhiên, hạn chế dùng nguyên liệu hỗ trợ tạo độ nở khi không cần thiết. Cô từng đến một số tỉnh phía bắc Trung Quốc để học thêm từ người có kinh nghiệm làm bánh. Đây là lựa chọn về cách làm và khẩu vị của riêng cô, không phải kết luận rằng các phương pháp làm bánh khác có hại cho sức khỏe.
Công việc kinh doanh cũng có những bài toán mới. Đổng Mẫn kể thời gian đầu, cửa hàng chỉ bán được vài chục nhân dân tệ mỗi ngày. Khi có khách quen và người mua xếp hàng, khu vực gần tiệm lại xuất hiện thêm nhiều cửa hàng bán sản phẩm tương tự. Cô nhận ra muốn tiếp tục phát triển thì ngoài làm bánh ngon, mình còn phải tìm cách giới thiệu sản phẩm đến khách hàng mới.
Năm 2025, ở tuổi 47, Đổng Mẫn bắt đầu học quay video cho tài khoản “Tiệm bánh bao của chị Thập Nguyệt”. Cô kể ban đầu mình không biết dùng phần mềm dựng, ngay cả thao tác cắt một đoạn video cũng phải mày mò nhiều ngày. Cô kiên trì học hơn một năm và dần có vài nghìn người theo dõi.
Theo bài phỏng vấn đăng tháng 9/2026, Đổng Mẫn đã mở cửa hàng thứ hai vào tháng 7 và mong có thể mở thêm cửa hàng khi nhân sự, quy trình ở tiệm mới ổn định. Trong thời gian rảnh, cô vẫn tự học y học cổ truyền. Nghề cũ, vì thế, chưa từng hoàn toàn biến mất khỏi cuộc sống của cô.
Nhìn lại lần rẽ hướng ở tuổi 45, Đổng Mẫn nói mình không thấy tiếc. Ngày của cô vẫn bắt đầu từ rất sớm và kết thúc vào tối muộn, nhưng theo cô, công việc bán bánh bao khiến mình ít chịu áp lực tinh thần hơn trước.
Nguồn: Yixuejie, đăng trên Tencent News
Minh Ngọc
