Trong danh sách hơn 70 Giáo sư được Hội đồng Giáo sư Nhà nước công nhận năm 2025, ứng viên Trần Thị Thanh Vân là nữ Giáo sư trẻ nhất. Theo đó, bà Thanh Vân sinh năm 1980 tại Hoài Nhơn, Bình Định (cũ).
Về quá trình đào tạo, bà được cấp bằng tốt nghiệp đại học ngành Vật lý tại trường ĐH Khoa học tự nhiên, ĐHQG - HCM năm 2002. 4 năm sau tại chính ngôi trường này, nữ ứng viên tiếp tục nhận bằng thạc sĩ. Sau đó, bà sang Pháp để học lên Tiến sĩ tại trường ĐH Khoa học và Công nghệ Lille 1. Năm 2011, bà nhận bằng Tiến sĩ và năm 20219 được công nhận chức danh PGS.
Trong bản đăng ký xét công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh Giáo sư, bà Thanh Vân ghi đã làm trợ giảng khoa Vật lý trường ĐH Khoa học tự nhiên, ĐHQG - HCM trong khoảng thời gian từ tháng 10/2002-7/2005. Sau đó bà được làm giảng viên chính thức tại khoa đến tháng 7/2008.
Sau 3 năm thực hiện nghiên cứu sinh tại Pháp, bà Thanh Vân về nước và tiếp tục làm giảng viên tại khoa Khoa học và Công nghệ vật liệu, trường ĐH Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM. Từ năm tháng 1/2017-6/2018, bà giữ chức phó trưởng khoa. Hiện bà đang giữ chức trưởng khoa Khoa học và Công nghệ vật liệu, Bí thư Chi bộ, đồng thời là trưởng bộ môn Vật liệu từ và Y sinh tại khoa Khoa học và Công nghệ vật liệu, trường ĐH Khoa học tự nhiên, ĐHQG - HCM.
Trong 18 năm tham gia đào tạo trong ngành vật lý, bà Thanh Vân tập trung vào vào 3 hướng chính: Vật liệu phát quang pha tạp đất hiếm ứng dụng trong quang điện tử và bảo mật chống hàng giả; Vật liệu y sinh ứng dụng trong nha khoa, dẫn thuốc và kháng/khử khuẩn; Vật liệu nano chức năng ứng dụng trong quang xúc tác, cảm biến Raman, cảm biến quang và lĩnh vực năng lượng.
Với hướng nghiên cứu đó, bà đã hoàn thành 6 đề tài NCKH từ cấp cơ sở đến cấp Bộ. Bà là tác giả của 91 bài báo khoa học, trong đó 45 bài báo khoa học được đăng trên tạp chí quốc tế uy tín, đồng thời xuất bản 2 cuốn sách.
Với những đóng góp của mình, bà Thanh Vân đã nhận được hàng loạt khen thưởng: Nhà giáo trẻ tiêu biểu (2014), Chiến sĩ thi đua cơ sở nhiều năm (2021-2024), Chiến sĩ thi đua cấp Bộ (2023), Bằng khen của Bộ Giáo dục và Đào tạo (2022), Giấy khen của Đảng uỷ trường ĐH Khoa học tự nhiên (2024), Bằng khen hướng dẫn sinh viên nghiên cứu khoa học đạt giải (2022), Gương điển hình tiên tiến giai đoạn 2020-2025 (2025).
Nữ Giáo sư trẻ nhất năm 2025 tự nhận xét bản thân là người nghiêm túc, trung thực, khách quan và hợp tác với đồng nghiệp trong và ngoài nước trong hoạt động đào tạo và nghiên cứu khoa học. Triết lý nghề nghiệp của bà là không ngừng tiếp cận, cập nhật thực tiễn và xu hướng phát triển trong hoạt động đào tạo cũng như lĩnh vực khoa học, công nghệ của chuyên ngành.
Đinh Anh
