Từ một nữ sinh đến từ Quế Lâm (Trung Quốc), Vương Hồng đã từng bước chinh phục những cột mốc đáng mơ ước của giới toán học thế giới. Sau khi góp phần giải quyết bài toán làm đau đầu các nhà khoa học hơn một thế kỷ, cô vừa được Đại học New York trao một trong những danh hiệu học thuật cao quý nhất.
Đỗ đại học năm 16 tuổi, được kỳ vọng giành "Nobel Toán học" năm 2026
Ở tuổi 35, nhà toán học người Trung Quốc Vương Hồng (Wang Hong) vừa được Viện Khoa học Toán học Courant thuộc Đại học New York (Mỹ) bổ nhiệm giữ danh hiệu Silver Professor (Giáo sư Silver) - chức danh giáo sư mang tên riêng danh giá nhất mà trường dành cho đội ngũ giảng viên.
Theo Đại học New York, đây là danh hiệu được thành lập từ năm 2002 nhờ khoản tài trợ của luật sư Julius Silver, cựu sinh viên của trường. Silver Professor chỉ được trao cho những học giả có thành tích nghiên cứu xuất sắc, đồng thời có nhiều đóng góp nổi bật trong giảng dạy bậc đại học. Toàn trường chỉ có tối đa 75 người được giữ chức danh này.
Việc được bổ nhiệm khi mới 35 tuổi càng khiến Vương Hồng trở thành một trong những nhà toán học trẻ nổi bật nhất thế giới hiện nay.
Sinh năm 1991 tại thành phố Quế Lâm, Quảng Tây (Trung Quốc), Vương Hồng vốn được xem là thần đồng từ nhỏ. Cô bỏ qua hai lớp tiểu học và năm 2007, khi mới 16 tuổi, đã đạt 653/750 điểm trong kỳ thi đại học Trung Quốc để trúng tuyển Đại học Bắc Kinh.
Ban đầu, cô theo học Học viện Khoa học Trái đất và Không gian, sau đó chuyển sang Khoa Toán học vì niềm đam mê với bộ môn này và tốt nghiệp cử nhân năm 2011.
3 năm sau, Vương Hồng đồng thời nhận bằng kỹ sư tại École Polytechnique (Pháp) và bằng thạc sĩ của Đại học Paris-Sud (Đại học Paris XI). Đến năm 2019, cô hoàn thành chương trình tiến sĩ tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), Mỹ khi mới 28 tuổi dưới sự hướng dẫn của giáo sư Larry Guth - một trong những tên tuổi hàng đầu về hình học giải tích.
Sau đó, cô tiếp tục nghiên cứu sau tiến sĩ tại Viện Nghiên cứu Cao cấp Princeton (IAS), trước khi trở thành trợ lý giáo sư tại Đại học California, Los Angeles (UCLA), Mỹ vào năm 2021.
Đến năm 2023, Vương Hồng gia nhập Viện Courant của Đại học New York (Mỹ) với cương vị phó giáo sư. Từ tháng 9/2025, cô còn trở thành giáo sư chính thức của Viện Nghiên cứu Khoa học Cao cấp (IHES) tại Pháp - một trong những trung tâm nghiên cứu toán học danh tiếng nhất thế giới.
Giải bài toán hơn 100 năm tuổi, liên tiếp giành giải thưởng quốc tế
Tên tuổi của Vương Hồng được giới toán học thế giới đặc biệt chú ý sau công trình nghiên cứu công bố vào tháng 2/2025 cùng nhà toán học Joshua Zahl.
Hai nhà khoa học đã chứng minh thành công trường hợp ba chiều của giả thuyết Kakeya - một bài toán do nhà toán học Nhật Bản Soichi Kakeya đặt ra từ năm 1917 và tồn tại hơn một thế kỷ mà chưa ai giải quyết được.
Ở dạng đơn giản nhất, giả thuyết Kakeya đặt ra câu hỏi: một chiếc kim mỏng vô hạn có thể xoay theo mọi hướng trong một vùng nhỏ nhất có kích thước bao nhiêu? Phiên bản hai chiều đã được giải quyết từ nhiều thập kỷ trước, nhưng bài toán trong không gian ba chiều vẫn là một thách thức lớn đối với toán học hiện đại.
Công trình dài 127 trang của Vương Hồng và Joshua Zahl nhanh chóng gây tiếng vang. Nhà toán học nổi tiếng Terence Tao - chủ nhân Huy chương Fields 2006 - gọi đây là "một bước tiến ngoạn mục trong hình học đo". Trong khi đó, giáo sư Nets Katz của Đại học Rice nhận định đây là "một kết quả chỉ xuất hiện một lần trong cả thế kỷ".
Theo giới chuyên môn, lời giải không chỉ mang ý nghĩa đối với toán học thuần túy mà còn có thể mở ra nhiều ứng dụng trong công nghệ hình ảnh, xử lý dữ liệu, mật mã học và truyền thông không dây.
Những thành tựu này giúp Vương Hồng liên tiếp được trao nhiều giải thưởng danh giá. Chỉ trong tháng 4/2026, cô nhận đồng thời Giải New Horizons in Mathematics 2026 trị giá 100.000 USD (khoảng 2,6 tỷ đồng) do Quỹ Breakthrough trao tặng và Clay Research Award 2026 cùng ba cộng sự.
Trước đó, cô cũng từng nhận nhiều giải thưởng lớn như Maryam Mirzakhani New Frontiers Prize (2022), Giải Salem, Giải Ostrowski, Huy chương Toán học của Hiệp hội Toán học người Hoa quốc tế năm 2025 và Giải Sadosky Research Prize in Analysis năm 2026.
Nhờ chuỗi thành tích nổi bật này, Vương Hồng hiện được nhiều chuyên gia đánh giá là một trong những ứng viên sáng giá nhất cho Huy chương Fields 2026 - giải thưởng được ví như "Nobel của ngành Toán học". Huy chương Fields chỉ trao bốn năm một lần cho các nhà toán học dưới 40 tuổi và sẽ được công bố tại Đại hội Toán học Quốc tế diễn ra ở Philadelphia (Mỹ) từ ngày 23-30/7/2026.
Trong lịch sử gần 90 năm của giải thưởng này, mới chỉ có hai phụ nữ từng giành chiến thắng là Maryam Mirzakhani (Iran, năm 2014) và Maryna Viazovska (Ukraine, năm 2022). Nếu được xướng tên, Vương Hồng sẽ trở thành nữ toán học thứ ba trong lịch sử giành Huy chương Fields, đồng thời là người gốc Hoa thứ ba đạt được vinh dự này, sau Shing-Tung Yau (1982) và Terence Tao (2006).
Tổng hợp
Nhật Linh
