Khi con cái bước chân vào giảng đường đại học, không ít phụ huynh rơi vào trạng thái mong nhớ, trông ngóng từng ngày. Với những sinh viên học xa nhà, cha mẹ gần như đếm từng ngày chờ con được nghỉ, bởi đây là lần đầu tiên con rời gia đình trong quãng thời gian dài như vậy. Thế nhưng, điều trớ trêu là trong một vài trường hợp, khi kỳ nghỉ đến, người “vỡ mộng” đầu tiên lại chính là phụ huynh.
Mới đây, trên MXH Trung Quốc, câu chuyện một phụ huynh lén chụp con trai đang học đại học lúc nửa đêm đã nhanh chóng thu hút sự chú ý. Người mẹ cho biết con trai bà năm nay học năm nhất. Từ nhỏ đến lớn, cậu gần như chưa từng xa gia đình, thậm chí thời cấp ba còn được bố mẹ theo sát, chăm sóc kỹ lưỡng. Thế nhưng khi thi đại học, cậu lại chọn một trường rất xa nhà, đến cả những kỳ nghỉ ngắn cũng không về. Kỳ nghỉ đông này là lần đầu tiên cậu trở về kể từ khi vào đại học.
Suốt học kỳ đầu, con trai dần thích nghi với cuộc sống đại học, còn người mẹ thì trải qua đủ cung bậc cảm xúc, từ lo lắng đến nhớ nhung. Có lúc bà từng muốn bay đến thăm con, nhưng cũng tự nhủ đại học là khởi đầu của sự tự lập, cha mẹ cần để con tự lập.
Vì vậy, bà chỉ mong con sớm được nghỉ để về nhà. Thế nhưng khi kỳ nghỉ đến, thực tế lại khiến bà hoàn toàn thất vọng. Bà từng nghĩ học kỳ đầu đại học sẽ giúp con trưởng thành hơn, tự giác và tiến bộ hơn, nhưng những gì chứng kiến lại hoàn toàn ngược lại.
Khoảng 2 giờ sáng, trong lúc thức dậy đi vệ sinh, bà thấy đèn phòng con vẫn sáng. Tò mò bước vào, bà sững người khi thấy con trai cầm điện thoại chơi game, còn màn hình máy tính xách tay cũng hiện rõ giao diện trò chơi.
Lúc này, bà mới hiểu vì sao con thường thức khuya, dậy muộn. Trước đó, bà từng nghĩ con học hành vất vả ở đại học nên về nhà mới ngủ nhiều, vì vậy không nỡ trách móc. Hóa ra tất cả chỉ là sự tự an ủi.
Người mẹ đã lén chụp lại khoảnh khắc ấy và đăng lên mạng. Bên dưới bài đăng, phần bình luận nhanh chóng xuất hiện hàng loạt phụ huynh đồng cảm. Có người cho rằng thế hệ trẻ ngày nay đang bị điện thoại và trò chơi điện tử bào mòn ý chí. Có người khác chia sẻ con mình cũng mê game, sinh hoạt thiếu điều độ, cha mẹ khuyên nhủ, trách mắng đủ cách nhưng không mang lại kết quả, thậm chí còn ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của chính phụ huynh.
Vì sao nhiều sinh viên khi bước vào đại học lại thay đổi như thể trở thành một con người khác? Không ít cha mẹ từng nghĩ chỉ con mình “khó dạy”, cho đến khi đọc các chia sẻ mới nhận ra đây là tình trạng phổ biến.
Môi trường tự do của đại học được xem là một nguyên nhân lớn. Từ tiểu học đến trung học, học sinh luôn được giám sát chặt chẽ, ở trường có thầy cô, ở nhà có cha mẹ. Khi lên đại học, sự giám sát này gần như biến mất. Giảng viên không theo sát đời sống cá nhân, còn cha mẹ thì ở xa, khó can thiệp.
Sự chuyển đổi đột ngột từ “được quản lý” sang “tự quản” khiến nhiều sinh viên thiếu kỹ năng tự kiểm soát dễ rơi vào lối sống thức khuya, chơi game, sinh hoạt đảo lộn, học tập sa sút. Điều này cũng cho thấy khoảng trống trong việc trang bị kỹ năng quản lý thời gian và lập kế hoạch cá nhân cho sinh viên.
Bên cạnh đó, kỳ vọng quá cao của phụ huynh, cùng khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế, cũng là nguyên nhân khiến mâu thuẫn gia đình nảy sinh. Nhiều cha mẹ mặc định rằng chỉ cần vào đại học, con sẽ tự khắc trưởng thành và nỗ lực hơn. Nhưng thực tế cho thấy, số sinh viên thật sự tự giác và tiến bộ sau khi vào đại học không nhiều như mong đợi.
Câu chuyện của người mẹ trên thực tế không phải cá biệt, mà là lát cắt quen thuộc trong rất nhiều gia đình có con bước vào ngưỡng cửa đại học. Khi sự giám sát chặt chẽ của gia đình và nhà trường không còn, trong khi năng lực tự quản của người trẻ chưa kịp hình thành, khoảng trống ấy dễ bị lấp đầy bằng game, mạng xã hội và lối sống buông thả.
Về phía phụ huynh, nỗi thất vọng đôi khi bắt nguồn từ kỳ vọng quá lớn khi coi đại học như “đích đến” của sự trưởng thành, thay vì chỉ là một giai đoạn chuyển tiếp đầy va vấp. Còn với sinh viên, tự do không đi kèm kỷ luật rất dễ trở thành con dao hai lưỡi.
Đại học không tự động biến một đứa trẻ thành người lớn. Sự trưởng thành, nếu có, vẫn cần được rèn luyện từng ngày bằng khả năng tự chịu trách nhiệm, tự quản lý bản thân và cả sự đồng hành đúng cách từ gia đình. Để con tự lập là cần thiết, nhưng tự lập như thế nào, ở thời điểm nào, có lẽ vẫn là bài toán khiến nhiều bậc cha mẹ trăn trở.
Theo Sohu
Nhật Linh
