Núi lửa Semeru - ngọn núi cao nhất và cũng là một trong những “ngòi nổ” hoạt động mạnh nhất trên đảo Java, bất ngờ phun trào trong ngày 18/11, tạo nên cột tro trắng xám bốc cao 800 m so với miệng núi lửa và trôi dạt về phía Nam.
Ông Sigit Rian Alfian, cán bộ Trạm Quan sát núi lửa Semeru, cho biết vụ phun trào xảy ra lúc 06h11 (giờ địa phương) và được ghi nhận với biên độ địa chấn tối đa 22 mm, kéo dài 112 giây. Tính từ mực nước biển, đỉnh cột tro đạt tới 4.476 m, phủ bóng lên không gian rộng lớn quanh dãy núi.
Tới sáng 19/11, núi lửa Semeru tiếp tục phun trào nhiều lần trước khi ghi nhận đợt phun trào mạnh hơn vào chiều 19/11, buộc giới chức nước này nâng cảnh báo lên mức cao nhất đối với ngọn núi lửa cao nhất đảo Java này.
Thông báo của Trung tâm Núi lửa và Giảm thiểu Thiên tai Địa chất Indonesia cho biết khoảng 16h, một dòng chảy pyroclastic (hay còn gọi là luồng mạt vụn núi lửa, một dòng khí nóng đi kèm tro bụi và đá vụn) khổng lồ đã đổ xuống sườn phía Nam núi lửa. Đồng thời, các cột tro bụi thứ cấp đã bị phun ra với độ cao lên tới 2.000 mét so với đỉnh núi.
Núi lửa Semeru ở Đông Java, Indonesia phun trào ngày 19/11/2025. Ảnh: THX/TTXVN
Theo các cảnh báo, người dân được yêu cầu không tiếp cận khu vực phía Đông Nam của núi lửa Semeru, đặc biệt là dọc sông Besuk Kobokan trong bán kính 8 km từ đỉnh núi.
Ngoài khu vực này, người dân cũng được khuyến cáo đứng cách bờ sông ít nhất 500m để phòng dòng chảy pyroclastic và lahar (dòng bùn đá núi lửa chảy xiết) – những hiện tượng có thể xảy ra trong phạm vi 13 km từ miệng núi lửa.
Indonesia là quốc gia quần đảo với khoảng 280 triệu dân, nằm dọc theo "Vành đai lửa" Thái Bình Dương, chuỗi đường đứt gãy hình móng ngựa và dễ xảy ra động đất và hoạt động núi lửa. Indonesia hiện có 129 ngọn núi lửa đang hoạt động, trong đó núi lửa Semeru đã phun trào nhiều lần trong 200 năm qua.
Tuy nhiên, hàng chục nghìn người vẫn tiếp tục sinh sống trên những sườn đồi màu mỡ quanh núi lửa, mặc dù chính quyền địa phương luôn cảnh báo nguy hiểm khi núi lửa hoạt động.
Với độ cao 3.676 mét, Semeru – còn được gọi là Mahameru – là ngọn núi thiêng theo quan niệm địa phương, được xem như “chiếc đinh trời” giúp giữ ổn định đảo Java. Ngọn núi này cũng là điểm nhấn của Vườn quốc gia Bromo Tengger Semeru, nơi sở hữu hồ nước Ranu Kumbolo nổi tiếng và thung lũng Oro-Oro Ombo – vốn biến thành biển hoa tím rực rỡ vào mùa verbena nở rộ.
