Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 81/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường sắt, có hiệu lực từ ngày 15-5-2026. Nghị định này chính thức bãi bỏ toàn bộ Nghị định 100/2019 (quy định xử phạt vi phạm hành chính trong cả lĩnh vực đường bộ và đường sắt).
Nhằm giảm thiểu tai nạn tại các điểm giao cắt, Điều 13 Nghị định quy định: Phạt 18-20 triệu đồng đối với người điều khiển ô tô vượt rào chắn hoặc không chấp hành tín hiệu đèn đỏ tại đường ngang. Phạt tới 40 triệu đồng đối với tổ chức có hành vi xâm phạm hành lang an toàn đường sắt như đổ chất thải, mở lối đi trái phép...
Hình ảnh vụ tai nạn tại Km58+200m tuyến đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng (thuộc thôn Tân Thành, xã Lạng Giang, tỉnh Bắc Ninh) vào sáng 26/3. (Ảnh: Pháp luật TP.HCM)
Theo Điều 13 Nghị định 81/2026: Người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy vượt rào chắn khi chắn đang dịch chuyển hoặc khi đèn đỏ đã bật sáng bị phạt từ 4-6 triệu đồng (Nghị định 100 chỉ phạt 600.000 đến 1 triệu đồng), đồng thời bị tước giấy phép lái xe từ 1-3 tháng.
Không chỉ xử lý cá nhân, nghị định còn quy định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp đường sắt. Các vi phạm như không công khai biểu đồ chạy tàu, không bảo trì hạ tầng đúng quy trình, sử dụng nhân sự không đủ điều kiện… đều bị xử phạt ở mức cao, lên tới hàng chục triệu đồng.
Các biện pháp khắc phục hậu quả cũng được quy định chi tiết, như: Buộc khôi phục tình trạng ban đầu của công trình bị xâm hại. Buộc dỡ bỏ vật cản che khuất tín hiệu. Buộc di dời hàng hóa, động vật ra khỏi phạm vi bảo vệ công trình đường sắt.
Việc ban hành Nghị định 81/2026 và bãi bỏ Nghị định 100 đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng trong hệ thống pháp luật về xử phạt vi phạm giao thông.
Không chỉ là thay đổi về mặt kỹ thuật pháp lý, nghị định mới còn thể hiện thông điệp mạnh mẽ: ưu tiên tối đa an toàn tính mạng, tài sản của người dân, siết chặt kỷ cương trong hoạt động giao thông đường sắt.
