Phát hiện "kho báu ngầm" lịch sử tại Iraq
Đầu tháng 5/2026, Bộ Dầu mỏ Iraq công bố thông tin khiến cả thị trường năng lượng thế giới chú ý: Lần đầu tiên một mỏ dầu khổng lồ được tìm thấy tại vùng hoang mạc tây nam Iraq - vùng đất bấy lâu nay bị bỏ qua trong các cuộc thăm dò dầu khí.
Mỏ al-Qurnain nằm trong khối thăm dò al-Qurnain, trải rộng trên diện tích 8.773 km² ở tỉnh Najaf, dọc theo biên giới Iraq–Ả Rập Xê Út - cách Baghdad khoảng 180 km.
Giếng thăm dò Shams-11 tại mỏ đã xác nhận trữ lượng ước tính 8,8 tỷ thùng dầu, với công suất khai thác ban đầu 3.248 thùng dầu thô nhẹ/ngày, Bộ Dầu mỏ Iraq thông tin.
Bản đồ của GEOExPro thể hiện vị trí "xa xôi" của khối al-Qurnain (màu cảm) so với các mỏ dầu liên quan đến đới nếp gấp và đứt gãy Zagros. Theo nghĩa đó, phát hiện này được xem là một bước đột phá thực sự. Nguồn: GEOExPro
Điều đáng chú ý về mặt địa chất là phát hiện này nằm hoàn toàn ngoài các vùng dầu truyền thống của Iraq - vốn tập trung ở phía bắc và đông, gắn với đai uốn nếp Zagros nổi tiếng.
Đây thực sự là vùng thăm dò tiên phong, và việc tìm ra mỏ dầu hơn 8 tỷ thùng ở vùng đất như vậy là điều đáng kinh ngạc.
Chưa kể, phát hiện dầu thô được thực hiện ở độ sâu từ 1.916 đến 1.965 mét. Đây là độ sâu tương đối nông so với nhiều mỏ dầu lớn trên thế giới - một lợi thế kỹ thuật và kinh tế đáng kể.
Đáng nói hơn nữa, tầng chứa dầu là Hệ tầng Mus thuộc Jura Hạ - một chuỗi đá vôi biển nông quen thuộc trong khu vực, tương quan với hệ tầng Marrat ở Ả Rập Xê Út và Kuwait. Các tầng sâu hơn - Chia Ziri (Permi/Trias) và Geli Khana (Trias) - cũng đang được đánh giá tiềm năng dầu khí.
Điều này có nghĩa là al-Qurnain có thể chỉ là lớp đầu tiên - bên dưới còn có thể có thêm những "tầng bí mật" chưa được khai phá.
Thông tin xoay quanh mỏ dầu mới phát hiện của Iraq.
Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) thông tin, trước phát hiện này, Iraq sở hữu trữ lượng dầu mỏ đã được chứng minh lớn thứ 5 trên thế giới, ước tính khoảng 145 tỷ thùng, chiếm khoảng 17% tổng trữ lượng dầu mỏ ở Trung Đông và khoảng 9% trữ lượng dầu mỏ toàn cầu.
Với 8,8 tỷ thùng dầu nhẹ nằm ở độ sâu dưới 2.000 mét, trong một khối rộng gần 9.000 km², mỏ al-Qurnain không chỉ là một phát hiện dầu mỏ, đó còn là tín hiệu rằng vùng hoang mạc tây nam Iraq, từ lâu bị bỏ qua trong bản đồ năng lượng thế giới, vừa bắt đầu kể câu chuyện của mình.
Dầu nhẹ 32–36 API: Lợi thế kinh tế, môi trường song hành
Điều đáng giá về mỏ al-Qurnain chính là Độ API nằm trong khoảng 32 đến 36. Điều này có nghĩa nó là dầu thô nhẹ (light crude).
Để hiểu tại sao nó đáng giá, cần biết thang đo API: Dầu thô nhẹ được định nghĩa là có tỷ trọng API gravity trên 31,1° - dễ lọc hơn thành các sản phẩm có giá trị; được ưa thích trong lọc dầu thương mại vì cho hiệu suất cao hơn về xăng, diesel và nhiên liệu phản lực. Ví dụ điển hình là WTI và Brent Crude.
Nói cách khác, dầu al-Qurnain ở cùng phân khúc chất lượng với những loại dầu được giao dịch nhiều nhất và được định giá cao nhất thế giới.
Bên cạnh lợi thế kinh tế, dầu thô nhẹ có vai trò gián tiếp trong "giảm đau môi trường" - rất quan trọng trong bối cảnh thế giới đang chuyển dịch sang năng lượng sạch.
Dầu thô nhẹ không chỉ làm cho hoạt động của nhà máy lọc dầu hiệu quả hơn mà còn góp phần vào lượng phát thải carbon thấp hơn mỗi thùng được xử lý.
Ngoài ra, hàm lượng lưu huỳnh thấp trong dầu nhẹ đồng nghĩa với ít SO2, NOx và bụi hạt thải ra trong quá trình lọc - những chất gây ô nhiễm không khí trực tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng sống gần các khu công nghiệp lọc hóa dầu.
Dầu nhẹ tốt hơn dầu nặng về mặt môi trường trong quá trình chế biến, nhưng dầu nhẹ là nhiên liệu hóa thạch và nó vẫn phát thải CO2 khi đốt cháy.
Theo cập nhật IEA năm 2025, các thực hành lọc dầu bền vững là thiết yếu để định hướng sử dụng dầu nhẹ phù hợp với mục tiêu khí hậu toàn cầu.
Tham khảo: GEOExPro, Euro News
Trang Ly
