Merck và Moderna đang tạo ra kỳ vọng mới trong cuộc chiến chống ung thư khi vắc-xin ung thư cá nhân hóa của hai hãng cho thấy khả năng ngăn ngừa tái phát và di căn ở bệnh nhân ung thư hắc tố da. Thành công này được kỳ vọng mở ra hướng điều trị mới, không chỉ với ung thư hắc tố mà còn với nhiều loại khối u khác.
Khác với hóa trị, vốn có thể tiêu diệt cả tế bào khỏe mạnh lẫn tế bào ung thư, hay liệu pháp miễn dịch, vốn kích hoạt hệ thống miễn dịch nói chung, vắc-xin ung thư cá nhân hóa được thiết kế để "huấn luyện" hệ miễn dịch nhận diện và tấn công những đột biến đặc trưng chỉ xuất hiện trong khối u của từng bệnh nhân.
Mới đây, Merck và Moderna cho biết vắc-xin của họ đã giúp giảm nguy cơ tái phát và di căn trong một thử nghiệm quy mô lớn với hơn 1.000 bệnh nhân ung thư hắc tố da. Đây là những bệnh nhân có khối u đã được phẫu thuật loại bỏ nhưng vẫn thuộc nhóm có nguy cơ tái phát cao. Moderna kỳ vọng hàng nghìn bệnh nhân ung thư hắc tố có thể hưởng lợi từ phương pháp này trong những năm đầu sau khi được cấp phép.
Tiến sĩ Ryan Sullivan, Giám đốc Trung tâm Ung thư hắc tố thuộc Viện Ung thư Mass General Brigham, nhận định: "Đây là một bước tiến lớn đối với toàn bộ lĩnh vực". Theo ông, kết quả tích cực từ nghiên cứu có thể thúc đẩy thêm các khoản đầu tư và mở ra triển vọng thay đổi cách điều trị ung thư trên diện rộng.
Đồng tình với quan điểm trên, tiến sĩ Julie Gralow, Giám đốc y khoa của Hiệp hội Ung thư Lâm sàng Mỹ, cũng đánh giá kết quả thử nghiệm là "một bước tiến vượt bậc", đồng thời cho rằng đây là bằng chứng quan trọng củng cố tiềm năng của công nghệ mRNA trong điều trị ung thư.
KỲ VỌNG MỞ RỘNG THỬ NGHIỆM SANG NHIỀU LOẠI UNG THƯ KHÁC
Không chỉ dừng lại ở ung thư hắc tố da, vắc-xin ung thư cá nhân hóa đang được phát triển ở giai đoạn cuối đối với nhiều loại khối u khác. Merck và Moderna hiện triển khai một số thử nghiệm quy mô lớn trên bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ đã được phẫu thuật loại bỏ khối u.
Hai công ty cũng đang thử nghiệm phương pháp này ở giai đoạn giữa đối với ung thư bàng quang và ung thư thận, đồng thời tiến hành các nghiên cứu giai đoạn đầu trên bệnh nhân ung thư tuyến tụy và ung thư dạ dày. Theo Stephen Hoge, Chủ tịch Moderna, nhiều kết quả thử nghiệm dự kiến được công bố trong vòng một đến hai năm tới.
Trong khi đó, Roche và BioNTech cũng đang phát triển một hướng tiếp cận tương tự. Công nghệ mRNA của BioNTech từng được sử dụng trong vắc-xin Covid-19 do hãng phối hợp phát triển với Pfizer. Hai công ty hiện thử nghiệm liệu pháp có tên autogene cevumeran trong các nghiên cứu giai đoạn giữa trên bệnh nhân ung thư đại tràng và ung thư tuyến tụy đã trải qua phẫu thuật.
Kết quả thử nghiệm đối với ung thư đại tràng dự kiến được công bố vào năm 2027, trong khi dữ liệu về ung thư tuyến tụy có thể phải chờ đến năm 2031.
"Trong vài năm tới, chúng ta sẽ lần lượt đón nhận kết quả từ nhiều nghiên cứu. Với những tín hiệu tích cực mới nhất, chúng ta có thêm cơ sở để kỳ vọng rằng không ít trong số đó sẽ mang lại kết quả khả quan", Tiến sĩ Robert Vonderheide, Giám đốc Trung tâm Ung thư Abramson thuộc Penn Medicine và Chủ tịch đắc cử của Hiệp hội Nghiên cứu Ung thư Mỹ, nhận định.
Theo Reuters
Hà Thu
