Trong tác phẩm Tam quốc diễn nghĩa, Tào Tháo luôn xuất hiện với hình ảnh của một kẻ mang dã tâm sắt đá, một người lãnh đạo thao túng cả bàn cờ chính trị mà không biết sợ hãi là gì. Nhưng có một khoảnh khắc hiếm hoi trên mạn thuyền Trường Giang, người đàn ông ấy đã vô tình để lộ ra sự mỏng manh của chính mình.
Đứng trước sóng nước mênh mông, ông nâng chén rượu Đỗ Khang và thốt lên nỗi khắc khoải trong bài Đoản ca hành: "Hà dĩ giải ưu?" - lấy gì để giải sầu. Lời cảm thán ấy không chỉ là thơ, mà là tiếng thở dài chân thật nhất của những người đàn ông trót mang trên vai sức nặng của tham vọng.
Năm 208, trước thềm trận chiến Xích Bích định mệnh, Tào Tháo thiết đãi quần thần dưới ánh trăng. Khi men rượu ngà ngà, ông cầm ngọn giáo bộc bạch nỗi lòng. Người đời thường nhớ đến câu "đối tửu đương ca, nhân sinh kỷ hà" (trước rượu phải hát, kiếp người được bao lâu) như một sự ngạo nghễ của kẻ mạnh. Nhưng nếu đặt vào bối cảnh của một người đứng đầu, đó thực chất là một lời thú nhận về sự hữu hạn của đời người và áp lực khổng lồ mà ông đang gánh vác.
Gần đây, khi tiến hành khai quật cao lăng của Tào Tháo, các nhà khảo cổ đã tìm thấy 51 chiếc chén uống rượu. Con số này không vẽ lên hình ảnh của một kẻ nát rượu ham chơi, mà phác họa chân dung của một người đàn ông mang trong mình quá nhiều sự dằn vặt.
Ở vị trí cao nhất của quyền lực, đối diện với những thế lực thù địch bủa vây từ mọi phía, Tào Tháo không thể chia sẻ sự yếu đuối hay lo âu của mình với bất kỳ ai. Ông thức trắng vô số đêm, trằn trọc với những chiến lược, những mưu đồ và cả những sự phản bội luôn chực chờ.
51 chiếc chén lạnh lẽo nằm dưới lòng đất ấy chính là nhân chứng cho những đêm dài người đàn ông này phải mượn một chút hơi men để tự mình xoa dịu những căng thẳng tột độ.
Sẽ có người tự hỏi, chén rượu giải sầu của Tào Tháo thì có gì khác so với cơn say ngàn ngày của Lưu Linh? Sự khác biệt nằm ở chỗ: Lưu Linh uống rượu để trốn chạy khỏi thực tại, còn Tào Tháo uống rượu để lấy lại sức lực đối diện với nó.
Lưu Linh leo lên chuyến xe hươu để từ chối trách nhiệm với cuộc đời. Tào Tháo nâng chén Đỗ Khang xong, sáng hôm sau lại mặc giáp ra trận, tiếp tục lèo lái cơ đồ. Một người đàn ông mang tham vọng lớn không bao giờ cho phép mình chìm đắm trong cơn say để quên đi thực tại. Khác với sự buông thả vô độ, chén rượu của Tào Tháo là một khoảng nghỉ ngơi chiến thuật.
Nó cũng giống như cái cách mà những người đàn ông bận rộn ngày nay xoay sở với cuộc sống. Sau một ngày dài vật lộn với những bản kế hoạch đầy rủi ro, đối mặt với những lời từ chối của đối tác hay áp lực dòng tiền của công ty, chúng ta chọn cách ngồi lại một mình ở ban công với một ly rượu. Chúng ta không uống để quên đi gia đình hay bỏ mặc sự nghiệp.
Chúng ta uống vì cần một khoảnh khắc được thừa nhận rằng mình đang rất mệt mỏi, trước khi sáng mai lại xốc vác tinh thần, bước ra ngoài kia chiến đấu như chưa từng có chuyện gì xảy ra. Chén rượu ấy không phải là chiếc bẫy lẩn tránh, mà là một van xả áp lực cần thiết để bản thân không bị nổ tung.
Đàn ông tuổi ngoài ba mươi thường nhận ra một sự thật tàn nhẫn: áp lực luôn tỷ lệ thuận với những gì bạn muốn đạt được. Khi ở vị trí của một nhân viên, bạn có thể dễ dàng đi uống bia và phàn nàn với đồng nghiệp. Nhưng khi đã ngồi ở chiếc ghế quản lý, mọi lời than vãn đều trở nên vô cùng xa xỉ.
Bạn không thể kể cho cấp dưới nghe về những khó khăn cốt lõi, vì điều đó làm sụp đổ nhuệ khí của cả một tập thể. Bạn càng không muốn mang những bực dọc ở thương trường về nhà, vì không muốn người bạn đời của mình phải gánh thêm những âu lo không đáng có.
Cuối cùng, người đàn ông tự nhốt mình trong một nỗi cô đơn đặc quyền. Giống như Tào Tháo đứng giữa vạn quân nhưng vẫn cảm thấy trống trải, bạn có thể đứng giữa một văn phòng nhộn nhịp nhưng không tìm thấy ai đủ tầm hoặc đủ thấu hiểu để chia sẻ gánh nặng. Chén rượu lúc này không còn là một thức uống đơn thuần, nó trở thành một người bạn đồng hành câm lặng, một nơi chốn an toàn hiếm hoi để người đàn ông bộc lộ sự mỏi mệt mà không sợ bị phán xét hay lợi dụng.
Tuy nhiên, người đàn ông điềm đạm hiểu rằng rượu suy cho cùng chỉ là một giải pháp tạm thời. Tào Tháo gọi tên Đỗ Khang, nhưng thứ thực sự giúp ông vượt qua những tháng ngày tăm tối không phải là cồn, mà là khát vọng lớn lao ẩn sâu bên trong. Với đàn ông hiện đại, cồn có thể giúp bạn làm dịu đi những râm ran của hệ thần kinh trong một đêm, nhưng không thể giải quyết triệt để bài toán của cả một đời.
Tham vọng là một chặng marathon vô cùng khắc nghiệt, và mỗi người đàn ông đều phải tự tìm ra thứ "Đỗ Khang" đích thực cho riêng mình. Đó có thể là một giờ đồng hồ chạy bộ vã mồ hôi mỗi sáng, là những chuyến đạp xe cuối tuần, hay đơn giản là sự chấp nhận một cách bình thản những góc khuất tàn khốc của sự nghiệp. Việc thừa nhận mình mệt mỏi không làm bạn bớt nam tính đi, nó chỉ chứng minh rằng bạn đang sống một cách chân thật với sức nặng mà mình lựa chọn.
Không có thành tựu nào trải đầy hoa hồng, và cũng không có vị trí nào không phải đánh đổi bằng những đêm dài tĩnh lặng. Hãy cứ nâng ly khi bạn cảm thấy cần một khoảng lặng, hãy cứ thở dài khi thấy vai mình quá mỏi mệt. Nhưng hãy nhớ, sau chén rượu đêm nay, ngày mai vẫn là một cuộc chiến mới, và những người đàn ông mang hoài bão không có lựa chọn nào khác ngoài việc đứng thẳng để đi tiếp.
Đức Khương
