Công nghệ nâng cấp hình ảnh DLSS của Nvidia đã cách mạng hóa ngành công nghiệp game trên PC trong vài năm gần đây. Kể từ khi ra mắt vào năm 2018 cùng với dòng card đồ họa RTX 20, DLSS đã được cải tiến đáng kể, với việc Nvidia bổ sung thêm các tính năng như tái dựng tia sáng (ray reconstruction) và tạo khung hình (frame generation).
Mặc dù DLSS là lựa chọn của nhiều game thủ để chơi được các tựa game đòi hỏi cấu hình nặng nề ở độ phân giải cực cao với tốc độ khung hình mượt mà, nhưng công nghệ này cũng đã gây ra những tác động tiêu cực đến lĩnh vực gaming trên PC. Dù thoạt nhìn có vẻ như DLSS là một giải pháp hoàn hảo, thực tế thì hình ảnh trong game có phần kém sắc nét và trải nghiệm có thể không được tốt như mong đợi.
- DLSS gây ra các hiện tượng hình ảnh “nhem nhuốc”
DLSS sử dụng AI để nâng cấp đồ họa trong game, Nvidia gọi là đây là “Super Resolution”. Về cơ bản, công nghệ này lấy một khung hình có độ phân giải thấp được render trên máy tính và xuất ra một khung hình với độ phân giải cao hơn. Ví dụ, nếu chơi Cyberpunk 2077 trên màn hình 4K với chế độ DLSS Quality, card đồ họa sẽ render game ở độ phân giải 1440p và nâng cấp lên 4K. Nghe có vẻ tuyệt vời, phải không? Nhưng thực tế thì không hoàn toàn như vậy.
Hình ảnh sau khi được nâng cấp sẽ không thể đẹp bằng video được render gốc ở độ phân giải 4K. Mặc dù thoạt nhìn, chất lượng khá gần với 4K gốc, nhưng những khác biệt sẽ dễ nhận ra với những người có kinh nghiệm. Nếu nhìn kỹ, bạn sẽ thấy hiện tượng bóng mờ (ghosting) và nhòe (smearing) trên các đối tượng chuyển động ở xa, ví dụ như NPC trong game. Điều này rõ ràng hơn khi chơi các tựa game có nhịp độ nhanh, và đây là một trong những lý do chính khiến các game thủ không sử dụng DLSS trong các tựa game mang tính cạnh tranh như Fortnite hay Call of Duty: Warzone.
May mắn thay, Nvidia tuyên bố rằng DLSS 4 sẽ giảm thiểu vấn đề này bằng cách sử dụng một mô hình mới, giúp giảm ghosting và cải thiện chi tiết trong các đối tượng chuyển động. Người dùng cũng không cần nâng cấp lên dòng RTX 50 để tận hưởng cải tiến này. DLSS 4 Super Resolution và Ray Reconstruction sẽ có mặt trên tất cả các card đồ họa RTX thông qua bản cập nhật driver. Nhưng cho đến khi Nvidia triển khai, game thủ vẫn phải đối mặt với những hiện tượng hình ảnh khó chịu này.
- Tính năng tạo khung hình làm tăng độ trễ
Tạo khung hình bằng AI dường như là một cách tuyệt vời để tăng FPS trong game. DLSS 3.5 có thể chèn thêm một khung hình giữa hai khung hình được render gốc, trong khi công nghệ tạo đa khung hình (multi-frame generation) của DLSS 4 — độc quyền trên các card đồ họa RTX 50 — có thể thêm tới ba khung hình để tăng FPS. Dù vậy, việc tạo khung hình làm tăng độ trễ vì AI cần thời gian để phân tích khung hình đã render và dự đoán khung hình tiếp theo. Điều này khiến game không mượt mà như mong đợi.
Sự gia tăng độ trễ dẫn đến hiện tượng lag đầu vào (input lag), tức là game không còn phản hồi nhanh như trước. Điều này tạo sự khác biệt lớn trong các game multiplayer hoặc các game chơi đơn có nhịp độ nhanh cần độ chính xác cao, nơi mà một sai lầm nhỏ cũng dẫn đến “You Died”, độ trễ do DLSS gây ra là một rào cản lớn. Không đáng để bật tính năng này chỉ để cải thiện số FPS nếu nó làm giảm sự mượt mà và chính xác trong game.
- Các nhà phát triển game trở nên lười biếng
Nhiều năm trước, các nhà phát triển nỗ lực tối ưu hóa để game có thể chạy mượt trên các card đồ họa tầm thấp. Ngày nay, điều đó dường như không còn nữa. Một phần là do các công nghệ nâng cấp và tạo khung hình như DLSS của Nvidia và FSR của AMD. Nhiều game thủ tin rằng các nhà phát triển đang dựa vào các công nghệ này thay vì tập trung vào việc tối ưu cải thiện hiệu năng.
Hãy nghĩ như thế này: nếu một card đồ họa cao cấp như RTX 4090 cần DLSS và frame generation để chạy một game AAA ở 60 FPS trở lên, thì các card tầm trung và thấp — vốn là lựa chọn của phần lớn người dùng — còn có cơ hội nào không? Ví dụ như Silent Hill 2, ngay cả khi sử dụng RTX 4090, game thủ vẫn phải bật DLSS để đạt trên 60 FPS ở thiết lập tối đa với độ phân giải 4K.
Ngày càng nhiều nhà phát triển yêu cầu game thủ bật DLSS để có trải nghiệm mượt mà 60 FPS, ngay cả trên các card đồ họa cao cấp. Các studio dường như chú trọng hơn vào việc cắt giảm thời gian phát triển để tối đa hóa lợi nhuận, thay vì tối ưu hóa game như trước. Dù các game hiện đại rất đẹp, nhưng ngành phát triển game đang đi sai hướng. Các nhà phát triển cần nhận ra rằng phần lớn người chơi không có khả năng chi hơn 1.000 USD để mua card đồ họa cao cấp.
- Nvidia dùng DLSS để đánh lừa người dùng
Khi CEO của Nvidia, Jensen Huang, giới thiệu RTX 5070 tại CES 2025, ông tự tin tuyên bố rằng nó sẽ đạt hiệu năng ngang với RTX 4090. Nhưng ngay sau đó, ông nói thêm, “không thể thực hiện nếu thiếu AI.” Câu nói này dường như bị bỏ qua, nhưng lại rất quan trọng, bởi Nvidia đang sử dụng DLSS để che giấu hiệu năng thực sự của RTX 5070.
Hãy nhớ rằng RTX 5070 hỗ trợ công nghệ tạo đa khung hình, nghĩa là nó có thể tạo thêm ba khung hình bằng AI cho mỗi khung hình được render gốc, trong khi RTX 4090 chỉ tạo được một. Dĩ nhiên, nếu nói như vậy, RTX 5070 có thể đạt hiệu năng ngang ngửa RTX 4090. Tuy nhiên, nếu so sánh thông số kỹ thuật, ai cũng sẽ nhận ra ngay rằng RTX 4090 mạnh mẽ hơn nhiều. Khi tắt DLSS, RTX 4090 vẫn dễ dàng vượt mặt RTX 5070 mới.
Ngay cả các biểu đồ hiệu năng của NVIDIA trên trang sản phẩm RTX 5070 cũng cho thấy rằng RTX 5070 chỉ nhanh hơn khoảng 20-25% so với RTX 4070 khi không sử dụng DLSS 4 trong các game như Resident Evil 4 và Horizon Forbidden West. Khi một trong những công ty lớn nhất thế giới sử dụng công nghệ nâng cấp và tạo khung hình để đưa ra những tuyên bố phi lý như vậy, game thủ có thể mua nhầm card đồ họa vì kỳ vọng không thực tế.
DLSS là con dao hai lưỡi
Không thể phủ nhận DLSS là một giải pháp hiệu quả để tăng FPS trong game, đặc biệt là khi chơi các tựa game đòi hỏi cấu hình cao như Black Myth: Wukong hay Cyberpunk 2077, vốn khó có thể chạy mượt mà ở 4K/60 FPS với ray tracing bật ngay cả trên các card đồ họa cao cấp như RTX 4090. Tuy nhiên, DLSS thường phù hợp hơn với các tựa game chơi đơn, nơi độ trễ và hiện tượng bóng mờ không gây ảnh hưởng nặng đến trải nghiệm. Trong các game multiplayer cạnh tranh, tắt DLSS có thể là lựa chọn tốt hơn để đảm bảo độ chính xác và phản hồi nhanh. Hiểu rõ những hạn chế và sử dụng DLSS một cách hợp lý sẽ giúp người chơi tận dụng tối đa công nghệ này, đặc biệt trên các PC tầm trung.
Tuấn Nguyễn
