AI từng được kỳ vọng sẽ mở ra thời kỳ bùng nổ của phim ngắn Trung Quốc khi giúp các nhà sản xuất tạo ra những câu chuyện mà trước đây đòi hỏi ngân sách lớn cho bối cảnh, diễn viên và kỹ xảo. Nhưng khi công nghệ trở nên quá dễ tiếp cận, ngành này lại bắt đầu đối mặt với một vấn đề khác: phim được tạo ra quá nhiều, còn khán giả thì ngày càng khó tìm được thứ đáng xem.
Chỉ trong 8 tháng đầu năm, Trung Quốc đã có khoảng 430.000 phim ngắn được phát hành trực tuyến. Đáng chú ý, hơn 90% trong số đó được tạo bằng AI, theo cơ quan quản lý phát thanh và truyền hình Trung Quốc.
Sự bùng nổ này cho thấy AI đã nhanh chóng thay đổi bài toán kinh tế của ngành microdrama. Những câu chuyện lấy bối cảnh thế giới kỳ ảo, hành động hoặc chuyển thể từ tiểu thuyết trực tuyến vốn rất khó thực hiện bằng hình thức quay truyền thống giờ đây có thể được đưa lên màn ảnh với chi phí thấp hơn nhiều.
Một số khán giả thậm chí sẵn sàng trả tiền cho những tác phẩm AI được đầu tư nghiêm túc, đặc biệt khi công nghệ có thể tái hiện những thế giới mà phim người thật khó thực hiện.
Thế nhưng, chính khả năng sản xuất hàng loạt lại đang tạo ra vấn đề mới.
Khi một bộ phim trở thành hiện tượng, hàng loạt tác phẩm tương tự nhanh chóng xuất hiện. Công thức có thể chỉ được thay đổi bằng cách chuyển bối cảnh sang một triều đại khác hoặc đổi giới tính nhân vật, trong khi câu chuyện vẫn gần như không thay đổi.
Sự lặp lại khiến người xem có thể đoán trước kết thúc ngay từ những phút đầu. Với thị trường vốn phụ thuộc mạnh vào tốc độ sản xuất và những tình tiết liên tục gây bất ngờ, đây là dấu hiệu đáng chú ý.
Các nhà sản xuất cũng bắt đầu nhận ra rằng khả năng tạo ra một đoạn video đẹp bằng AI không đồng nghĩa với việc có thể hoàn thành một series tốt.
Robin Luo, nhà sáng lập Synintell Pictures, cho rằng việc tạo video chỉ là một phần của vấn đề. Khi một bộ phim kéo dài hàng chục tập, nhà sản xuất vẫn phải duy trì sự nhất quán của nhân vật, diễn xuất và mạch truyện xuyên suốt.
Vì vậy, lợi thế cạnh tranh đang dịch chuyển. Khi ngày càng nhiều studio tiếp cận được công cụ tạo video, câu hỏi không còn đơn giản là ai có thể tạo phim bằng AI nhanh và rẻ hơn, mà là ai có kịch bản tốt hơn, đạo diễn tốt hơn, quy trình sản xuất hiệu quả hơn và giữ được khán giả lâu hơn.
Sự thay đổi này cũng đang khiến cán cân bắt đầu nghiêng trở lại về phía phim quay người thật.
Các cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong ngành Trung Quốc đã dành nhiều sự chú ý hơn cho các tác phẩm live-action. Một quan chức quản lý phát thanh và truyền hình Trung Quốc kêu gọi các nền tảng xây dựng khu vực riêng cho phim người thật và hỗ trợ tài chính cho những nội dung chất lượng cao.
Sau đó, 6 nền tảng lớn, trong đó có các nền tảng của ByteDance và Kuaishou Technology, đã cam kết ít nhất 6 tỷ NDT, tương đương khoảng 894 triệu USD, để hỗ trợ sản xuất microdrama quay người thật trong một sáng kiến được chính phủ hậu thuẫn.
Trong khi ngành phim AI đối mặt với bài toán chất lượng, một rào cản khác cũng xuất hiện: quản lý và quyền sử dụng hình ảnh con người.
Một quy định có hiệu lực trong tháng này yêu cầu các tập phim phải gắn nhãn nổi bật để xác định nội dung được tạo bằng AI. Các cơ quan quản lý cũng yêu cầu studio phải có sự đồng ý trước khi sử dụng khuôn mặt và giọng nói của người thật.
Một số doanh nghiệp đã bắt đầu thích nghi bằng cách sử dụng hình ảnh được cấp phép của nhân viên hoặc ký thỏa thuận với diễn viên để tạo nhân vật kỹ thuật số. Chi phí sản xuất vì thế có thể tăng lên, nhưng đổi lại, họ giảm nguy cơ tác phẩm bị trì hoãn do nhân vật AI quá giống người thật.
AI vì thế vẫn chưa rời khỏi ngành microdrama Trung Quốc. Công nghệ này đã chứng minh khả năng phá vỡ giới hạn chi phí và đưa những thế giới từng quá đắt đỏ lên màn ảnh.
Nhưng khi công cụ sản xuất không còn là lợi thế riêng, ngành phim lại quay về một bài toán cũ hơn: làm thế nào để tạo ra một câu chuyện đủ hay để khán giả muốn xem tiếp.
Và nghịch lý lớn nhất của làn sóng phim AI Trung Quốc lúc này có lẽ nằm ở đó: AI càng khiến việc làm phim trở nên dễ dàng, việc tạo ra một bộ phim thực sự đáng xem lại càng khó.
Nguyễn Hải
