Mới đây, mạng xã hội liên tục chia sẻ lại hình ảnh một bài kiểm tra Tiếng Việt của học sinh tiểu học với lỗi sai khiến ai đọc xong cũng phải bật cười. Bức ảnh được đăng kèm dòng caption đầy bất lực nhưng cũng rất hài hước của phụ huynh: “Các mẹ cho con ôn thi đến đâu rồi ạ, con em bảo mẹ cứ không phải yên tâm”.
Thoạt nhìn, bài kiểm tra này trông hoàn toàn bình thường. Các phần viết vần, viết từ, điền “c/k”, “g/gh” đều là những dạng bài quen thuộc với học sinh lớp 1 trong giai đoạn tập đọc, tập viết. Thậm chí nét chữ của bé còn khá ngay ngắn, đều hàng thẳng lối, nhìn qua là biết được rèn rất cẩn thận ở nhà.
Thế nhưng “cao trào” lại nằm đúng ở phần yêu cầu viết câu. Đề bài ghi rất rõ: “Viết câu: (không cần viết hoa): Đàn chim én sải cánh bay”. Và thay vì chép câu “Đàn chim én sải cánh bay”, học sinh nhỏ tuổi này đã rất nghiêm túc viết nguyên cụm “không cần viết hoa” vào bài làm của mình.
Điều khiến dân mạng thích thú nằm ở chỗ xét theo logic trẻ con thì cậu bé… không hề sai. Trong mắt một đứa trẻ mới 6 tuổi, dòng chữ đặt ngay sau dấu hai chấm hoàn toàn có thể được hiểu là nội dung cần chép lại, em cũng thực hiện đúng yêu cầu “không viết hoa” thật.
Nhiều phụ huynh sau khi xem bài kiểm tra đều lập tức thấy “hình bóng con mình” đâu đó trong câu chuyện này. Bởi ở độ tuổi tiểu học, trẻ em thường tiếp nhận thông tin rất trực diện, thấy gì làm nấy, chưa thể phân biệt rõ đâu là phần hướng dẫn, đâu là nội dung chính của đề bài. Chính sự ngây ngô nhưng logic ấy lại tạo nên những tình huống khiến người lớn dở khóc dở cười.
Đây là một ví dụ rất điển hình về tư duy của trẻ nhỏ trong giai đoạn đầu làm quen với ngôn ngữ. Người lớn đọc đề bằng thói quen nên tự động hiểu cấu trúc câu lệnh, còn trẻ em thì tiếp nhận từng dòng chữ theo đúng nghĩa đen. Vì vậy đôi khi chỉ cần cách trình bày hơi sát nhau một chút là các bé đã có thể hiểu theo hướng hoàn toàn khác.
Bức ảnh nhanh chóng nhận được hàng nghìn lượt tương tác cùng vô số bình luận hài hước từ cư dân mạng:
- Mình từng ghi trong đề là “không cần chép lại đề bài”, xong con mình chép luôn câu đó vào vở. Từ hôm ấy hiểu luôn tư duy trẻ nhỏ là phải cực kỳ rõ ràng.
- Thật ra bé viết đúng mà trời. Đề bảo viết gì thì bé viết đó thôi.
- Nhìn nét chữ là biết học rất chăm luôn ấy chứ, chỉ là hiểu đề hơi… sáng tạo.
- Tuổi này đúng kiểu thấy chữ nào cũng nghĩ là nhiệm vụ phải hoàn thành cho đủ.
- Đứa nhỏ đáng yêu thật sự. Chưa cần biết điểm bao nhiêu nhưng đọc bài xong thấy vui cả ngày.
- Trẻ con nhiều khi logic lắm. Người lớn mới là người suy diễn phức tạp thôi.
- Cười xong tự nhiên nhớ hồi nhỏ mình cũng từng chép luôn cả dấu ngoặc vào bài kiểm tra.
Trẻ con ở độ tuổi tiểu học thường chưa thể có kiểu suy nghĩ phức tạp như người lớn. Các em tiếp nhận mọi thứ rất trực tiếp, thấy gì hiểu nấy, nghe sao làm vậy. Trong đầu một đứa trẻ 6 tuổi, dòng chữ nằm ngay dưới yêu cầu đề bài đơn giản chính là thứ cần phải chép vào vở, chứ chưa có khả năng tự tách đâu là phần hướng dẫn, đâu là nội dung chính như người lớn vẫn mặc định hiểu.
Cũng vì vậy nên trẻ con ở tuổi này rất hiếm khi “đối phó” hay cố làm cho qua chuyện. Các em làm bài bằng đúng toàn bộ sự nghiêm túc của mình. Có khi vừa viết vừa nắn nót từng nét chữ, tập trung cao độ vì sợ sai, để rồi cuối cùng lại tạo ra một đáp án khiến cả nhà cười nghiêng ngả.
Nhiều phụ huynh nói vui rằng người lớn càng trưởng thành càng suy nghĩ phức tạp, còn trẻ con thì ngược lại, logic của các em đôi khi đơn giản đến mức… không thể cãi được. Đề ghi “không cần viết hoa”, thì bé viết đúng cụm “không cần viết hoa”, thậm chí còn viết rất chuẩn yêu cầu là không hề có chữ in hoa nào. Sai về đáp án nhưng lại đúng theo cách hiểu của một đứa trẻ mới bắt đầu học cách đọc đề, học cách hiểu ngôn ngữ và làm quen với cấu trúc câu chữ.
Nhật Linh
