Từ tiền sinh hoạt, học phí của con đến quỹ dự phòng và kế hoạch nghỉ hưu của bố mẹ, mỗi gia đình đều có nhiều mục tiêu tài chính cần chuẩn bị. Nhưng quản lý tiền không chỉ là trách nhiệm của người lớn. Khi bố mẹ chủ động xây dựng kế hoạch và con cái sớm được tiếp cận kiến thức kinh tế, cả gia đình có thể cùng hình thành tư duy thịnh vượng.
Chi tiêu gia đình ngày càng cần một kế hoạch bài bản
Theo Sun Life, 31% người Việt thuộc nhóm có năng lực tài chính cao, vượt Singapore (21%), Malaysia (22%) và Philippines (19%). Nhưng chính báo cáo này cũng chỉ ra một xu hướng đáng chú ý: sự vững vàng ấy đang mòn dần. Tỷ lệ người cảm thấy an toàn tài chính ở mức cao giảm từ 71% xuống 59% chỉ trong một năm.
Thủ phạm là chi phí sinh hoạt. 84% người Việt cho biết lạm phát khiến việc trang trải chi phí hàng tháng khó hơn, còn chi phí y tế là gánh nặng với 92%. Nhiều gia đình đang xoay xở theo cách ngắn hạn: 33% dự định rút tiền tiết kiệm để chi tiêu, mức cao nhất khu vực; 23% cắt giảm hoặc bỏ qua các khoản chi thiết yếu; 12% tạm dừng đóng góp cho quỹ hưu trí hoặc tiết kiệm tuổi nghỉ hưu.
Điều đáng lo hơn là phần lớn hộ gia đình chưa có công cụ để lường trước những đánh đổi đó. 61% người tiêu dùng không có kế hoạch tài chính hoặc chỉ lập kế hoạch dưới một năm, và 59% tự đánh giá kiến thức tài chính của mình ở mức cơ bản hoặc thấp.
Nói cách khác, người Việt đang rất giỏi chống chịu, nhưng chống chịu theo phản xạ. Khi giá cả còn biến động, một bản ngân sách gia đình bài bản chính là khác biệt giữa "xoay xở được" và "chủ động được": biết khoản nào thiết yếu, khoản nào có thể điều chỉnh, và phần dự phòng nằm ở đâu trước khi cần đến nó.
Tài chính không chỉ là chuyện của bố mẹ
Nếu trước đây tiết kiệm và quản lý tiền thường được xem là việc của người trưởng thành, thì ngày nay, người trẻ cũng đang chủ động tiếp cận các hình thức tích lũy trên nền tảng số. Một nghiên cứu công bố tháng 1/2026, khảo sát 321 Gen Z tại TP.HCM, cho thấy 66,04% người tham gia thường xuyên hoặc rất thường xuyên gửi tiết kiệm trực tuyến. Đây là tín hiệu cho thấy người trẻ ngày càng quan tâm đến việc quản lý và tích lũy tài chính từ sớm.
Vì vậy, giáo dục tài chính nên bắt đầu ngay trong gia đình. Bố mẹ có thể hướng dẫn con chia tiền tiêu vặt, đặt mục tiêu tiết kiệm để mua món đồ yêu thích hoặc theo dõi khoản tiền dành dụm. Khi trưởng thành, những thói quen này sẽ trở thành nền tảng để con biết phân bổ thu nhập và chủ động với các mục tiêu tài chính của mình.
Theo ông Nguyễn Việt Hưng, Nhà sáng lập và điều hành 3Gang: "Tư duy tài chính thịnh vượng không nên chỉ bắt đầu khi mỗi người trưởng thành và có thu nhập. Đó là những thói quen cần được hình thành từ sớm trong gia đình. Khi bố mẹ biết cách quản lý tài chính và con cái được hướng dẫn hiểu giá trị của đồng tiền, cả nhà sẽ có nền tảng tốt hơn để cùng xây dựng tương lai".
3Gang kết nối hệ sinh thái giải pháp tài chính cho nhiều thế hệ
Với định hướng phục vụ nhiều nhu cầu tài chính, 3Gang phát triển hệ sinh thái gồm bốn nhóm giải pháp. Xây dựng tài sản giúp bố mẹ chuẩn bị nguồn lực cho học tập của con và các mục tiêu tương lai; Gửi góp hỗ trợ chia nhỏ kế hoạch thành những khoản dành dụm phù hợp. Thông qua kết nối với Fmarket, người dùng có thêm lựa chọn tìm hiểu và đầu tư chứng chỉ quỹ để tìm kiếm cơ hội tăng trưởng tài sản, phù hợp với mục tiêu và khả năng chấp nhận rủi ro. Bên cạnh đó, các giải pháp bảo hiểm cùng Bảo Việt mang đến lựa chọn chủ động hơn trước những rủi ro trong cuộc sống.
Không chỉ đa dạng về giải pháp, 3Gang còn chú trọng xây dựng mạng lưới hợp tác với các tổ chức tài chính, bảo hiểm và công nghệ uy tín. Hệ sinh thái đối tác có sự đồng hành của những tên tuổi như VPBank, Bảo Việt, PSI, VNPT, AASC và Fmarket, góp phần kết nối các dịch vụ chuyên biệt, mở rộng lựa chọn cho người dùng trong hành trình quản lý tài chính cá nhân. Đây cũng là nền tảng để 3Gang từng bước phát triển hệ sinh thái phục vụ nhiều nhu cầu khác nhau, từ tích lũy, đầu tư đến bảo vệ tài chính.
Đặc biệt, bố mẹ có thể sử dụng các tính năng xây dựng tài sản và tích sản theo kỳ hạn của 3Gang như công cụ minh họa để hướng dẫn con về cách đặt mục tiêu, phân bổ tiền và duy trì thói quen tiết kiệm, dưới sự giám sát phù hợp của người lớn. Những bài học tài chính vì thế có thể bắt đầu ngay từ những hoạt động gần gũi trong gia đình.
Mỗi thành viên có một mục tiêu riêng, nhưng tất cả đều cần một nền tảng tài chính được chuẩn bị từ hôm nay. Bố mẹ có thể chủ động tích lũy, người trẻ học cách quản lý tiền, còn trẻ nhỏ từng bước hình thành nhận thức về giá trị đồng tiền.
Thịnh vượng không chỉ nằm ở tài sản mà một gia đình sở hữu, mà còn ở kiến thức và thói quen tài chính được truyền lại qua nhiều thế hệ.
Bảo Châu - Ảnh: Bảo Châu, minh họa AI
