Mới đây, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Cục QLKCB) đã có Công văn số 358/KCB-QLHN về việc góp ý kiến đối với dự thảo Nghị định Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân, tại Công văn này Cục QLKCB đã nhất trí với nội dung Dự thảo Nghị định.
Tuy nhiên, qua thực tế triển khai công tác quản lý nhà nước đối với lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh, Cục QLKCB nhận thấy hiện nay trên không gian mạng xuất hiện ngày càng nhiều nội dung, thông tin cổ súy các phương pháp, liệu pháp khám bệnh, chữa bệnh chưa được kiểm chứng khoa học hoặc được cơ quan có thẩm quyền cho phép áp dụng (ví dụ như: chữa bệnh “thuận tự nhiên”; chữa ung thư bằng nước kiềm; nhịn ăn, thải độc chữa bệnh; liệu pháp “chanh liều cao”; ...).
Các nội dung, thông tin này đã và đang gây nên những hiểu lầm nghiêm trọng, lôi kéo người dân từ bỏ phác đồ điều trị y khoa chính thống, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng của người dân và đồng thời, vi phạm quy định cấm theo quy định tại Điều 7 của Luật Khám bệnh, chữa bệnh.
Để ngăn chặn tình trạng này, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đề xuất điều chỉnh, bổ sung một số điều khoản trong Dự thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Nhiều thông tin cổ súy các phương pháp, liệu pháp khám bệnh, chữa bệnh chưa được kiểm chứng khoa học lan truyền trên mạng xã hội. Ảnh chụp màn hình
Cụ thể, Cục Quản lý khám, chữa bệnh đề xuất điều chỉnh, bổ sung phạt tiền 10.000.000 - 20.000.000 đồng đối với ba hành vi.
Thứ nhất, xử phạt với hành vi đăng tải, phát tán thông tin, nội dung tư vấn, giới thiệu sản phẩm, dịch vụ, thiết bị, hàng hóa dưới danh nghĩa có tác dụng khám bệnh, chữa bệnh, thay thế thuốc chữa bệnh hoặc phác đồ điều trị trái với quy định của pháp luật.
Theo Bộ Y tế, các hành vi phát tán thông tin khám chữa bệnh sai lệch trên không gian mạng thường gắn liền với mục đích thương mại, trục lợi, như bán thực phẩm chức năng, thiết bị y tế không rõ nguồn gốc, sản phẩm "thải độc", "tăng miễn dịch", bài thuốc tự chế, khóa học hoặc dịch vụ tư vấn điều trị không phép.
Vì vậy, việc bổ sung quy định trực tiếp như trên sẽ tạo cơ sở pháp lý rõ ràng để xử lý nhóm hành vi vi phạm, đồng thời hạn chế tình trạng lợi dụng niềm tin của người bệnh để kinh doanh trái pháp luật.
Thứ hai, hành vi phát tán thông tin về phương pháp, liệu pháp, bài thuốc, kỹ thuật khám chữa bệnh chưa được kiểm chứng khoa học hoặc chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép áp dụng tại Việt Nam.
Thứ ba, hành vi phát tán thông tin có nội dung xúi giục, lôi kéo, hướng dẫn người bệnh từ bỏ, trì hoãn hoặc thay thế các phương pháp, phác đồ khám bệnh, chữa bệnh đã được cơ quan có thẩm quyền công nhận, gây nguy hiểm đến sức khỏe, tính mạng của người bệnh.
Bộ Y tế cũng đề xuất mức phạt tiền 20.000.000 - 30.000.000 đồng với các hành vi làm ra thông tin về phương pháp, liệu pháp, bài thuốc, kỹ thuật khám bệnh, chữa bệnh chưa được kiểm chứng khoa học hoặc chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép áp dụng tại Việt Nam.
Làm ra thông tin có nội dung xúi giục, lôi kéo, hướng dẫn người bệnh từ bỏ, trì hoãn hoặc thay thế các phương pháp, phác đồ khám bệnh, chữa bệnh đã được cơ quan có thẩm quyền công nhận, gây nguy hiểm đến sức khỏe, tính mạng của người bệnh.
Bộ Y tế đề xuất các nội dung xử phạt này không áp dụng đối với trường hợp cá nhân chia sẻ kinh nghiệm, trải nghiệm cá nhân về quá trình khám bệnh, chữa bệnh không vì mục đích quảng cáo, tư vấn chuyên môn, hướng dẫn thay thế điều trị hoặc thu lợi từ việc cung cấp sản phẩm, dịch vụ, phương pháp khám bệnh, chữa bệnh.
Đối với biện pháp khắc phục hậu quả, Bộ Y tế đề xuất bổ sung việc buộc hoàn trả hoặc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm các đề xuất trên.
Cục Quản lý khám, chữa bệnh nhấn mạnh những đề xuất trên rất cần thiết, có ý nghĩa quan trọng trong giai đoạn hiện nay nhằm tăng cường bảo vệ sức khỏe người dân, phòng ngừa và xử lý hiệu quả các hành vi lợi dụng không gian mạng để truyền bá, quảng cáo, tư vấn các phương pháp khám bệnh, chữa bệnh trái quy định.
Cảnh báo làn sóng chữa bệnh phản khoa học trên mạng
Trao đổi với PV, Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Duy Anh, nguyên bác sĩ tại Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) cho biết, hiện chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy chanh hay các phương pháp “thải độc tự nhiên” có thể điều trị ung thư. Đây là nhóm bệnh phức tạp, cần được điều trị theo phác đồ chuẩn, bao gồm phẫu thuật, hóa trị, xạ trị hoặc các liệu pháp hiện đại tùy từng loại và giai đoạn bệnh.
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Duy Anh, nguyên bác sĩ tại Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội)
Các bác sĩ cũng cảnh báo việc tự ý bỏ điều trị để theo đuổi các phương pháp chưa được kiểm chứng có thể khiến bệnh tiến triển nhanh hơn, làm mất cơ hội điều trị ở giai đoạn sớm. Trong nhiều trường hợp, chỉ vài tháng trì hoãn có thể khiến bệnh chuyển sang giai đoạn muộn, không còn khả năng can thiệp hiệu quả.
Điều đáng lo ngại là các thông tin sai lệch được trình bày dưới dạng trải nghiệm cá nhân hoặc “bí quyết tự nhiên”, khiến người bệnh dễ tin theo, đặc biệt trong bối cảnh tâm lý hoang mang sau khi nhận chẩn đoán ung thư.
Thực tế, y học hiện đại đã đạt nhiều tiến bộ trong điều trị ung thư, giúp cải thiện đáng kể tỷ lệ sống và chất lượng cuộc sống nếu bệnh được phát hiện sớm và điều trị đúng hướng.
Bác sĩ Duy Anh khuyến cáo người dân, đặc biệt là bệnh nhân và gia đình, cần thận trọng trước các thông tin y tế lan truyền trên mạng xã hội. Mọi quyết định điều trị cần dựa trên tư vấn của bác sĩ chuyên khoa, thay vì tin vào các “kinh nghiệm” không có cơ sở khoa học.
