Sinh ra và lớn lên ở Bắc Kinh nhưng không chọn Bắc Kinh làm nơi an cư lạc nghiệp
Zhao Haozhe (20 tuổi) - Sinh viên năm 2 ngành Điều dưỡng của một trường đại học ở Bắc Kinh cho biết cậu sinh ra và lớn lên tại đây. Nói cách khác, trong suốt 20 năm cuộc đời, Zhao chưa từng sống ở nơi nào khác ngoài Bắc Kinh. Thế nhưng hiện tại, Zhao lại bắt đầu lên kế hoạch cho cuộc sống sau khi tốt nghiệp và điều đầu tiên cậu nghĩ đến là... rời khỏi Bắc Kinh.
Zhao Haozhe tin rằng với chuyên môn điều dưỡng, cậu vẫn có thể tìm được việc làm ở Bắc Kinh. Tuy nhiên, thay vì ưu tiên ở lại thành phố nơi mình lớn lên, Zhao muốn tìm kiếm cơ hội tại những đô thị nhỏ hơn, thậm chí ngoài nhóm "thành phố hạng nhất" của Trung Quốc.
"Nghe có vẻ kỳ lạ nhưng nghĩ đến việc sống tự lập ở 1 thành phố khác, xa gia đình lại là điều khiến tôi rất tò mò, gọi là hào hứng cũng đúng. Ở những nơi khác, chi phí sinh hoạt và tiền thuê nhà đều thấp hơn, nên ngay cả khi không có sự hỗ trợ từ gia đình, việc ổn định cuộc sống cũng sẽ dễ dàng hơn" - Zhao Haozhe chia sẻ.
Suy nghĩ của cậu sinh viên 20 tuổi này không còn là trường hợp cá biệt. Ngày càng nhiều người trẻ tại Trung Quốc bắt đầu cân nhắc: Liệu ở lại Bắc Kinh, Thượng Hải có phải là lựa chọn tốt nhất và duy nhất?
Cui Xuan (22 tuổi), quê ở tỉnh Sơn Đông là một trong số nhiều người trẻ đã lựa chọn nói “không” với việc ở lại Bắc Kinh. Chỉ còn chưa đầy 2 tháng nữa, Cui Xuan sẽ tốt nghiệp ngành Thiết kế sản phẩm tại một trường đại học công lập ở Bắc Kinh, nhưng thay vì cố gắng tìm việc ở thành phố này, Cui Xuan đã nhận lời mời làm việc ở Sydney (Úc) - nơi cô từng thực tập một năm trong thời gian học.
Theo Cui Xuan, quyết định này không xuất phát từ việc Bắc Kinh thiếu cơ hội nghề nghiệp. Điều khiến cô băn khoăn là liệu những gì nhận được có còn xứng đáng với áp lực phải đánh đổi hay không.
"Tôi biết có những người làm cùng ngành mỗi ngày phải mất khoảng hai tiếng để đi làm và hai tiếng để về nhà. Tôi không chắc mình muốn sống như vậy" - Cô nói.
Với Cui Xuan, vấn đề không chỉ nằm ở quãng đường di chuyển mà còn là nhịp sống quá căng thẳng. "Ngành thiết kế vốn đã áp lực. Khi kết hợp với tốc độ sống ở một thành phố như Bắc Kinh thì càng khó để cân bằng giữa công việc và cuộc sống. Gần như không có khái niệm work-life balance (sống cân bằng)".
Thậm chí, những áp lực này còn khiến cô bắt đầu suy nghĩ lại về con đường nghề nghiệp. "Có lẽ tôi sẽ không làm đúng ngành mình đã học. Tôi nghĩ ở những nơi khác, chất lượng cuộc sống sẽ tốt hơn".
Những lựa chọn như của Cui Xuan hay Zhao Haozhe đều phản ánh sự thay đổi trong cách người trẻ đánh giá giá trị của một thành phố. Nếu trước đây, Bắc Kinh và Thượng Hải gần như là đích đến mặc định cho những ai muốn học tập, phát triển sự nghiệp và thăng tiến, thì nay bài toán đã trở nên phức tạp hơn. Thu nhập, chi phí sinh hoạt, giá nhà, thời gian di chuyển, chất lượng cuộc sống và cả sức khỏe tinh thần đều trở thành những yếu tố được cân nhắc song song với cơ hội nghề nghiệp.
Sự thay đổi này đã được chứng minh bằng những con số. Theo phân tích của tạp chí kinh doanh Economic Observer dựa trên dữ liệu của chính quyền Bắc Kinh, số cư dân trong độ tuổi từ 20-29 tuổi đã giảm khoảng 46% trong vòng một thập kỷ, từ khoảng 4,62 triệu người vào năm 2015 xuống còn 2,49 triệu người vào năm 2024.
Người trẻ không chạy trốn khỏi thành phố lớn, họ chỉ đơn giản là rời đi
Các chuyên gia cho rằng không nên nhìn nhận xu hướng này thành người trẻ đang “chạy trốn” khỏi các thành phố lớn.
Ông Zhao Litao - Chuyên gia nghiên cứu tại Viện Đông Á thuộc Đại học Quốc gia Singapore, nhận định xu hướng này phản ánh đồng thời nhiều yếu tố như tỷ lệ sinh giảm, quy mô thế hệ trẻ thu hẹp, sự thay đổi trong dòng dịch chuyển dân cư và quá trình tái cơ cấu của thị trường lao động.
"Nói rằng Bắc Kinh hay Thượng Hải mất sức hút với người trẻ sẽ là cách diễn giải quá đơn giản. Xu hướng giảm là có thật, nhưng phía sau nó là rất nhiều yếu tố cùng diễn ra một lúc".
Ông cho rằng nhiều doanh nghiệp hiện không còn nhất thiết phải tập trung hoạt động tại Bắc Kinh. Bên cạnh đó, thành phố cũng đang tái cơ cấu nền kinh tế theo hướng tập trung vào các lĩnh vực như nghiên cứu khoa học, công nghệ, tài chính, giáo dục, văn hóa và trụ sở doanh nghiệp, đồng thời dịch chuyển dần các ngành sản xuất và dịch vụ giá trị thấp ra khu vực khác.
Trong khi đó, nhiều thành phố như Hàng Châu, Thành Đô, Tô Châu, Vũ Hán, Tây An hay Hợp Phì đang nổi lên với chi phí sinh hoạt thấp hơn, nhiều ngành công nghiệp mới phát triển và áp lực "an cư" cũng nhẹ hơn.
Bà Peng Xiujian - Chuyên gia tại Trung tâm Nghiên cứu Chính sách thuộc Đại học Victoria, nhận định đây là dấu hiệu cho thấy nền kinh tế đô thị Trung Quốc đang ngày càng đa dạng hơn.
"Hạ tầng được cải thiện, kết nối số phát triển và quá trình nâng cấp công nghiệp đã tạo ra nhiều cơ hội hấp dẫn ở nhiều thành phố khác nhau. Điều này không chỉ phản ánh sự thay đổi trong sở thích của người trẻ mà còn cho thấy cơ hội phát triển kinh tế hiện không còn tập trung vào một vài siêu đô thị như trước” - Bà nói.
Rõ ràng, khi cơ hội không còn chỉ tập trung ở "siêu đô thị", việc người trẻ cân nhắc nhiều lựa chọn hơn cũng là điều dễ hiểu. Họ không chạy trốn khỏi thành phố lớn, mà chỉ đơn giản là đang chọn nơi phù hợp hơn với mục tiêu nghề nghiệp, khả năng tài chính và cuộc sống mà mình mong muốn.
(Nguồn: CNA)
Ngọc Linh
