Trong nỗ lực đảm bảo an ninh lương thực và giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, Cuba đang đặt mục tiêu mở rộng diện tích trồng lúa lên 200.000 ha vào năm 2026. Đáng chú ý, các dự án hợp tác với Việt Nam đang mang lại kết quả tích cực khi giúp nâng năng suất lúa tại một số vùng trồng trọng điểm.
Cuba đang đẩy mạnh chương trình phát triển sản xuất lúa gạo với mục tiêu gieo trồng khoảng 200.000 ha lúa trong năm 2026, trong bối cảnh quốc gia này phải đối mặt với nhiều khó khăn về nhiên liệu và vật tư nông nghiệp.
Theo thông tin được đăng tải trên trang của Bộ Nông nghiệp Cuba và báo Granma, kỹ sư Israel Lugo Hernández, chuyên gia về lúa gạo thuộc Tập đoàn Kinh doanh Nông nghiệp (GAG), cho biết diện tích trồng lúa dự kiến trong năm nay gồm 61.035 ha vụ đông và 138.965 ha vụ xuân.
Trước đó, trong năm 2025, Cuba đã gieo trồng 122.990 ha lúa, vượt kế hoạch ban đầu là 100.000 ha. Mục tiêu sản xuất khi đó là 97.685 tấn gạo, tuy nhiên sản lượng thực tế đạt 111.528 tấn, phục vụ cho hệ thống phân phối của Bộ Thương mại Nội địa, thị trường nông sản, ngành du lịch cũng như nguồn nguyên liệu cho chế biến và giống cây trồng.
Dù vậy, theo các chuyên gia nông nghiệp Cuba, con số này vẫn chưa đủ đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước.
Kỹ sư Laudelina Lugo Pérez, chuyên gia của GAG, cho biết Cuba nằm trong nhóm quốc gia có mức tiêu thụ gạo cao trên thế giới. Trong giai đoạn 2012–2018, sản lượng gạo tiêu dùng trong nước từng đạt khoảng 304.000 tấn mỗi năm. Tuy nhiên, từ năm 2019, do tác động của lệnh cấm vận được siết chặt và sau đó là đại dịch COVID-19, việc nhập khẩu vật tư và đầu vào sản xuất trở nên khó khăn, khiến sản lượng giảm sút.
Để khắc phục tình trạng này, chương trình trồng lúa hiện thu hút hơn 23.000 nhà sản xuất tham gia. Chính phủ Cuba khuyến khích cả mô hình sản xuất chuyên canh và mô hình sản xuất nhỏ lẻ, miễn là có thể góp phần tăng sản lượng phục vụ tiêu dùng trong nước và cung cấp cho ngành công nghiệp chế biến thực phẩm thiết yếu.
Hiện nay, ba tỉnh Pinar del Río, Sancti Spíritus và Granma đã đạt mức sản lượng đủ để tự cung tự cấp gạo, cùng với 22 đô thị khác trên cả nước.
Theo các nhà quản lý, mục tiêu dài hạn của chương trình lúa gạo Cuba là hướng tới tự chủ lương thực, phù hợp với Luật Chủ quyền lương thực và An ninh lương thực – dinh dưỡng của quốc gia này. Để đạt được mục tiêu đó, Cuba đang nỗ lực duy trì sản xuất trong điều kiện hạn chế về nguồn lực, đồng thời tăng cường ký kết hợp đồng với các cơ sở sản xuất nhằm bảo đảm nguồn cung cho thị trường trong nước và giảm nhập khẩu.
Dấu ấn hợp tác nông nghiệp Việt Nam
Một điểm đáng chú ý trong chương trình phát triển lúa gạo của Cuba là sự tham gia của các dự án hợp tác quốc tế, trong đó có Việt Nam.
Theo các chuyên gia, nhờ hợp tác với Việt Nam, khu vực Los Palacios (tỉnh Pinar del Río) đã đạt năng suất 5,4 tấn/ha trong (2025), cao hơn mức trung bình tại nhiều vùng trồng lúa của Cuba.
Phía Việt Nam triển khai ba hình thức hỗ trợ chính: Trực tiếp quản lý và canh tác khoảng 2.000 ha lúa; Chuyển giao gói công nghệ trồng lúa cho nông dân địa phương; Nhập khẩu vật tư nông nghiệp để cung cấp cho người sản xuất.
Theo các chuyên gia nông nghiệp Cuba, bài học quan trọng là quốc gia này chỉ có thể đảm bảo nguồn lương thực khi tăng cường năng lực sản xuất trong nước. Vì vậy, chương trình lúa gạo đang được triển khai với sự tham gia của nhà nước, hợp tác xã và khu vực tư nhân, nhằm phục hồi sản lượng và đưa gạo trở lại bàn ăn của mọi gia đình Cuba.
Ngọc Minh (Theo Minag)
