Những điều chỉnh quan trọng về quy chuẩn, đối tượng ưu tiên
Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 vừa được Bộ GD&ĐT chính thức ban hành với những sửa đổi căn bản nhằm đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong giáo dục bậc cao.
Theo quy định mới, chính sách ưu tiên tiếp tục được xác định là thước đo quan trọng để hỗ trợ nhóm thí sinh yếu thế, người dân tộc thiểu số và con em gia đình có công với cách mạng.
Hệ thống ưu tiên hiện nay được phân định rõ rệt thành hai trục chính bao gồm ưu tiên theo khu vực và ưu tiên theo đối tượng chính sách. Trong đó, việc xác định khu vực ưu tiên sẽ căn cứ vào nơi thí sinh theo học lâu nhất trong ba năm cấp trung học phổ thông.
Về phân loại đối tượng, quy chế chia thành hai nhóm hệ thống cụ thể.
Nhóm 1 quy định về những đối tượng hưởng mức ưu tiên cao nhất như người dân tộc thiểu số tại khu vực 1, thương binh, bệnh binh, con liệt sĩ, hoặc con của Anh hùng lực lượng vũ trang và con thương binh có tỷ lệ suy giảm khả năng lao động trên 81%.
Nhóm 2 bao gồm thanh niên xung phong, quân nhân tại ngũ trên 15 tháng, người dân tộc thiểu số ngoài khu vực 1, người khuyết tật nặng cùng các đối tượng là con thương binh dưới 81% hoặc cán bộ ngành giáo dục, y tế có thâm niên công tác trên 3 năm. Sự phân cấp chi tiết này giúp các cơ sở đào tạo nhận diện chính xác nguồn tuyển và thực hiện chính sách hỗ trợ đúng đối tượng.
Cơ chế tính điểm ưu tiên và nguyên tắc đăng ký nguyện vọng
Một trong những thay đổi mang tính cốt lõi mà nhóm thí sinh điểm cao cần đặc biệt lưu tâm là cơ chế tính điểm ưu tiên giảm dần khi tổng điểm đạt từ 22,5 trở lên (trên thang điểm 30). Quy định này nhằm triệt tiêu hiện tượng "điểm ảo" và tình trạng tổng điểm sau khi cộng ưu tiên vượt quá mức tối đa 30 điểm, từ đó đảm bảo sự cạnh tranh bằng năng lực thực tế tại các ngành đào tạo có sức hút lớn.
Theo quy chế của Bộ GD&ĐT, mức điểm ưu tiên được quy định tương ứng với tổng điểm 3 môn trong tổ hợp xét tuyển theo thang điểm 10 (không nhân hệ số). Trường hợp các cơ sở đào tạo sử dụng thang điểm khác, mức điểm ưu tiên phải được quy đổi tương đương.
Ảnh minh họa
Cụ thể, điểm ưu tiên đối với thí sinh đạt tổng từ 22,5 điểm trở lên sẽ được làm tròn đến hai chữ số thập phân và xác định theo công thức:
Điểm ưu tiên = [(30 - Tổng điểm đạt được)/7,50] x Mức điểm ưu tiên.
Với cơ chế này, khi thí sinh đạt tổng điểm càng gần mức tuyệt đối 30, mức điểm ưu tiên được cộng thêm sẽ càng thấp dần. Chính sách trên giúp đảm bảo những thí sinh có năng lực học tập xuất sắc ở các khu vực khác nhau không bị chênh lệch quá lớn về cơ hội trúng tuyển, tạo ra một môi trường xét tuyển công bằng và minh bạch hơn.
Đối tượng xét tuyển thẳng và ưu tiên xét tuyển
Bộ GD&ĐT cũng quy định các trường hợp được xét tuyển thẳng và ưu tiên xét tuyển gồm:
- Anh hùng lao động, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, Chiến sĩ thi đua toàn quốc được tuyển thẳng vào các chương trình đào tạo do cơ sở đào tạo quy định;
- Thí sinh đạt thành tích cao trong các kỳ thi, cuộc thi, giải đấu cấp quốc gia hoặc quốc tế, do Bộ GD&ĐT, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức, cử tham gia, được xét tuyển thẳng vào chương trình đào tạo phù hợp với môn thi, nội dung đề tài hoặc nghề dự thi, thi đấu, đạt giải; cụ thể trong các trường hợp sau:
+ Thí sinh đạt giải nhất, nhì, ba trong kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia, quốc tế; thời gian đạt giải không quá 03 năm tính tới thời điểm xét tuyển thẳng;
+ Thí sinh đạt giải nhất, nhì, ba kỳ thi khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia, quốc tế do Bộ GD&ĐT tổ chức, cử tham gia và đạt ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào của chương trình đào tạo. Thời gian đạt giải không quá 3 năm tính tới thời điểm nếu được xét tuyển thẳng;
+ Thí sinh đạt giải chính thức trong các cuộc thi nghệ thuật quốc tế về ca, múa, nhạc, mỹ thuật được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận; thời gian đạt giải không quá 4 năm tính tới thời điểm xét tuyển thẳng;
+ Thí sinh tham gia đội tuyển quốc gia thi đấu tại các giải quốc tế chính thức được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xác nhận đã hoàn thành nhiệm vụ, gồm: Giải vô địch thế giới, Cúp thế giới, Thế vận hội Olympic, Đại hội Thể thao châu Á (ASIAD), Giải vô địch châu Á, Cúp châu Á, Giải vô địch Đông Nam Á, Đại hội Thể thao Đông Nam Á (SEA Games), Cúp Đông Nam Á; thời gian đạt giải không quá 4 năm, tính đến thời điểm xét tuyển thẳng;
+ Thí sinh đạt giải nhất, nhì, ba trong các kỳ thi tay nghề khu vực ASEAN và thi tay nghề quốc tế do Bộ GD&ĐT cử tham gia; thời gian đạt giải không quá 3 năm tính đến thời điểm xét tuyển thẳng;
- Thí sinh có bằng trung cấp ngành sư phạm loại giỏi trở lên hoặc có bằng trung cấp ngành sư phạm loại khá và có ít nhất 2 năm làm việc đúng ngành được xét tuyển thẳng vào ngành Giáo dục Mầm non trình độ cao đẳng,...
