Nghị định số 109/2026/NĐ-CP của Chính phủ sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 18/5/2026, trong đó bổ sung các mức xử phạt hành chính đối với hành vi vi phạm trong lĩnh vực hành chính tư pháp, hôn nhân và gia đình. Với thủ tục đăng ký khai sinh, mức phạt cao nhất có thể lên tới 5 triệu đồng nếu cá nhân thực hiện các hành vi gian dối, cung cấp thông tin sai sự thật hoặc sử dụng giấy tờ không đúng quy định.
Siết chặt các hành vi gian dối khi làm khai sinh
Theo quy định mới, trường hợp tẩy xóa hoặc sửa chữa làm sai lệch nội dung giấy tờ do cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền cấp để thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh sẽ bị phạt từ 1 đến 3 triệu đồng. Mức phạt từ 3 đến 5 triệu đồng được áp dụng với các hành vi như cam đoan, làm chứng không đúng sự thật về việc sinh; cung cấp thông tin, tài liệu sai sự thật về nội dung khai sinh; hoặc dùng giấy tờ của người khác để đi làm khai sinh.
Không chỉ dừng ở xử phạt bằng tiền, nghị định còn quy định các biện pháp bổ sung và khắc phục hậu quả. Với giấy tờ bị tẩy xóa, sửa chữa trái phép, cơ quan chức năng có thể tịch thu tang vật; đồng thời người vi phạm bị buộc nộp lại bản chính giấy tờ sai lệch cho cơ quan đã cấp. Trong trường hợp giấy khai sinh đã được cấp dựa trên hồ sơ có vi phạm, cơ quan có thẩm quyền cũng sẽ được kiến nghị xem xét, xử lý theo quy định.
Đăng ký khai sinh cho con phải thực hiện trong 60 ngày
Bên cạnh quy định xử phạt đối với hành vi vi phạm trong hồ sơ, pháp luật hiện hành vẫn yêu cầu việc đăng ký khai sinh cho trẻ phải được thực hiện đúng thời hạn. Luật Hộ tịch 2014 nêu rõ, trong vòng 60 ngày kể từ ngày trẻ chào đời, cha hoặc mẹ có trách nhiệm đi đăng ký khai sinh. Nếu cha mẹ không thể thực hiện, ông bà, người thân thích khác hoặc cá nhân, tổ chức đang nuôi dưỡng trẻ có thể thay mặt làm thủ tục.
Luật cũng giao cho công chức tư pháp - hộ tịch trách nhiệm thường xuyên kiểm tra, đôn đốc việc đăng ký khai sinh trên địa bàn; khi cần thiết có thể tổ chức đăng ký khai sinh lưu động để bảo đảm quyền hộ tịch cho trẻ em.
Thủ tục đăng ký khai sinh gồm những gì?
Về hồ sơ, người đi đăng ký khai sinh phải nộp tờ khai theo mẫu và giấy chứng sinh cho cơ quan đăng ký hộ tịch. Nếu không có giấy chứng sinh thì có thể thay bằng văn bản xác nhận của người làm chứng; nếu không có người làm chứng thì phải có giấy cam đoan về việc sinh. Đối với trẻ bị bỏ rơi hoặc trẻ sinh ra do mang thai hộ, hồ sơ phải kèm theo các giấy tờ xác nhận theo quy định riêng của pháp luật.
Sau khi tiếp nhận đầy đủ giấy tờ hợp lệ, công chức tư pháp - hộ tịch sẽ ghi nội dung khai sinh vào Sổ hộ tịch, cập nhật dữ liệu vào hệ thống hộ tịch điện tử và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để lấy số định danh cá nhân. Người đi đăng ký cùng công chức hộ tịch ký vào sổ, sau đó Chủ tịch UBND cấp xã cấp Giấy khai sinh cho trẻ.
Thái Hà
