Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã đồng ý giải tỏa hàng tỷ USD cho Iran trong một bước thay đổi về mặt chiến thuật sau nhiều tuần Iran liên tiếp tấn công quốc gia Ả Rập vùng Vịnh giàu có này trong bối cảnh cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel và Cộng hòa Hồi giáo đang diễn ra, Reuters đưa tin.
Thông tin về động thái này, vốn chưa từng được báo cáo trước đây, trùng khớp với giai đoạn cuối cùng của các cuộc đàm phán giữa Tehran và Washington về việc chấm dứt xung đột, sự kiện mà các nhà ngoại giao cho rằng sẽ có thể liên quan tới việc giải tỏa hàng chục tỷ USD doanh thu dầu mỏ của Iran đang bị phong tỏa tại các ngân hàng nước ngoài theo lệnh trừng phạt của Mỹ.
Theo nguồn tin của Reuters, UAE đã đồng ý giải tỏa tổng cộng 10 tỷ USD, trong đó hơn 3 tỷ USD đã được chuyển đi.
Trong khi đó, nguồn thạo tin khác cho biết tổng số tiền liên quan là 20 tỷ USD, đồng thời bổ sung rằng động thái này đã được thông qua để đổi lấy việc Iran chấm dứt các cuộc tấn công vào UAE.
Tuy nhiên, Reuters không xác định được liệu số tiền dành cho các khoản chuyển nhượng này thuộc về UAE hay bắt nguồn từ các tài khoản của Iran vốn bị phong tỏa từ lâu trong hệ thống ngân hàng UAE hoặc ở nơi khác.
Trước đó, khi được Reuters yêu cầu bình luận về vụ chuyển tiền, một quan chức UAE cho biết nước này đang cố gắng xoa dịu căng thẳng và thúc đẩy hòa bình.
“Chính sách đối ngoại của UAE được dẫn dắt bởi việc thúc đẩy giảm leo thang và hạ nhiệt căng thẳng trên toàn khu vực, đồng thời thúc đẩy hòa bình và ổn định lâu dài”, quan chức này cho biết. “UAE ủng hộ các nỗ lực, bao gồm cả những nỗ lực do Mỹ thực hiện, nhằm bảo vệ người dân trong khu vực khỏi những tác động của xung đột”.
Tại Washington, Phó Tổng thống JD Vance cho biết hôm 12/6 rằng sẽ không có khoản tiền nào được giải tỏa cho Iran để đổi lấy việc ký kết thỏa thuận với Mỹ hoặc tham dự một cuộc họp, đồng thời cho biết thêm rằng thỏa thuận tiềm năng được cơ cấu để đảm bảo lợi ích kinh tế sẽ chỉ chảy về Tehran nếu nước này đáp ứng các nghĩa vụ của mình.
Theo đánh giá của Reuters, thỏa thuận này báo hiệu một sự thay đổi đáng kinh ngạc so với tình trạng mâu thuẫn công khai trong quan hệ UAE-Iran trong phần lớn thời gian diễn ra xung đột.
Một nguồn tin am hiểu về thỏa thuận nhận định rằng động thái này mang lại phương thức giúp giải quyết xung đột giữa Mỹ và Iran mà không bên nào phải vượt qua lằn ranh đỏ của mình:
Iran có thể tuyên bố họ đã giành được bồi thường cho thiệt hại, Washington có thể khẳng định họ không trả một xu nào, và Abu Dhabi đạt được sự an toàn cho chính mình cũng như vị thế trung tâm của Dubai, đồng thời coi đây là một khoản đầu tư để xây dựng lại niềm tin khu vực.
Tài sản của Iran tại Dubai
Thỏa thuận UAE-Iran được thiết lập trong bối cảnh tài chính phức tạp, có khả năng liên quan đến Dubai, trung tâm thương mại chính của UAE và là một trong những huyết mạch kinh tế quan trọng nhất của Tehran.
Các ngân hàng tại Dubai từ lâu đã nắm giữ các khoản tiền gửi đáng kể liên quan đến Iran, phần lớn trong số đó hiện bị đóng băng theo lệnh trừng phạt của Mỹ nhằm kiểm soát hệ thống thanh toán bù trừ bằng đồng USD toàn cầu và khiến bất kỳ ngân hàng nước ngoài nào giao dịch với các thực thể Iran nằm trong danh sách đen đều có nguy cơ bị cắt đứt khỏi mạng lưới tài chính Mỹ.
Hôm 11/4, một nguồn tin cấp cao của Iran cho biết Mỹ đã đồng ý giải tỏa các tài sản bị phong tỏa của Iran tại Qatar và các ngân hàng nước ngoài khác, mặc dù một quan chức Mỹ đã nhanh chóng phủ nhận khẳng định này.
Nguồn tin nói với Reuters rằng quyết định giải tỏa tài sản "liên quan trực tiếp đến việc đảm bảo đi lại an toàn qua eo biển Hormuz", một vấn đề then chốt trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột.
Thi Anh (Theo Reuters)
