Theo trang tin Men’s Health, khoảng 30% nam giới sẽ gặp tình trạng hói đầu trước tuổi 30. Dù rụng tóc ở nam giới có thể coi là hiện tượng phổ biến, nguyên nhân đằng sau tình trạng hói sớm vẫn chưa được giới khoa học lý giải hoàn toàn.
Một nghiên cứu mới đang hướng sự chú ý tới một yếu tố ít được nhắc đến, đó là sức khỏe chuyển hóa.
Hội chứng chuyển hóa buồng trứng đa nội tiết (PMOS), trước đây được gọi là hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), là một rối loạn nội tiết và chuyển hóa toàn thân, chủ yếu được chẩn đoán ở phụ nữ.
Tuy nhiên, ngày càng có những dấu hiệu cho thấy nam giới cũng có thể tồn tại một dạng tương đương của tình trạng này.
Theo Tiến sĩ kiêm Bác sĩ nội tiết Gillian Goddard, tác giả cuốn “The Hormone Loop” (Vòng lặp Hormone), các nghiên cứu đã xác định một chuỗi gen dường như chịu trách nhiệm gây ra PMOS ở phụ nữ.
Đáng chú ý, những nam giới mang các gen này được ghi nhận có tỷ lệ hói đầu cao hơn, đồng thời đối mặt với nguy cơ mắc các vấn đề chuyển hóa như tiểu đường tuýp 2, tiền tiểu đường và kháng insulin.
Một phân tích tổng hợp năm 2025 được công bố đã càng củng cố mối liên hệ này. Kết quả cho thấy nam giới có họ hàng trực hệ, tức thế hệ thứ nhất, với phụ nữ mắc PMOS có tỷ lệ hói đầu kiểu nam cao hơn một chút. Nhóm này cũng có xu hướng sở hữu nồng độ đường huyết lúc đói, cholesterol và huyết áp cao hơn.
Những phát hiện trên đặt chứng hói đầu sớm vào một bối cảnh rộng hơn. Thay vì chỉ được nhìn nhận như một vấn đề ngoại hình hoặc hệ quả đơn thuần của di truyền, rụng tóc ở một số nam giới có thể liên quan đến những bất thường nội tiết và chuyển hóa.
Khi một hội chứng từng được xem là “bệnh của phụ nữ” được nhìn rộng hơn
Một phần quan trọng trong hướng nghiên cứu mới nằm ở chính cách giới y khoa gọi tên tình trạng này. Việc chuyển từ PCOS sang PMOS xuất phát từ những chỉ trích rằng từ “buồng trứng” khiến người ta tập trung quá mức vào một cơ quan cụ thể, trong khi đây có thể là một hội chứng mang tính toàn thân.
Dẫu vậy, khái niệm về một “phiên bản nam” của PMOS vẫn đang ở giai đoạn tương đối mới. Tiến sĩ Y khoa Viktoryia Kazlouskaya, bác sĩ da liễu thẩm mỹ và y khoa kiêm chuyên gia về rụng tóc tại Manhattan (Mỹ) nhấn mạnh rằng đây chưa phải là một chẩn đoán y khoa được công nhận chính thức.
Điều đó cũng có nghĩa nam giới không nên tự xem tình trạng hói đầu là bằng chứng cho thấy mình mắc một hội chứng chuyển hóa cụ thể. Tiến sĩ Doherty vì thế khuyến cáo những nam giới có nguy cơ mắc chứng tương đương PMOS không nên vội yêu cầu bác sĩ thực hiện xét nghiệm di truyền.
Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa nam giới có người thân mắc PMOS nên bỏ qua sức khỏe nội tiết và chuyển hóa.
Ở phụ nữ, PMOS có thể liên quan đến những biểu hiện đặc trưng mà nam giới không gặp phải, chẳng hạn rối loạn kinh nguyệt. Nhưng ở nam giới, các dấu hiệu tiềm ẩn có thể xuất hiện theo cách khác. Các bác sĩ cho rằng hói đầu sớm và hoặc mụn trứng cá nặng có thể là những biểu hiện đáng chú ý.
Nhà khoa học dinh dưỡng kiêm chuyên gia nghiên cứu về tóc (trichologist) Keith Kantor cũng lưu ý rằng hói đầu sớm đôi khi có thể phản ánh vấn đề về chuyển hóa hoặc nội tiết.
Theo ông, đường chân tóc lùi dần có thể đơn thuần là kết quả của yếu tố di truyền, nhưng tình trạng rụng tóc bất thường từ sớm hoặc tiến triển nhanh đôi khi lại là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang có vấn đề.
Điều trị rụng tóc vẫn là ưu tiên trước mắt
Trong bối cảnh PMOS ở nam giới chưa được công nhận như một chẩn đoán y khoa chính thức và chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn, trọng tâm hiện tại vẫn nằm ở việc nhận diện và kiểm soát những biểu hiện cụ thể.
Tiến sĩ Corey Hartman, bác sĩ da liễu có chứng nhận hành nghề kiêm cố vấn của tạp chí Men's Health, cho rằng tiền sử gia đình là một trong những yếu tố cần được xem xét. Với những trường hợp rụng tóc, ông khuyến nghị bắt đầu điều trị càng sớm càng tốt bằng thuốc ức chế rụng tóc nội tiết DHT (Dihydrotestosterone) như finasteride với liều 1mg.
Tiến sĩ Hartman cho biết: “Thứ hai, tôi khuyên dùng minoxidil đường uống (liều 2,5 đến 5mg) để kích thích mọc tóc dày hơn, suôn mượt hơn và dài hơn. Hai loại thuốc này phối hợp với nhau rất hiệu quả”.
Với những bệnh nhân có tình trạng rụng tóc đã tiến triển nặng hơn hoặc có động lực điều trị cao hơn, ông đề xuất các phương pháp như tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) hoặc fibrin giàu tiểu cầu (PRF).
Tuy nhiên, câu chuyện không chỉ dừng ở mái tóc. Nếu hói sớm thực sự đi cùng những bất thường về chuyển hóa và nội tiết, việc xử lý các yếu tố nền tảng có thể đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát sức khỏe lâu dài.
Tiến sĩ Hartman cho rằng nam giới nên kiểm soát tình trạng kháng insulin, điều trị rụng tóc nội tiết tố nam (androgenetic alopecia), xử lý mụn trứng cá đúng cách, đồng thời xây dựng nền tảng lối sống giúp duy trì cân nặng, huyết áp và mức độ căng thẳng ở mức thấp nhất có thể.
Như vậy, phát hiện về mối liên hệ giữa PMOS và hói đầu nam không đồng nghĩa mọi trường hợp hói sớm đều bắt nguồn từ một rối loạn chuyển hóa. Tuy nhiên nó mở ra một cách tiếp cận rộng hơn đối với một vấn đề vốn thường chỉ được nhìn dưới góc độ thẩm mỹ.
Khi tình trạng rụng tóc xuất hiện bất thường, diễn tiến nhanh hoặc đi kèm các dấu hiệu khác, tiền sử gia đình và sức khỏe nội tiết, chuyển hóa có thể là những yếu tố đáng được trao đổi với bác sĩ.
* Nguồn: Trang tin Men’s Health.
Vũ Hoàng
