Kỳ tích xây dựng trên biển của Nhật Bản
Khi đi vào hoạt động năm 1994, sân bay quốc tế Kansai tại Osaka đã gây chú ý trên toàn thế giới nhờ vị trí đặc biệt. Thay vì xây trên đất liền, Nhật Bản quyết định tạo ra một hòn đảo nhân tạo rộng hàng trăm hecta giữa vịnh Osaka để đặt toàn bộ sân bay.
Dự án tiêu tốn khoảng 20 tỷ USD và được xem là một trong những công trình hạ tầng tham vọng nhất thế giới thời điểm đó. Việc đặt sân bay ngoài khơi giúp giảm tiếng ồn cho khu dân cư, đồng thời tạo thêm quỹ đất trong bối cảnh Nhật Bản vốn có diện tích hạn chế.
Tuy nhiên, ngay từ khi thiết kế, các kỹ sư đã biết nền đất sét dưới đáy vịnh Osaka sẽ tiếp tục bị nén theo thời gian. Nói cách khác, việc hòn đảo bị lún là điều đã được dự đoán từ trước.
Đã lún hơn 12m sau nhiều thập kỷ hoạt động
Theo các số liệu được công bố trong nhiều năm qua, hòn đảo nhân tạo nơi đặt sân bay Kansai đã lún tổng cộng hơn 12m kể từ khi được xây dựng. Một số khu vực ghi nhận mức lún còn lớn hơn.
Con số này thường xuất hiện trong các bài viết với cách diễn đạt rằng "sân bay đã chìm hơn 12m". Tuy nhiên, điều cần lưu ý là phần lớn quá trình lún này đã nằm trong các tính toán kỹ thuật ban đầu. Các kỹ sư Nhật Bản từ lâu đã triển khai hệ thống theo dõi và các biện pháp bù lún để duy trì hoạt động của sân bay.
Trên thực tế, sân bay Kansai không phải là một "sân bay nổi" đúng nghĩa như nhiều bài đăng trên mạng xã hội mô tả. Đây là một sân bay được xây dựng trên đảo nhân tạo bằng đất đá bồi lấp, sau đó gia cố bằng các giải pháp kỹ thuật phức tạp nhằm hạn chế tác động của hiện tượng sụt lún.
Có thực sự bị nhấn chìm vào năm 2056?
Nhận định cho rằng sân bay Kansai có thể nằm dưới mực nước biển vào năm 2056 xuất phát từ một số phân tích và dự báo kỹ thuật được công bố trong những năm trước đây. Các dự báo này dựa trên tốc độ lún của đảo nhân tạo cùng với nguy cơ mực nước biển dâng do biến đổi khí hậu.
Tuy nhiên, đây chỉ là kịch bản dự báo chứ không phải kết luận chắc chắn. Trong nhiều năm qua, đơn vị vận hành sân bay liên tục nâng cấp đê chắn sóng, gia cố cơ sở hạ tầng và triển khai các biện pháp kiểm soát lún nhằm kéo dài tuổi thọ công trình.
Thực tế, sân bay Kansai hiện vẫn hoạt động bình thường và tiếp tục là một trong những cửa ngõ hàng không quốc tế quan trọng nhất của Nhật Bản. Sau trận bão Jebi năm 2018 khiến một phần sân bay bị ngập và cây cầu kết nối với đất liền bị hư hại, các hạng mục phòng chống thiên tai cũng đã được tăng cường đáng kể.
Dù vậy, câu chuyện của Kansai vẫn là một ví dụ đặc biệt trong lịch sử kỹ thuật hiện đại. Công trình được xem là kỳ tích xây dựng trên biển này đang cho thấy những thách thức dài hạn khi con người cố gắng chinh phục các điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nước biển dâng ngày càng trở thành vấn đề đáng quan tâm trên toàn cầu.
Phạm Hoàng
