Quan niệm "đỉnh cao phong độ" khiến nhiều người chủ quan
Theo BS Nguyễn Thế Lương, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Y học giới tính Việt Nam, trong khi các chỉ số như đường huyết, mỡ máu, chức năng gan, thận thường xuyên được đưa vào khám sức khỏe tổng quát, testosterone lại ít khi được quan tâm nếu người bệnh chưa có triệu chứng rõ ràng. Điều này khiến không ít trường hợp chỉ phát hiện tình trạng thiếu hụt khi các ảnh hưởng đã tích lũy trong thời gian dài.
Nhiều nam giới Việt Nam cho rằng sau tuổi 30 vẫn là giai đoạn sung mãn nhất nên không nghĩ đến việc kiểm tra testosterone. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo hormone này có thể bắt đầu suy giảm âm thầm ngay từ sau tuổi 30. Nếu chỉ đi khám khi xuất hiện các triệu chứng rõ rệt, nhiều người đã bỏ lỡ "thời điểm vàng" để phát hiện và can thiệp sớm.
Bác sĩ Lương cho rằng tại Việt Nam, xét nghiệm testosterone vẫn chưa trở thành nội dung quen thuộc trong các gói khám sức khỏe định kỳ dành cho nam giới. Phần lớn chỉ tìm đến bác sĩ khi xuất hiện các biểu hiện như giảm ham muốn tình dục, mệt mỏi kéo dài, suy giảm thể lực hay rối loạn cương.
Trong khi đó, nhiều người vẫn mặc định suy giảm testosterone chỉ xảy ra ở độ tuổi trung niên, U50 hoặc U60. Chính quan niệm này khiến nam giới ngoài 30 tuổi – giai đoạn vẫn được xem là "đỉnh cao phong độ" – gần như không nghĩ đến việc tầm soát hormone sinh dục nam.
Theo các tài liệu y khoa, testosterone ở nam giới có xu hướng bắt đầu giảm dần từ sau tuổi 30 với tốc độ trung bình khoảng 1% mỗi năm. Quá trình này diễn ra âm thầm trong nhiều năm nên rất khó nhận biết nếu không được kiểm tra định kỳ.
Bác sĩ Lương cho hay, testosterone không chỉ ảnh hưởng đến chức năng sinh lý mà còn đóng vai trò quan trọng đối với khối lượng cơ, mật độ xương, sức khỏe tim mạch, chuyển hóa, năng lượng và tâm trạng. Vì vậy, sự thiếu hụt kéo dài có thể tác động đến nhiều mặt của sức khỏe nam giới.
Không nên đợi cơ thể "lên tiếng" mới đi khám
Bác sĩ Lương nhận định việc theo dõi testosterone từ giai đoạn sớm có thể giúp phát hiện các bất thường nội tiết trước khi chúng gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe thể chất, tinh thần và chất lượng cuộc sống khi nam giới bước vào tuổi trung niên.
Đối với nam giới Việt Nam, đặc biệt là những người đã bước qua tuổi 30, việc chủ động trao đổi với bác sĩ về nguy cơ thiếu hụt testosterone và cân nhắc tầm soát khi có chỉ định là cách tiếp cận phù hợp hơn so với tâm lý "còn trẻ thì chưa cần kiểm tra".
Các chuyên gia cũng khuyến cáo không nên tự ý xét nghiệm hoặc sử dụng testosterone theo quảng cáo trên mạng. Liệu pháp bổ sung hormone chỉ nên được chỉ định sau khi được chẩn đoán xác định và theo dõi bởi bác sĩ chuyên khoa, bởi việc sử dụng không đúng đối tượng hoặc không đúng liều có thể gây nhiều rủi ro cho sức khỏe.
Việc thay đổi lối sống, duy trì cân nặng hợp lý, tập luyện đều đặn, ngủ đủ giấc, hạn chế rượu bia và kiểm soát các bệnh lý chuyển hóa cũng là những yếu tố quan trọng góp phần bảo vệ nồng độ testosterone và sức khỏe toàn diện của nam giới khi tuổi tác tăng lên.
Ngọc Minh
