Tổng thống Nga ra lệnh ngừng bắn
Ngày 5/9, đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner có cuộc gặp với Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Điện Kremlin.
Cuộc trao đổi kéo dài chính xác 3 giờ 10 phút. Ông Yuri Ushakov - Trợ lý Tổng thống Nga sau đó mô tả đây là cuộc gặp "hữu ích", mang tính xây dựng, "cực kỳ thẳng thắn" và diễn ra trong bầu không khí tin cậy.
Theo Reuters cho biết hai bên chưa đạt được đột phá nhưng các đặc phái viên Mỹ đã đưa ra một số ý tưởng nhằm tìm kiếm giải pháp cho cuộc chiến Ukraine.
Điều đáng chú ý xuất hiện ngay trong lúc các cuộc đàm phán diễn ra. Tổng thống Putin ra lệnh tạm dừng các cuộc tấn công nhằm vào Kiev trong 72 giờ, bắt đầu từ nửa đêm ngày 5/9.
Trong thông điệp được công bố sau đó, nhà lãnh đạo Nga nói: "Tôi đã nhận được yêu cầu chính thức từ phía Ukraine về việc dừng các cuộc tấn công nhằm vào Kiev".
Tổng thống Putin cho biết ông đã ra lệnh thực hiện việc tạm dừng này, đồng thời cam kết bảo đảm an toàn cho quá trình đàm phán và các nhà trung gian Mỹ.
Việc giảm các đòn đánh nhằm vào hai thủ đô tạo ra một khoảng thời gian tương đối hiếm hoi để hoạt động ngoại giao diễn ra. Reuters cho biết Washington hy vọng những động thái này có thể mở đường cho việc nối lại các cuộc đàm phán Nga – Ukraine.
Đối với phái đoàn Mỹ, khoảng lặng này đặc biệt quan trọng bởi hai ông Witkoff và Kushner sẽ tới Kiev ngay sau khi rời Moscow.
Ông Witkoff công khai cảm ơn Tổng thống Putin vì quyết định giảm các cuộc tấn công nhằm vào thủ đô Ukraine. "Tôi muốn cảm ơn Tổng thống Putin vì đã đồng ý với chính sách ngừng bắntrong ba ngày," ông nói, đồng thời cho rằng động thái này giúp phái đoàn Mỹ có thể di chuyển an toàn tới Kiev.
Nga bất ngờ đưa kinh tế lên bàn đàm phán với Mỹ
Điểm đáng chú ý sau cuộc gặp kéo dài hơn 3 giờ giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin với hai đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner không chỉ nằm ở các vấn đề chính trị.
Theo Reuters, hợp tác kinh tế và những dự án song phương lớn giữa Nga và Mỹ cũng được đưa ra thảo luận trong cuộc gặp tại Điện Kremlin ngày 5/9.
Theo phía Nga, các vấn đề kinh tế cùng những dự án có khả năng mang lại lợi ích cho cả hai nước được thảo luận khá chi tiết. Reuters cho biết điều này cho thấy cuộc tiếp xúc Moscow – Washington đã mở rộng sang những vấn đề liên quan tới quan hệ song phương, thay vì chỉ tập trung vào các vấn đề ngoại giao.
Một nhân vật đáng chú ý xuất hiện phía Nga là Kirill Dmitriev, đại diện đặc biệt của Tổng thống Putin về đầu tư và hợp tác kinh tế quốc tế, đồng thời là CEO Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga (RDIF). Dmitriev là một trong những nhân vật chủ chốt duy trì các kênh tiếp xúc kinh tế giữa Moscow và Washington.
Phía Mỹ cũng có một quan chức phụ trách vấn đề trừng phạt tham gia chuyến đi. Theo Axios, ông Gene Lange, quyền phụ trách bộ phận trừng phạt của Bộ Tài chính Mỹ, đã tới Moscow cùng hai đại diện Witkoff và Kushner.
Ông Lange có cuộc trao đổi chuẩn bị với ông Dmitriev, dù không tham dự trực tiếp cuộc gặp giữa Tổng thống Putin và hai đặc phái viên.
Sự xuất hiện của Lange khiến vấn đề trừng phạt trở thành một chi tiết đáng chú ý trong bối cảnh cuộc gặp. Tuy nhiên, Axios lưu ý rằng điều này không đồng nghĩa Washington đã đồng ý nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với Nga. Chưa có thông báo nào về một thỏa thuận dỡ bỏ trừng phạt hay khôi phục quan hệ thương mại bình thường giữa hai nước.
Ở phía Nga, Putin cũng phát đi tín hiệu tích cực về việc duy trì kênh tiếp xúc với Washington. Theo nội dung được công bố sau cuộc gặp, ông cho rằng các cuộc tiếp xúc Nga – Mỹ "luôn có lợi" và đánh giá cao việc hai bên có thể trao đổi trực tiếp.
Tuy nhiên, đến nay chưa có thỏa thuận kinh tế cụ thể nào được công bố.
Thực địa vẫn đỏ lửa
Trong khi đó, trên thực địa, theo đánh giá của Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), ngày 5/9, cả lực lượng Nga và Ukraine đều không đạt được bước tiến đáng kể.
Thực tế, thỏa thuận tạm thời giữa hai bên chỉ nhằm hạn chế các cuộc tấn công tầm xa nhằm vào Kive và Moscow trong thời gian phái đoàn Mỹ di chuyển. ISW cho biết Moscow đã bác đề xuất về một lệnh ngừng bắn rộng hơn trên toàn tuyến đầu.
Nói cách khác, khi Tổng thống Putin và các đặc phái viên Mỹ ngồi vào bàn đàm phán, một cuộc ngừng bắn thực sự trên thực địa vẫn chưa xuất hiện.
Nga vẫn tiếp tục các hoạt động tiến công ở nhiều hướng, trong khi Ukraine duy trì các đòn đánh tầm xa vào các mục tiêu quân sự và hạ tầng của Nga.
Trong chính ngày 5/9, Nga tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo và UAV. ISW ghi nhận Nga đã phóng một số tên lửa đạn đạo Iskander-M hoặc KN-23 cùng 167 UAV nhằm vào Ukraine trong đêm.
Chỉ vài ngày trước cuộc gặp, ngày 1/9, ông Putin tuyên bố quân đội Nga đang giành thế chủ động và cho biết lực lượng Nga đã kiểm soát thêm khoảng 270 km² tại Donetsk trong tháng 8.
Theo ISW, Nga trong tháng 8 kiểm soát hoặc củng cố vị trí trên khoảng 90,35 km² lãnh thổ Ukraine, tương đương tốc độ trung bình khoảng 2,91 km²/ngày. Riêng tại Donetsk, tốc độ tiến quân trung bình chỉ khoảng 2,36 km²/ngày.
An An (Theo Reuters, Axios, ISW)
