Vết gỉ xuất hiện trên những chiếc xe chưa đầy hai năm tuổi
Các phản ánh trên diễn đàn chủ xe Nga có điểm chung là mốc thời gian ngắn. Xe mua mới, chạy qua một hoặc hai mùa đông, rồi xuất hiện các điểm gỉ ở nóc, ngưỡng cửa và vòm bánh. Đây là phản ánh cá nhân chưa được kiểm định độc lập, nhưng tần suất của chúng trùng với điều các kỹ thuật viên thân vỏ quan sát được tại xưởng.
Ông Yaroslav Kukarin, quản lý hai trạm sửa chữa thân vỏ thuộc chuỗi Fit Service, cho biết lứa xe Trung Quốc nhập vào Nga 15 tới 20 năm trước gỉ rất nhanh, và sau 5 tới 7 năm thì cửa, ngưỡng cửa cùng vòm bánh đã xuất hiện lỗ thủng. Theo ông, tình hình hiện nay đã cải thiện nhiều, nhưng rủi ro chưa được loại bỏ hoàn toàn.
Bảng số liệu tại 26 vùng của Nga
Công ty Lamark thực hiện nghiên cứu về độ bền chống ăn mòn tại 26 vùng của Nga theo đặt hàng của tờ Life, kết quả công bố đầu năm 2025. Nghiên cứu đặt cạnh nhau hai con số cho từng thương hiệu, gồm thời hạn hãng cam kết thân vỏ không bị ăn mòn xuyên thủng, và thời điểm gỉ thực tế bắt đầu xuất hiện theo ghi nhận.
Hai cột trong bảng không đo cùng một thứ. Cam kết của hãng áp dụng cho ăn mòn xuyên thủng, tức kim loại bị phá hủy tới mức tạo lỗ, còn mốc thời gian mà khảo sát ghi nhận là thời điểm gỉ bề mặt bắt đầu xuất hiện. Gỉ bề mặt không đủ điều kiện để đòi thay chi tiết theo bảo hành, nhưng nó phá hỏng ngoại hình và là bước đầu của quá trình ăn mòn sâu hơn.
Khoảng cách giữa hai nhóm thương hiệu rất lớn. Nhóm Trung Quốc chia thành hai tầng, một tầng có gỉ từ năm thứ hai và một tầng từ năm thứ tư, trong khi toàn bộ nhóm châu Âu đứng ở mốc 12 năm. Theo Lamark, các tập đoàn châu Âu đầu tư cho khâu xử lý chống ăn mòn kỹ hơn, và ngay cả mẫu xe tầm trung như Skoda sau 10 năm sử dụng vẫn có thể chưa xuất hiện gỉ.
Khác biệt nằm ở lớp mạ kẽm và độ dày sơn lót
Ông Georgy Kublyakov, quản lý một trạm Fit Service tại Moskva, chỉ ra hai điểm kỹ thuật. Thứ nhất là ăn mòn từ bên trong, phát triển dưới các tấm ốp nhựa và phần mở rộng vòm bánh, bởi dưới những chi tiết trang trí đó luôn tụ ẩm, đọng hóa chất rải đường và bùn đất, tạo hiệu ứng đắp gạc khiến kim loại mục dần.
Thứ hai là phần nền của lớp bảo vệ. Theo ông, nhiều hãng Trung Quốc tiết kiệm độ dày lớp sơn lót tĩnh điện, và khi thiếu lớp mạ kẽm bên dưới thì chỉ một vết sứt nhỏ cũng đủ để ăn mòn lan ra. Chi tiết này giải thích vì sao vết gỉ trong các phản ánh đều bắt đầu từ một điểm sứt đá văng, thứ mà chiếc xe nào chạy đường trường cũng dính.
Khoản tiền mà người mua phải bù thêm
Khuyến nghị phổ biến trên các chuyên trang Nga là dành từ 50.000 tới 100.000 rúp để xử lý chống ăn mòn ngay sau khi mua xe, tương đương khoảng 15 tới 30 triệu đồng theo tỷ giá bán khoảng 300 đồng mỗi rúp. Theo Lamark, một lần xử lý đúng quy trình kéo dài tuổi thọ chống ăn mòn của thân vỏ thêm trung bình 10 năm.
Hệ quả xa hơn nằm ở giá bán lại. Một chiếc xe có điểm gỉ ở nóc hoặc vòm bánh bị trừ giá rất mạnh trên thị trường xe cũ, bởi người mua hiểu rằng ăn mòn đã bắt đầu thì chỉ có chặn lại chứ không hoàn nguyên được. Với xe Trung Quốc tại Nga, đây là một phần lý do khiến giá trị còn lại sau vài năm vẫn thấp hơn xe Nhật và xe châu Âu cùng tuổi.
Điểm đáng nói của câu chuyện này không nằm ở việc kim loại bị gỉ, vì mọi thân vỏ thép đều gỉ nếu không được bảo vệ đúng cách. Nó nằm ở chỗ lớp bảo vệ ấy là khoản đầu tư vô hình với người mua, không hiện lên trong bảng thông số và chỉ lộ ra sau vài năm, khi việc sửa chữa đã trở nên tốn kém.
Chống ăn mòn thực ra chỉ là một mảnh của bài toán lớn hơn, đó là bản địa hóa. Một chiếc xe chạy ngon lành ở thị trường nào là chiếc xe được chuẩn bị cho điều kiện của thị trường đó, từ lớp phủ gầm tính cho đường rải muối hay vùng ven biển nhiễm mặn, tới hiệu chuẩn hệ thống làm mát pin cho khí hậu nóng ẩm, và tới kho phụ tùng đặt ngay trong nước. Con số 12 năm của nhóm châu Âu trong bảng là kết quả của phần chuẩn bị đó.
Tại Việt Nam, phần lớn mẫu xe Trung Quốc đang bán là xe nhập nguyên chiếc với cấu hình gần như giữ nguyên từ thị trường gốc, còn các dự án lắp ráp trong nước mới ở giai đoạn đầu. Nghĩa là lớp bảo vệ thân vỏ, hiệu chuẩn nhiệt và danh mục phụ tùng đều được tính cho điều kiện của nơi khác, chứ không phải cho độ ẩm và hơi muối ở đây.
PV
