"Kỳ tích" trong ngành hàng không vũ trụ
Trong cuộc thử nghiệm ngày 13/10, công ty SpaceX của Elon Musk đã làm nên lịch sử khi thu hồi thành công tên lửa đẩy Super Heavy có khả năng tái sử dụng.
Tên lửa đẩy đã tách ra khỏi Starship và từ từ rơi xuống theo phương thẳng đứng trở lại bệ phóng. Trước đó, các tầng đẩy đều văng xuống nước hoặc bị hư hại, song lần này, SpaceX đã “chộp” được nó bằng những cánh tay cơ khí khổng lồ của hệ thống có tên mechazilla.
Kỳ tích của SpaceX được nhận xét là đáng kinh ngạc. Việc bắt được tầng đẩy rất quan trọng đối với thiết kế tái sử dụng của Starship.
Khoảnh khắc phi thuyền Starship và tên lửa đẩy Super Heavy được phóng ngày 13/10. Video: SpaceX
Trên mạng xã hội X, CEO Elon Musk không che giấu sự tự hào khi gọi đây là “bước tiến lớn trong việc tạo ra sự sống đa hành tinh”.
Đây là lần đầu tiên SpaceX bắt được tầng đẩy mà không có bất kỳ thiệt hại nghiêm trọng nào, thay vì phát nổ hoặc rơi xuống nước. Dù không xa lạ với việc thu hồi tên lửa, với Starship – tên lửa mạnh nhất và lớn nhất, những thách thức và rủi ro là rất lớn.
Phương pháp thu hồi mới lạ này đánh dấu bước tiến mới nhất trong chiến dịch phát triển thử nghiệm của SpaceX đối với một tên lửa có thể tái sử dụng hoàn toàn, được thiết kế để đưa nhiều hàng hóa hơn vào quỹ đạo, đưa con người lên Mặt Trăng cho NASA và cuối cùng là đến được Sao Hỏa - đích đến cuối cùng mà tỷ phú Musk mong muốn.
"Các kỹ sư của SpaceX đã dành nhiều năm chuẩn bị và nhiều tháng thử nghiệm cho nỗ lực bắt tầng đẩy, trong đó, các kỹ thuật viên mất hàng chục nghìn giờ để xây dựng cơ sở hạ tầng nhằm tối đa hóa cơ hội thành công", SpaceX chia sẻ.
Trong 4 chuyến bay thử nghiệm Starship trước đó của SpaceX, công ty đã đưa tên lửa đẩy Super Heavy hướng tới một cuộc hạ cánh có kiểm soát ở Vịnh Mexico, ngay ngoài khơi bờ biển Texas. Các tên lửa đẩy trong 3 chuyến bay đầu tiên đã không hạ cánh an toàn xuống nước nhưng trong nhiệm vụ thứ tư vào tháng 6, Super Heavy đã hoàn thành quá trình hạ cánh xuống biển với độ chính xác đáng kinh ngạc, chỉ cách nơi dự kiến nửa cm, ông Bill Gerstenmaier, Phó chủ tịch phụ trách xây dựng và xác nhận độ tin cậy chuyến bay của SpaceX cho hay.
Kết quả đó đã giúp SpaceX tự tin đưa tên lửa đẩy trở lại bệ phóng trong nhiệm vụ Starship thứ năm. Cục Hàng không Liên bang - đơn vị chịu trách nhiệm đảm bảo an toàn công cộng trong quá trình phóng tàu vũ trụ, đã mất thêm 1 tháng để xem xét kế hoạch chuyến bay của SpaceX.
Cuối cùng, vào 12/10, cơ quan quản lý liên bang này đã cấp giấy phép cho SpaceX phóng Starship và cố gắng thu hồi lại tầng đẩy.
Việc thu hồi thành công tên lửa Super Heavy được các kỹ sư SpaceX mô tả như một phép thuật. Ảnh: Getty
Điểm đặc biệt của Super Heavy
Elon Musk, nhà sáng lập kiêm giám đốc điều hành của SpaceX, lần đầu tiên đề xuất kế hoạch nhằm phục hồi tầng đầu tiên của Starship, được gọi là tên lửa đẩy Super Heavy, cách đây gần 4 năm.
"Chúng tôi sẽ cố gắng bắt tên lửa đẩy Super Heavy bằng cánh tay tháp phóng, sử dụng các vây lưới để chịu tải", ông Musk đăng trên Twitter vào tháng 12/2020, hai năm trước khi ông mua lại nền tảng truyền thông xã hội này và đổi tên thành X.
Cách tiếp cận này khác với cách SpaceX hạ cánh tên lửa đẩy Falcon 9 nhỏ hơn. Falcon 9 có chân hạ cánh và thường hạ cánh trên các tàu không người lái nổi cách xa hàng trăm km trên đại dương hoặc tại một khu vực hạ cánh trên bờ tách biệt với bệ phóng. SpaceX đã hạ cánh tên lửa đẩy Falcon 9 hơn 350 lần, nhưng tên lửa đẩy Super Heavy cao hơn 50% so với tầng đầu tiên của Falcon 9 và đường kính gấp gần hai lần rưỡi. Điều này khiến Super Heavy ở một đẳng cấp khác.
Tên lửa đẩy tầng đầu tiên của Starship lớn hơn cả thân máy bay Boeing 747. Hình ảnh tên lửa đẩy Super Heavy được SpaceX chụp giữa không trung vào 13/10 trông rất giống với mô tả ban đầu của ông Musk.
NASA hiện vẫn là khách hàng lớn nhất của SpaceX đối với Starship. Cơ quan này đang trả cho SpaceX 4 tỷ USD để phát triển hai tàu Starship đã được cải tiến thành tàu đổ bộ lên Mặt Trăng có khả năng chở người cho chương trình Artemis. Starship sẽ vận chuyển các phi hành gia từ vị trí gần Mặt Trăng đến bề mặt Mặt Trăng, sau đó quay trở lại không gian để trở về Trái Đất trên tàu vũ trụ Orion của NASA.
