Một nghiên cứu mới được thực hiện bởi các nhà khoa học tại Massachusetts Institute of Technology (MIT) đang đặt ra những lo ngại đáng chú ý về tác động của trí tuệ nhân tạo đối với não bộ con người. Kết quả cho thấy việc phụ thuộc quá nhiều vào các công cụ AI như ChatGPT có thể khiến hoạt động nhận thức suy giảm, ảnh hưởng đến khả năng tư duy, học tập và ghi nhớ.
Để làm rõ vấn đề, nhóm nghiên cứu đã tiến hành một thí nghiệm với ba nhóm người tham gia thực hiện cùng một nhiệm vụ viết luận. Nhóm thứ nhất được phép sử dụng ChatGPT hỗ trợ, nhóm thứ hai sử dụng công cụ tìm kiếm Google, trong khi nhóm thứ ba phải tự viết hoàn toàn mà không có bất kỳ sự trợ giúp nào.
Trong suốt quá trình này, các nhà khoa học sử dụng điện não đồ (EEG) để theo dõi hoạt động não bộ, từ đó phân tích mức độ kết nối và phản ứng thần kinh của từng nhóm.
Dữ liệu thu thập cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa các nhóm. Nhóm tự viết thể hiện mức độ hoạt động não mạnh mẽ và lan tỏa nhất. Nhóm sử dụng Google có mức độ trung bình, trong khi nhóm dùng ChatGPT ghi nhận hoạt động và sự liên kết thần kinh thấp nhất.
Điều này cho thấy khi con người dựa vào AI để hoàn thành công việc, não bộ có xu hướng "lệ thuộc" quá trình tư duy vào máy móc, từ đó giảm mức độ tham gia vào hoạt động sáng tạo và xử lý thông tin.
Không chỉ dừng lại ở hoạt động não, nghiên cứu còn chỉ ra sự suy giảm đáng kể về trí nhớ. Khi được yêu cầu nhắc lại nội dung bài viết sau vài phút, nhóm sử dụng ChatGPT có kết quả kém hơn rõ rệt so với hai nhóm còn lại.
Nhiều người trong nhóm này cũng cho biết họ không cảm thấy bài viết thực sự là sản phẩm của bản thân, do phần lớn nội dung được tạo ra nhờ AI.
Sau bốn tháng theo dõi, nhóm nghiên cứu nhận thấy những người thường xuyên sử dụng ChatGPT có kết quả thấp hơn ở nhiều khía cạnh, bao gồm khả năng ngôn ngữ, mức độ hoạt động thần kinh và điểm số đánh giá.
Các nhà khoa học cảnh báo rằng việc phụ thuộc quá mức vào AI có thể khiến con người dần mất đi các kỹ năng quan trọng như tư duy phản biện, sáng tạo và ghi nhớ, những yếu tố cốt lõi của quá trình học tập.
Từ kết quả nghiên cứu, các chuyên gia nhấn mạnh vai trò đúng đắn của AI là công cụ hỗ trợ, giúp gợi mở ý tưởng và tối ưu hóa hiệu suất làm việc, thay vì thay thế hoàn toàn tư duy con người.
Việc sử dụng AI một cách cân bằng, kết hợp giữa công nghệ và năng lực cá nhân, được xem là chìa khóa để tận dụng lợi ích của trí tuệ nhân tạo mà không đánh đổi năng lực nhận thức tự nhiên.
Tham khảo Time
Huỳnh Duy
