Cá voi phải đối mặt với nhiều mối đe dọa từ con người, trong đó ít nhất là các vụ va chạm với tàu thuyền. Theo Tổ chức Bền vững Thế giới ước tính, mỗi năm có từ 18.000 đến 25.000 con cá voi chết mỗi năm vì những vụ va chạm này.
Đó cũng là lý do vì sao, các nhà khoa học Chile và quỹ MERI đã triển khai các phao thông minh sử dụng AI trong dự án "Sáng kiến Thuyền xanh", một nỗ lực vừa bảo vệ cá voi vừa theo dõi các hệ sinh thái dưới biển. Thiết bị trôi nổi ở Vịnh Corcovado cách Chile 684 dặm, phát cảnh báo tới các tàu khi đến gần những con cá voi để tránh sự cố.
Công nghệ này sử dụng các cảm biến hải dương học và phần mềm Nghe hiểu Môi trường Đại dương Sâu (LIDO) được hỗ trợ bởi AI để xác định loại và vị trí của động vật có vú dưới nước. Nó cũng kiểm tra sức khỏe của đại dương bằng cách theo dõi nồng độ oxy, nhiệt độ và các tiêu chí khác. Dữ liệu bổ sung đó có thể giúp nghiên cứu biến đổi khí hậu và tác động của nó đối với đời sống biển.
Phao này được lắp đặt ở Vịnh Corcovado, cách thủ đô Chile 1.100 km (684 dặm) về phía nam vào đầu tháng 10 và là phao đầu tiên trong số nhiều phao được lên kế hoạch bởi Blue Boat Initiative, một dự án được thiết kế để bảo vệ cá voi và giám sát các hệ sinh thái biển.
Khu vực này có rất nhiều sinh vật biển và có một số lượng lớn cá voi xanh, cá voi Sei và cá voi Southern trong suốt mùa hè ở Nam bán cầu. Sonia Espanol, giám đốc Blue Boat Initiative, cho biết: “Đây là sự khởi đầu của một con đường dài hơn. Ý tưởng của dự án là có thể bao quát toàn bộ lộ trình di cư của đàn cá voi từ Nam Cực đến đường xích đạo."
Sáng kiến Thuyền Xanh hiện đang đặt mục tiêu lắp đặt sáu phao trở lên để bảo vệ cá voi qua vịnh. Tuy nhiên, về lâu dài, các thành viên dự án hy vọng sẽ bảo vệ được con đường di cư hoàn chỉnh của cá voi giữa Nam Cực và đường xích đạo. Điều này có thể làm giảm va chạm trong toàn bộ môi trường sống của các sinh vật, chưa kể đến việc cung cấp thông tin tốt hơn cho các quyết định của chính phủ về bảo tồn và môi trường.
Ngoài vai trò cân bằng hệ sinh thái, cá voi còn giúp thu nhận CO2 và phân phối lại nhiệt thông qua các dòng hải lưu. Những loài động vật này càng sinh sôi nảy nở thì đại dương càng có khả năng hạn chế sự nóng lên toàn cầu và những tác hại của nó.
Nguyên Đỗ (theo Engadget, Reuters)
