LTS: Từ những lợi ích về môi trường, kinh tế và định hướng phát triển năng lượng bền vững mà xăng sinh học mang lại, chủ trương bắt buộc sử dụng xăng E5, E10 từ ngày 1/6 đang nhận được sự quan tâm lớn từ xã hội. Không chỉ được các chuyên gia đánh giá là bước đi phù hợp với xu hướng chuyển dịch năng lượng, chính sách này còn ghi nhận nhiều ý kiến đồng tình từ người dân và sự ủng hộ từ cộng đồng doanh nghiệp kinh doanh vận tải.
Thực tế cho thấy, khi lộ trình sử dụng xăng sinh học ngày càng rõ ràng, nhiều doanh nghiệp đã chủ động chuẩn bị hạ tầng, thiết bị cũng như phương án kinh doanh để sẵn sàng thích ứng. Trong khi đó, không ít người dân bày tỏ sự ủng hộ với loại nhiên liệu thân thiện môi trường, kỳ vọng góp phần giảm ô nhiễm không khí và bảo vệ môi trường sống.
Ở kỳ 2 của loạt bài, phóng viên ghi nhận những ý kiến từ người tiêu dùng và doanh nghiệp trước chủ trương bắt buộc sử dụng xăng sinh học.
Clip: Chuyên gia phân tích nhiều lợi ích khi sử dụng xăng sinh học
Lợi ích kép cho kinh tế và môi trường
Trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy lộ trình chuyển đổi sang các loại nhiên liệu thân thiện môi trường, hiệu quả thực tế của xăng sinh học đang là vấn đề được nhiều người tiêu dùng quan tâm. Trao đổi với PV Đời sống & Pháp luật, ông Nguyễn Công Hùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam cho rằng, nếu được sản xuất, phân phối đúng tiêu chuẩn, xăng sinh học hoàn toàn có thể đáp ứng yêu cầu vận hành của phương tiện hiện nay.
Theo ông Hùng, trong bối cảnh yêu cầu giảm phát thải khí nhà kính và bảo đảm an ninh năng lượng ngày càng cấp thiết, xăng sinh học đang được xem là một trong những giải pháp khả thi tại Việt Nam. Việc đẩy mạnh sản xuất, phối trộn và sử dụng nhiên liệu sinh học không chỉ là chủ trương mang tính chiến lược, mà còn mở ra nhiều lợi ích thiết thực cho môi trường, nền kinh tế và người tiêu dùng.
So với xăng khoáng truyền thống, xăng sinh học như E5, E10 có khả năng giảm phát thải một số khí độc hại, góp phần cải thiện chất lượng không khí tại các đô thị lớn. Bên cạnh đó, việc sử dụng ethanol (thành phần được sản xuất từ nguyên liệu tái tạo như sắn, mía,...) còn giúp giảm phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, qua đó tăng tính chủ động cho nền kinh tế.
Từ ngày 1/6, việc triển khai sử dụng xăng sinh học theo lộ trình mới
Không chỉ dừng lại ở yếu tố môi trường và an ninh năng lượng, xăng sinh học còn được kỳ vọng mang lại lợi ích về chi phí khi giá bán hợp lý, đồng thời thúc đẩy phát triển nông nghiệp và công nghiệp chế biến trong nước.
"Xăng sinh học được đánh giá có lợi thế về môi trường khi giúp giảm phát thải một số khí độc hại trong quá trình đốt cháy. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh các đô thị lớn đang chịu áp lực ô nhiễm không khí. Bên cạnh đó, việc sử dụng ethanol từ nguồn nguyên liệu tái tạo còn góp phần giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, tăng tính chủ động về an ninh năng lượng", ông Hùng phân tích.
Theo như Hiệp hội Xăng Dầu Việt Nam báo cáo đánh giá thì khi mà hòa tỷ lệ 5% cồn Ethelon vào thì 1 lít xăng E5 sẽ giảm được khoảng 600 - 700 đồng/1 lít xăng so với xăng khoáng thông thường. Trong khi đó, với xăng E10 (pha 10% ethanol), mức chênh lệch giá sẽ phụ thuộc vào chi phí nguyên liệu và công tác phối trộn tại từng thời điểm.
"Như vậy, về hiệu quả trước mắt về kinh tế chúng ta đã giảm được 600 - 700 đồng/1 lít xăng là điều rất tốt. Đồng thời, xăng sinh học vẫn đáp ứng được những xe đang ở mức tiêu chuẩn thấp là Euro 2, Euro 3. Đặc biệt, sử dụng xăng sinh học sẽ tiêu thụ được nguồn nhiên liệu, vật liệu nông nghiệp rất lớn, tạo được công an việc làm cho các nhà sản xuất, các công nhân để chúng ta tham gia sản xuất. Tôi cho rằng là về hiệu quả là tốt", ông Hùng nói.
Ông Hùng cho biết thêm, sự phát triển vùng nguyên liệu cũng hình thành thảm thực vật xanh, giảm xói mòn, hạn chế tác động của bão lũ và góp phần phát triển nông nghiệp bền vững.
"Với hàng loạt lợi ích về môi trường, kinh tế và an ninh năng lượng, xăng sinh học được xem là hướng đi phù hợp và bền vững trong tiến trình chuyển đổi năng lượng của Việt Nam. Việc tiếp tục mở rộng và phổ cập loại nhiên liệu này không chỉ góp phần cải thiện chất lượng không khí mà còn thúc đẩy một nền kinh tế xanh, tuần hoàn và chủ động hơn trong tương lai", ông Hùng khẳng định.
Minh bạch và ổn định
Việc sử dụng xăng sinh học được đánh giá có thể mang lại nhiều tác động tích cực đối với doanh nghiệp vận tải, nhóm chịu áp lực lớn về chi phí nhiên liệu và yêu cầu giảm phát thải.
Như đã phân tích ở trên, ông Hùng cho rằng trước hết, xét về yếu tố chi phí, nếu xăng sinh học như E5, E10 duy trì được mức giá thấp hơn xăng khoáng truyền thống, doanh nghiệp vận tải có thể tối ưu chi phí đầu vào. Với đặc thù đội xe lớn, tần suất vận hành cao, chỉ cần chênh lệch vài trăm đồng mỗi lít nhiên liệu cũng có thể tạo ra khoản tiết kiệm đáng kể theo tháng, theo quý.
“Với doanh nghiệp có vài trăm đầu xe, mức tiêu thụ mỗi ngày có thể lên tới hàng chục nghìn lít. Như vậy, khoản tiết kiệm không còn là vài triệu đồng mà có thể lên tới hàng tỷ đồng mỗi năm. Đây là con số đủ lớn để doanh nghiệp cân nhắc chuyển đổi”, ông Hùng phân tích.
Bên cạnh chi phí trực tiếp, xăng sinh học còn giúp doanh nghiệp hưởng lợi gián tiếp khi đáp ứng các tiêu chí “vận tải xanh”, giảm phát thải. Trong bối cảnh nhiều đối tác, đặc biệt là doanh nghiệp FDI, yêu cầu tiêu chuẩn ESG (bộ tiêu chí đo lường phát triển bền vững và tác động phi tài chính của doanh nghiệp) hoặc báo cáo phát thải carbon, việc sử dụng nhiên liệu thân thiện môi trường có thể giúp doanh nghiệp tăng khả năng trúng thầu, mở rộng thị trường.
Ngoài ra, việc thúc đẩy sản xuất ethanol trong nước còn góp phần ổn định nguồn cung và giảm phụ thuộc vào nhập khẩu xăng nền, từ đó hạn chế rủi ro biến động giá quá lớn do yếu tố quốc tế, một yếu tố thường gây áp lực cho doanh nghiệp vận tải.
Ông Đỗ Văn Bằng, Giám đốc Công ty TNHH Minh Thành Phát (Nhà xe Sao Việt)
Cùng trao đổi về vấn đề này, ông Đỗ Văn Bằng, Giám đốc Công ty TNHH Minh Thành Phát (Nhà xe Sao Việt) cũng khẳng định, là một doanh nghiệp kinh doanh vận tải, đơn vị hoàn toàn ủng hộ chủ trương chuyển đổi sử dụng xăng sinh học để bảo vệ môi trường.
Theo ông Bằng, để phát huy hiệu quả, điều kiện tiên quyết là nguồn cung phải ổn định, chất lượng phối trộn được kiểm soát chặt chẽ và chính sách giá đủ hấp dẫn. Cùng với đó là hệ thống quy chuẩn kỹ thuật rõ ràng, đồng bộ và ổn định lâu dài.
Việc chuyển đổi sang xăng sinh học như E5, E10 đòi hỏi phải có tiêu chuẩn cụ thể về tỷ lệ phối trộn, chất lượng ethanol, quy trình bảo quản, vận chuyển và phân phối nhằm bảo đảm tính đồng nhất trên toàn thị trường. Theo các doanh nghiệp, nếu thiếu quy chuẩn rõ ràng hoặc việc kiểm soát chất lượng không chặt chẽ, rủi ro sẽ đổ dồn về phía đơn vị sử dụng, từ nguy cơ phát sinh lỗi kỹ thuật, tăng chi phí bảo dưỡng đến gián đoạn hoạt động vận tải.
Bên cạnh tiêu chuẩn chất lượng, doanh nghiệp cũng mong muốn có hướng dẫn kỹ thuật cụ thể đối với từng nhóm phương tiện, đặc biệt là xe đời cũ hoặc xe chuyên dụng. Điều này giúp đơn vị chủ động xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp, tránh phát sinh chi phí ngoài kế hoạch.
Ngoài ra, yếu tố quan trọng không kém là cơ chế giá minh bạch và ổn định. Doanh nghiệp vận tải hoạt động dựa trên hợp đồng dài hạn, nên biến động giá nhiên liệu lớn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh. Vì vậy, việc ban hành khung chính sách nhất quán, có tính dự báo cao sẽ tạo niềm tin để doanh nghiệp mạnh dạn chuyển sang sử dụng xăng sinh học.
Khi những yếu tố này được đảm bảo, xăng sinh học không chỉ là giải pháp môi trường mà còn có thể trở thành bài toán kinh tế khả thi đối với doanh nghiệp vận tải.
Chị Bùi Thị Tươi (Từ Liêm, Hà Nội) cho rằng, việc sử dụng xăng sinh học là xu thế tất yếu nhằm giảm phát thải và bảo vệ môi trường nhất là trong thực trạng không khí ở thành phố ngày càng ô nhiễm. Việc chuyển sang nhiên liệu sạch hơn mà không làm tăng chi phí thì người dân chắc chắn sẽ đồng tình.
Chị Tươi cũng bày tỏ, bản thân mong muốn chính sách phải đi kèm thông tin đầy đủ, cơ chế giám sát chất lượng chặt chẽ và bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng trong quá trình chuyển đổi.
Còn nữa...
