Một vụ gian lận thi cử tưởng chừng đã ngủ yên suốt 17 năm bất ngờ bị lật tẩy, khiến sự nghiệp của nữ diễn viên Trung Quốc Na Nhĩ Na Thiến sụp đổ hoàn toàn chỉ sau một đêm. Đáng nói, "thủ phạm" tự khui ra vụ việc này lại chính là... bản thân cô trong một buổi trò chuyện (podcast).
1. Khởi nguồn: "Tự hủy" vì khoe khoang trên Podcast
Đầu năm 2025, Na Nhĩ Na Thiến, nữ diễn viên đang lên nhờ các vai diễn hành động ấn tượng trong các dự án lớn như Phong Thần 2 và phim truyền hình hot Trường An Đích Lệ Chi tham gia một buổi phỏng vấn podcast.
Tại đây, cô hào hứng chia sẻ về con đường học vấn "thuận buồm xuôi gió" của mình: Tốt nghiệp hệ Đại học chính quy lớp Ủy thác định hướng Nội Mông của Học viện Hí kịch Thượng Hải (thường gọi tắt là Thượng Hí - một trong ba đại học nghệ thuật đỉnh phong của Trung Quốc). Cô tự hào kể rằng sau khi tốt nghiệp, thay vì về Nội Mông nhận "bát cơm sắt" (vào biên chế nhà nước tại các đoàn kịch địa phương) theo thỏa thuận, cô đã từ bỏ để sang Na Uy du học 3 năm, sau đó quay lại Thượng Hí làm trợ giảng.
Đoạn hội thoại này ngay lập tức bị cư dân mạng "bắt bài". Công chúng đặt câu hỏi: Đã là sinh viên diện ủy thác định hướng (được hưởng chính sách hạ điểm chuẩn, bao cấp học phí để sau này về phục vụ vùng sâu vùng xa, vùng dân tộc thiểu số), tại sao cô lại có thể tự ý lật lọng, giữ lại bằng cấp rồi ra nước ngoài du học?
Làn sóng phẫn nộ dâng cao, buộc các cơ quan chức năng của tỉnh Nội Mông phải lập tổ công tác liên ngành để điều tra vào tháng 6/2025.
2. Kết quả điều tra từ phía Chính phủ: Sự thật kinh hoàng
Ngày 21 tháng 6 năm 2025, Sở Giáo dục Khu tự trị Nội Mông chính thức ra thông báo toàn quốc về kết quả xác minh sơ bộ đối với Na Nhĩ Na Thiến. Văn bản chính thức của cơ quan quản lý đã vạch trần hai sai phạm mang tính hệ thống:
Thứ nhất, làm giả hồ sơ dự thi (Gian lận diện "Di dân Cao khảo"): Na Nhĩ Na Thiến sinh tháng 12/1989. Mặc dù cô theo cha làm thủ tục nhập hộ khẩu tại Hohhot (Nội Mông) từ nhỏ, nhưng toàn bộ thời gian đi học cô lại cư trú và hưởng nền giáo dục chất lượng cao tại Bắc Kinh (cụ thể là Trường Trung học Số 11 Bắc Kinh – một ngôi trường chuyên danh tiếng). Tuy nhiên, đến năm 2008, cô lại đăng ký dự thi Đại học tại Nội Mông với tư cách là "Học sinh tốt nghiệp hệ chính quy thành thị của Trường Trung học số 8 Hohhot". Kết quả xác minh cho thấy cô chưa từng học một ngày nào tại trường này và trường cũng không hề có hồ sơ học bạ của cô. Đây là hành vi chế tạo tài liệu giả mạo để chiếm dụng chỉ tiêu ưu tiên của thí sinh vùng biên giới.
Thứ hai, vi phạm hợp đồng và trục lợi chính sách: Năm 2008, cô đạt 449 điểm văn hóa (khối văn khoa) và 87/100 điểm chuyên môn năng khiếu. Nhờ danh nghĩa "thí sinh Nội Mông", cô đỗ vào lớp ủy thác định hướng của Thượng Hí và ký hợp đồng cam kết học xong phải về Nội Mông phục vụ. Thế nhưng đến mùa tốt nghiệp năm 2012, Na Nhĩ Na Thiến đã nộp đơn xin rút lại toàn bộ bản gốc bằng tốt nghiệp và văn bằng học vị để đi du học Na Uy. Điều khó hiểu là Tổ lãnh đạo dự án của Nội Mông năm đó đã họp và... phê duyệt cho cô đi, biến bản hợp đồng ràng buộc mang tính pháp lý thành một trò đùa.
3. Hệ lụy: Bị phong sát triệt để và làn sóng truy cứu trách nhiệm
Hệ lụy đến với Nạp Nhĩ Na Thiến vô cùng tàn khốc. Toàn bộ các bộ phim chưa chiếu hoặc đang chiếu của cô bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Đoàn phim Trường An Đích Lệ Chi và Phong Thần 2 phải đối mặt với việc dùng công nghệ AI để đổi mặt diễn viên hoặc quay lại. Trên các nền tảng mạng xã hội và truyền thông chính thống, tên của cô bị gạch bỏ.
Theo quy định của Bộ Giáo dục Trung Quốc đối với các trường hợp gian lận hồ sơ đầu vào, văn bằng Đại học của cô tại Học viện Hí kịch Thượng Hải sẽ bị tuyên bố vô hiệu. Ngoài ra, cơ quan chức năng cũng truy quét nhóm lợi ích phía sau: Thông báo của Chính phủ nhấn mạnh: "Sẽ căn cứ vào kết quả điều tra để nghiêm túc truy cứu trách nhiệm của những người liên quan theo đúng quy định pháp luật". Công chúng và báo giới đang ráo riết đặt câu hỏi bằng cách nào một bộ hồ sơ "ba không" (không học, không học bạ, không ngày đến trường) lại lọt qua hai tầng kiểm duyệt của trường cấp 3 và Văn phòng Tuyển sinh năm 2008? Ai đã ký lệnh cho cô rút bằng tốt nghiệp năm 2012?
Báo chí Trung Quốc nhận định, dự án "Lớp ủy thác Nội Mông" đã bị buộc dừng tuyển sinh vĩnh viễn từ năm 2021, điều này cho thấy những lỗ hổng quản lý và tình trạng "đi cửa sau" của giới đặc quyền đã diễn ra âm ỉ từ lâu. Vụ bê bối của Na Nhĩ Na Thiến chính là giọt nước tràn ly, mở đường cho một chiến dịch làm sạch và trả lại sự trong sạch cho phòng thi Cao khảo tại các tỉnh biên giới.
Thanh Hương (Tổng hợp)
