Chỉ vài năm trước, robot hình người vẫn chủ yếu xuất hiện trong các video trình diễn gây tò mò trên mạng xã hội hoặc trong những màn biểu diễn công nghệ tại các triển lãm. Nhưng đến giữa năm 2026, một startup tại Mỹ đang cố gắng biến chúng thành lực lượng lao động có thể được thuê như bất kỳ dịch vụ nào khác.
TAU Robotics vừa công bố dịch vụ robot hình người dọn dẹp với mức giá 30 USD cho mỗi giờ làm việc. Giai đoạn đầu, dịch vụ được triển khai theo hình thức giới hạn (invite-only) tại khu vực San Francisco, đánh dấu một trong những nỗ lực thương mại hóa robot hình người rõ ràng nhất từ trước đến nay.
Theo thông tin do công ty công bố, robot được thiết kế để thực hiện các công việc dọn dẹp lặp đi lặp lại trong môi trường làm việc. Thay vì chỉ di chuyển theo lộ trình cố định như robot hút bụi truyền thống, robot có hình dáng giống con người, có thể sử dụng cánh tay để thao tác với nhiều loại dụng cụ và làm việc trong không gian vốn được thiết kế dành cho con người.
Điểm đáng chú ý nằm ở mức giá. Với 30 USD mỗi giờ, TAU Robotics muốn xây dựng mô hình "robot-as-a-service", trong đó doanh nghiệp hoặc khách hàng không cần bỏ ra hàng chục nghìn USD để sở hữu robot mà chỉ trả tiền theo thời gian sử dụng, tương tự cách thuê nhân công hoặc thuê dịch vụ vệ sinh.
Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa robot đã hoàn toàn tự làm việc. Trong phần giới thiệu chính thức, CEO Alexander Koch cho biết hệ thống của TAU Robotics kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo và người vận hành từ xa. Nói cách khác, robot vẫn có sự giám sát của con người trong quá trình hoạt động, thay vì hoàn toàn tự chủ như nhiều video trên mạng xã hội có thể khiến người xem lầm tưởng.
Một khía cạnh ít được nhắc đến nhưng lại rất quan trọng là quyền riêng tư của khách hàng. Vì robot cần người vận hành theo dõi và điều khiển từ xa, toàn bộ hình ảnh trong ngôi nhà, bao gồm cả những người có mặt tại đó, đều bị ghi lại. Theo thông tin công khai, dữ liệu video này được lưu trữ vô thời hạn trừ khi khách hàng chủ động yêu cầu xóa, và có thể được truy cập bởi người vận hành, nhân viên hỗ trợ, kỹ sư của công ty cũng như một số bên thứ ba liên quan, dù công ty khẳng định không bán hay sử dụng cho mục đích quảng cáo.
Điều khoản dịch vụ của Tau Robotics cũng quy định chủ nhà hoặc một người lớn được ủy quyền bắt buộc phải có mặt trong suốt buổi dọn dẹp. Công ty không nhận dọn nhà khi không có ai ở nhà, không giữ chìa khóa và không chấp nhận mã hộp khóa để tự vào nhà.
Xu thế ngày càng phổ biến
Mô hình này thực tế đang trở thành hướng đi phổ biến của nhiều công ty phát triển robot trên thế giới. Khi khả năng tự hành vẫn còn nhiều giới hạn, việc kết hợp AI với đội ngũ điều khiển từ xa giúp robot xử lý tốt hơn những tình huống bất ngờ, đồng thời giảm đáng kể chi phí đào tạo và triển khai.
Việc TAU Robotics lựa chọn lĩnh vực vệ sinh cũng không phải ngẫu nhiên. Đây là nhóm công việc có tính lặp lại cao, dễ tiêu chuẩn hóa và thường xuyên đối mặt với tình trạng thiếu lao động tại nhiều quốc gia. Nếu robot có thể đảm nhiệm ổn định những nhiệm vụ này, doanh nghiệp sẽ dễ dàng tính toán hiệu quả đầu tư hơn so với các ứng dụng phức tạp như phục vụ nhà hàng hay chăm sóc khách hàng.
Trong vài năm gần đây, cuộc đua robot hình người đang nóng lên nhanh chóng. Tesla phát triển Optimus với tham vọng đưa robot vào nhà máy sản xuất. Figure AI đã hợp tác với BMW để thử nghiệm robot trong dây chuyền lắp ráp. Apptronik cũng nhận được sự hậu thuẫn từ nhiều tập đoàn lớn nhằm phát triển robot phục vụ sản xuất công nghiệp. Tại Trung Quốc, hàng loạt doanh nghiệp như Unitree Robotics, UBTech hay AgiBot cũng liên tục giới thiệu robot hình người với mục tiêu giảm giá thành và mở rộng ứng dụng thực tế.
Theo báo cáo năm 2023 của hãng nghiên cứu MarketsandMarkets, có tên “Humanoid Robot Market - Global Forecast to 2028”, thị trường robot hình người toàn cầu được dự báo sẽ tăng trưởng mạnh trong giai đoạn 2023-2028, nhờ chi phí phần cứng giảm, công nghệ AI ngày càng hoàn thiện và nhu cầu tự động hóa gia tăng trong cả lĩnh vực dịch vụ lẫn sản xuất công nghiệp.
Dù vậy, sự xuất hiện của TAU Robotics chưa thể xem là dấu hiệu cho thấy robot hình người đã sẵn sàng thay thế lao động con người trên quy mô lớn. Dịch vụ hiện mới được triển khai giới hạn và vẫn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của người vận hành từ xa. Điều đáng chú ý hơn là cách các startup bắt đầu thay đổi mô hình kinh doanh: thay vì bán robot với giá rất cao, họ bán trực tiếp "giờ làm việc" của robot.
Nếu mô hình này chứng minh được hiệu quả về chi phí và độ ổn định, robot hình người có thể sẽ bước ra khỏi các video trình diễn để trở thành một dịch vụ mà doanh nghiệp có thể đặt lịch sử dụng giống như thuê nhân viên vệ sinh hay thuê dịch vụ bảo trì. Đó mới là bước chuyển có ý nghĩa lớn đối với ngành robot trong những năm tới.
*Nguồn: Tau Robotics, The Register
Lâm Mộc
