Vũ khí hạng nặng xuất hiện trên tàu thương mại Nga
Một tàu thương mại mang cờ Nga hoạt động trên biển Baltic vừa xuất hiện với các khẩu súng máy hạng nặng trên boong, cho thấy đây không còn là một tàu chở hàng thông thường.
Việc trang bị vũ khí có thể nhằm bảo vệ tàu trước các cuộc tấn công tầm gần bằng máy bay không người lái trên biển. Đồng thời, theo The War Zone, đây cũng là dấu hiệu cho thấy Moscow đang mạnh tay hơn trong việc bảo vệ các tuyến tiếp tế tới vùng lãnh thổ chiến lược Kaliningrad.
Con tàu được nhắc đến là Marshal Vasilevskiy – tàu chứa và tái khí hóa nổi (FSRU) duy nhất của Nga, giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bảo đảm nguồn cung năng lượng cho Kaliningrad.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Nga cũng đang gia tăng nỗ lực bảo vệ "hạm đội bóng đêm" được sử dụng để né tránh các lệnh trừng phạt của phương Tây đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ.
Thông tin về việc tàu dân sự Nga được trang bị vũ khí được hé lộ trong một báo cáo độc quyền của Holger Roonemaa, nhà báo điều tra của Delfi Estonia.
Roonemaa đã thu thập được hình ảnh do Lực lượng Biên phòng Estonia ghi lại, cho thấy tàu Marshal Vasilevskiy hoạt động trên biển Baltic vào tháng trước với các vị trí đặt súng máy ở hai bên boong phía trên cầu tàu.
Tàu LNG Marshal Vasilevskiy dài 288 m, có trọng tải toàn phần 118.000 tấn, bị máy bay giám sát của Lực lượng Biên phòng Estonia phát hiện khi đang di chuyển qua các đảo phía tây Estonia để hướng tới cảng Bolshoi Bor của Nga ở Vịnh Phần Lan.
Các vị trí đặt súng được gia cố bằng bao cát và trang bị súng máy hạng nặng Kord cỡ nòng 12,7 mm, loại vũ khí nạp đạn bằng dây được sử dụng phổ biến cho bộ binh, đồng thời cũng được lắp trên phương tiện và tàu thuyền.
Mặc dù Marshal Vasilevskiy không thuộc "hạm đội bóng đêm", con tàu này vẫn đang chịu các lệnh trừng phạt. Quan trọng hơn, đây dường như là bằng chứng trực tiếp đầu tiên cho thấy Nga đã lắp đặt vũ khí trên một tàu dân sự hoạt động ở vùng Baltic.
Con tàu thuộc sở hữu của Gazprom và thường xuyên vận chuyển khí đốt tự nhiên tới Kaliningrad. Kể từ tháng 8 năm ngoái đã ghi nhận bốn chuyến vận chuyển như vậy.
Gần như chắc chắn, các khẩu súng Kord được lắp đặt nhằm đối phó với nguy cơ bị Ukraine tấn công bằng máy bay không người lái. Loại súng này có tốc độ bắn khoảng 600–650 viên/phút và tầm bắn hiệu quả khoảng 2.000 thước.
Đầu tháng này, Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái tấn công căn cứ hải quân Kronstadt gần St. Petersburg. Đây được cho là lần đầu tiên Hạm đội Baltic của Nga trở thành mục tiêu của một cuộc tập kích kiểu này.
Việc nhắm vào Kronstadt được xem là tín hiệu cho thấy Ukraine đang mở thêm một mặt trận mới trong cuộc chiến máy bay không người lái, hướng tới Hạm đội Baltic ngay khi các tàu còn đang neo đậu trong cảng.
Trước đó, chiến dịch hải quân của Ukraine chủ yếu tập trung vào Hạm đội Biển Đen. Nhiều cuộc tấn công thành công nhằm vào tàu chiến và cơ sở quân sự đã buộc Nga phải rút phần lớn lực lượng hải quân khỏi Crimea về các căn cứ nằm sâu trong lãnh thổ Nga. Các cuộc tấn công nhằm vào tàu có liên hệ với Nga cũng đã mở rộng, ở quy mô hạn chế hơn, sang khu vực Địa Trung Hải.
Các chiến dịch này không chỉ sử dụng máy bay không người lái mà còn kết hợp phương tiện mặt nước không người lái (USV) và phương tiện ngầm không người lái (UUV) ngày càng hiện đại.
Mục đích của Nga
Cho đến nay chưa có dấu hiệu Ukraine triển khai USV hoặc UUV tại biển Baltic. Tuy nhiên, xét về năng lực hiện có, nước này hoàn toàn có khả năng thực hiện các cuộc tấn công như vậy.
Đồng thời, Nga cũng gần như chắc chắn đã tính tới khả năng Ukraine tái hiện một cuộc tấn công kiểu Chiến dịch Mạng Nhện tại Baltic, trong đó các máy bay không người lái tầm ngắn được bí mật triển khai hàng loạt từ những vị trí rất gần mục tiêu.
Tương tự việc Chiến dịch Mạng Nhện sử dụng xe tải thương mại làm bệ phóng bí mật cho máy bay không người lái cảm tử, Ukraine cũng có thể tận dụng các tàu dân sự phù hợp trên biển Baltic để phóng máy bay không người lái, USV hoặc UUV.
Trong kịch bản đó, Marshal Vasilevskiy sẽ là mục tiêu đặc biệt có giá trị. Đây hiện là tàu chứa và tái khí hóa nổi duy nhất của Nga, có nhiệm vụ tiếp nhận LNG siêu lạnh, tái khí hóa và đưa khí đốt vào hệ thống đường ống phục vụ Kaliningrad.
Ngoài mục đích phòng thủ trước các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái, việc lắp súng máy trên tàu còn được cho là nhằm gửi thông điệp tới lực lượng NATO rằng họ không nên can thiệp vào con tàu. Các khẩu súng có thể được sử dụng để bắn cảnh cáo đối với trực thăng hoặc lực lượng tìm cách tiếp cận. Nga từng thể hiện sự sẵn sàng sử dụng phát súng cảnh cáo tại eo biển Anh hồi đầu tháng này. Với súng Kord, con tàu cũng có khả năng bắn hạ trực thăng ở cự ly phù hợp, buộc lực lượng đổ bộ phải sử dụng vũ lực trước khi tiếp cận.
Thông thường, thủy thủ đoàn của một tàu thương mại như Marshal Vasilevskiy không được đào tạo để vận hành súng máy hạng nặng. Điều này làm dấy lên khả năng trên tàu có sự hiện diện của quân nhân Nga hoặc, nhiều khả năng hơn, là thành viên của Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB). Cũng không loại trừ khả năng các hệ thống phòng không vác vai (MANPADS) được cất giấu dưới boong để đối phó với các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái.
Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh Nga đang áp dụng những biện pháp ngày càng mạnh tay nhằm bảo vệ các tàu thuộc "hạm đội bóng đêm".
Song song với đó, tàu chiến Hải quân Nga cũng ngày càng được huy động để hộ tống, giám sát và bảo vệ các tàu chở dầu của hạm đội này khi di chuyển qua biển Baltic.
Riêng với Marshal Vasilevskiy, sự xuất hiện của các khẩu súng máy hạng nặng là một chi tiết đặc biệt đáng chú ý.
Trên thực tế, hai khẩu Kord có thể phát huy hiệu quả trước máy bay không người lái hoặc xuồng nhỏ ở cự ly gần, nhưng gần như không đủ sức chống lại các cuộc tấn công phối hợp quy mô lớn hay các tên lửa chống hạm hiện đại.
Vì vậy, không loại trừ khả năng Nga sẽ tiếp tục tăng cường vũ khí cho Marshal Vasilevskiy nhằm xây dựng một lớp phòng thủ toàn diện hơn. Đây là tài sản có giá trị đặc biệt nhờ khả năng độc nhất trong đội tàu thương mại Nga và vai trò không thể thay thế trong việc duy trì hoạt động của Kaliningrad. Nếu con tàu bị vô hiệu hóa, tác động có thể mang tính bất đối xứng, ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng duy trì hoạt động của các cơ sở quân sự tại vùng lãnh thổ biệt lập này.
Ở góc độ rộng hơn, sự kiện này phản ánh mối lo ngại ngày càng lớn của Nga rằng các tàu vận tải hậu cần, kể cả tàu dân sự phục vụ hạ tầng thiết yếu, cũng có thể trở thành mục tiêu tấn công tại biển Baltic khi xung đột tiếp tục lan rộng vượt ra ngoài các chiến trường truyền thống và ngày càng xa lãnh thổ Ukraine.
An An (Theo The War Zone)
