Một buổi chiều mùa hè năm 2019, trong căn phòng làm việc yên tĩnh tại thành phố Hải Ninh, tỉnh Chiết Giang, ông Trương Thiếu Minh lật giở từng trang báo địa phương như thói quen thường nhật. Giữa vô số tin tức đời sống, một chuyên mục quen thuộc mang tên “Tình yêu và sự ủng hộ dành cho giáo dục” bất chợt níu ánh nhìn của ông.
Bài viết kể về những sinh viên đại học có hoàn cảnh khó khăn. Và trong số đó, có một cái tên khiến ông dừng lại rất lâu: Wu Yuqi.
Trong bức ảnh nhỏ in trên báo, cô gái mặc áo phông giản dị, nụ cười e lệ nhưng ánh mắt lại ánh lên sự kiên cường. Câu chuyện phía sau bức ảnh ấy ngắn gọn mà nhói lòng: cha mất vì tai nạn giao thông, mẹ là bà Pan Huizhen bị khiếm thính, chỉ có thể làm việc tại một nhà máy sản xuất ống nước địa phương với thu nhập chưa đến 2.000 nhân dân tệ mỗi tháng (khoảng 7,5 triệu đồng/tháng), một mình gồng gánh nuôi hai con gái.
Từ nhỏ, Wu Yuqi đã sớm trưởng thành. Cô học giỏi, bền bỉ, luôn nằm trong nhóm học sinh xuất sắc. Nhờ thành tích nổi bật, cô được nhận vào Trường Khoa học Thông tin và Kỹ thuật, Đại học Lan Châu, một trường thuộc nhóm “985” danh giá. Nhưng niềm vui trúng tuyển nhanh chóng nhường chỗ cho nỗi lo rất thực: học phí và chi phí sinh hoạt vượt quá khả năng của gia đình.
Đọc đến đây, Trương Thiếu Minh khẽ khựng lại. Ông cầm tấm ảnh lên, nhìn thật kỹ. Khuôn mặt ấy… quen đến lạ. Sau vài phút hồi tưởng, ông chợt nhận ra: đây chính là bạn học cấp ba của con gái ông - Trương Hồng Minh.
Con gái ông từng nhiều lần nhắc đến cô bạn ngồi cạnh trong lớp: xuất thân nghèo khó nhưng sống chân thành, học hành chăm chỉ. Khoảnh khắc ấy, trong lòng Trương Thiếu Minh dâng lên một cảm giác rất rõ ràng: đứa trẻ này xứng đáng được nâng đỡ.
Vài ngày sau, ông thực hiện khoản chuyển tiền đầu tiên: 1.000 nhân dân tệ (khoảng 3,7 triệu đồng), người nhận là Wu Yuqi. Ở phần ghi chú, ông chỉ để lại một cái tên giản dị: “Zhang Shaomin”, không thêm lời nhắn, không giải thích.
“Tôi không muốn cô bé biết ai đã giúp mình,” ông nói sau này. “Tôi sợ điều đó sẽ trở thành áp lực. Tôi chỉ mong em có thể yên tâm học hết bốn năm đại học.”
Khoản tiền ấy âm thầm trở thành một dòng chảy ấm áp, lặng lẽ chảy xuyên suốt những năm tháng sinh viên của Wu Yuqi.
Ngày đầu tiên nhận được tiền, cô đứng lặng gần mười phút trước màn hình điện thoại. Tài khoản báo dư thêm 1.000 nhân dân tệ, kèm theo cái tên xa lạ. Cô dò hỏi bạn bè, hỏi cả cố vấn học tập, tìm kiếm mọi khả năng về học bổng hay hỗ trợ xã hội – tất cả đều không có manh mối.
Cuối cùng, cô tự nhủ: “Có lẽ đó là một người tốt bụng nào đó.”
Số tiền ấy, Wu Yuqi dành để trang trải sinh hoạt phí, giảm gánh nặng cho mẹ. Trong lòng, cô lặng lẽ ghi nhớ: sẽ trả ơn bằng chính cuộc đời mình. Suốt bốn năm, bất kể học kỳ hay kỳ nghỉ, 1.000 nhân dân tệ mỗi tháng đều đến đúng hạn. Không một lần gián đoạn. Không một lời hỏi han. Một sự bảo trợ thầm lặng, bền bỉ như ánh đèn không bao giờ tắt.
Wu Yuqi chưa từng gặp người mang tên “Zhang Shaomin”, nhưng cô cảm nhận rõ sự tin tưởng vô hình ấy. Nó trở thành điểm tựa tinh thần giúp cô vượt qua từng chặng khó khăn.
Cô học tập nghiêm túc, tích cực tham gia hoạt động sinh viên, từng đảm nhiệm nhiều vị trí như phó bí thư Đoàn Thanh niên trường (bán thời gian), trưởng ban tổ chức, bí thư chi bộ lớp. Cô tham gia nghiên cứu, giành giải thưởng cấp trường và học bổng quốc gia, đồng thời đi làm thêm trong các kỳ nghỉ để sớm tự lập.
Mùa xuân năm 2023, Wu Yuqi nhận tin vui: cô được tiến cử vào Đại học Phúc Đán theo học thạc sĩ kỹ thuật y sinh. Người mẹ đã khóc vì hạnh phúc.
Đêm hôm ấy, một tin nhắn ngân hàng quen thuộc lại xuất hiện: “Zhang Shaomin đã chuyển 1.000 nhân dân tệ.” Bốn năm rồi, lòng tốt ấy vẫn ở đó, đều đặn và lặng lẽ.
Wu Yuqi ghi vào nhật ký: “Đã bốn năm trôi qua, tôi chưa từng gặp bạn. Nhưng tôi luôn biết ơn bạn.”
Cô quyết định trở về Hải Ninh, tìm cho bằng được người đã âm thầm thay đổi cuộc đời mình. Nhờ bạn bè, cô liên hệ với báo chí địa phương. Bài viết đăng tải chưa lâu thì một cuộc gọi đến từ một công ty tại Hải Ninh.
Giọng nói đầu dây bên kia bình thản: “Người tên Zhang Shaomin mà các anh chị đang tìm… có lẽ là lãnh đạo của công ty chúng tôi.” Wu Yuqi gần như chết lặng. Ân nhân bí ẩn suốt bốn năm hóa ra chính là cha của người bạn thân thời cấp ba của cô.
Trương Thiếu Minh, sinh ra tại Hắc Long Giang, khi đó là Giám đốc trung tâm công nghệ của Công ty TNHH Máy móc Dệt may Hải Ninh, từng được trao Huân chương Lao động Quốc gia 1/5 năm 2018.
Ngày gặp mặt, Wu Yuqi cùng mẹ mang theo thư cảm ơn, giấy báo trúng tuyển Đại học Phúc Đán và tất cả chứng chỉ, học bổng đã đạt được. Trương Thiếu Minh lặng lẽ xem từng trang, ánh mắt ánh lên niềm mãn nguyện. “Tôi chưa từng nghĩ đứa trẻ mình giúp lại xuất sắc đến vậy. Mọi điều đều xứng đáng.”
Wu Yuqi cúi đầu thật sâu: “Chú Trương, cháu cảm ơn chú.”
Trước lúc chia tay, ông chỉ nói một câu giản dị: “Nếu con gặp khó khăn trong quá trình học cao học, cứ đến tìm chú.”
Câu chuyện lan tỏa khắp địa phương, được nhiều cơ quan báo chí lớn đưa tin. Không phải vì số tiền lớn, mà vì lòng tốt vô danh. Đôi khi, một hành động lặng lẽ đủ để thay đổi cả một đời người. Lòng tốt giống như ánh sáng, không chói lòa, nhưng đủ soi xa.
