Robert Kiyosaki, 79 tuổi, là nhà văn Mỹ gốc Nhật. Ông từng truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ nhà đầu tư sử dụng vốn vay để mở rộng quy mô đầu tư. Trong một loạt cuộc phỏng vấn trên podcast vào mùa hè vừa qua, Kiyosaki cho biết ông đang nợ tới 1,2 tỷ USD.
Tuy nhiên, Kim Kiyosaki - vợ cũ và cũng là đối tác kinh doanh lâu năm của ông - sau đó làm rõ rằng con số này không hoàn toàn là nợ cá nhân. Trong cuộc phỏng vấn với Vanity Fair vào cuối tháng 8, bà cho biết khoản vay liên quan đến việc đầu tư vào khoảng 1.500 căn hộ và được chia sẻ với các đối tác của Kiyosaki.
Thế nhưng, lời giải thích này của bà Kim Kiyosaki dường như không thể xoa dịu dư luận.
Tại Trung Quốc, nơi Cha giàu, cha nghèo xuất bản năm 1997 từng là cuốn sách bán rất chạy, được độc giả khắp nơi đón nhận nồng nhiệt. Bởi vậy, thông tin ông Robert Kiyosaki nợ tới 1,2 tỷ USD nhanh chóng thu hút sự chú ý trên mạng xã hội. Đặc biệt, nhiều người từng đầu tư bất động sản cho biết họ hối hận vì đã làm theo lời khuyên của tác giả.
Tờ South China Morning Post ghi nhận một số người nói họ mua căn hộ sau khi đọc Cha giàu, cha nghèo, nhưng sau đó chịu thiệt hại nặng khi thị trường bất động sản Trung Quốc suy thoái. Giá nhà lao dốc trong 5 năm qua khiến nhiều người rơi vào cảnh giá trị căn nhà thấp hơn số tiền vay còn chưa trả hết.
Chưa hết, trên RedNote, nền tảng mạng xã hội của Trung Quốc, một số người nhớ lại đã đọc cuốn sách từ khi còn trẻ và cho rằng tác phẩm đã khuyến khích họ bắt đầu đầu tư vào cổ phiếu và các quỹ.
Không ít người cũng tỏ ra hoài nghi trước quy mô khoản nợ mà Kiyosaki công bố. Một số bình luận cho rằng người bình thường khó có thể vay được tới 1,2 tỷ USD, nhất là khi phần lớn khoản vay được sử dụng cho đầu tư bất động sản.
Khoản nợ khổng lồ của Kiyosaki khiến một bộ phận cư dân mạng hả hê, trong khi số khác nghi ngờ tính chính xác của con số này. Tạp chí Vanity Fair ước tính khoản nợ cá nhân thực tế của tác giả có thể chỉ khoảng 30-60 triệu USD.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, khoản vay khổng lồ này nằm trong chiến lược đầu tư có chủ đích của Kiyosaki. Tác giả cho biết các khoản đầu tư của ông mang về thu nhập khoảng 3 triệu USD mỗi năm.
“Thoạt nhìn, việc một người dạy về tài chính cá nhân lại mang khoản nợ khổng lồ dường như là một sự mâu thuẫn. Nhưng đây chính là cách ông áp dụng trong thực tế những nguyên tắc được đề cập trong cuốn sách của mình”, Yan Yuejin, Phó chủ tịch Viện Nghiên cứu và Phát triển E-house China, công ty tư vấn bất động sản có trụ sở tại Thượng Hải, nhận định.
“Cốt lõi của cuốn sách là chỉ ra sự khác biệt giữa tài sản và các khoản nợ, đồng thời đề cập việc vay tiền để mua những tài sản có thể tạo ra dòng tiền.”
Theo Yan, phần lớn khoản nợ của Kiyosaki thực chất là các nghĩa vụ tài chính gắn với những dự án bất động sản mà ông đầu tư, thay vì hoàn toàn là nợ cá nhân. Đây là chiến lược phổ biến của các nhà đầu tư bất động sản quy mô lớn tại Mỹ: sử dụng giá trị tăng thêm của tài sản để tái cấp vốn, tiếp tục xoay vòng và mở rộng danh mục đầu tư. Rủi ro cá nhân được hạn chế thông qua các công ty trách nhiệm hữu hạn.
Nguyên tắc này cũng được Kiyosaki trình bày trong Cha giàu, cha nghèo. Sau khi xuất bản năm 1997, cuốn sách có 6 năm nằm trong danh sách bán chạy của The New York Times. Tác phẩm cũng rất phổ biến tại Trung Quốc và được nhiều độc giả xem là cuốn sách nhập môn về tài chính cá nhân.
Cuốn sách xoay quanh hai hình tượng người cha. “Cha nghèo” là cha ruột của Kiyosaki - một giáo viên có học thức, công việc ổn định trong khu vực công nhưng gặp khó khăn về tài chính. Trong khi đó, “cha giàu” được xây dựng dựa trên hình ảnh cha của một người bạn thời thơ ấu của tác giả, một doanh nhân không được đào tạo bài bản nhưng am hiểu đầu tư và gây dựng tài sản.
Tuy nhiên, đầu tư bất động sản theo hướng sử dụng vốn vay để mở rộng danh mục đã trở nên rủi ro hơn trong những năm gần đây. Yan cho biết lãi suất cao tại Mỹ khiến chi phí vay vốn tăng đáng kể, trong khi tốc độ tăng giá thuê đã chậm lại.
Theo chuyên gia này, chiến lược của Kiyosaki cũng không dễ áp dụng ở thời điểm hiện tại. Danh mục đầu tư của ông chủ yếu là các bất động sản cho thuê, tạo ra nguồn dòng tiền tương đối ổn định. Bên cạnh đó, Kiyosaki tham gia thị trường từ những năm 1970, nên giá mua tài sản ban đầu thấp hơn nhiều so với mặt bằng hiện nay.
Theo Yan, mức độ rủi ro của khoản nợ phụ thuộc vào giá trị các tài sản và khả năng tạo ra dòng tiền để trả nợ. Mô hình này vẫn có thể duy trì nếu thị trường không xảy ra những biến động cực đoan.
Bản thân Kiyosaki cũng thừa nhận mô hình đầu tư của mình - sử dụng đòn bẩy tài chính cao, đầu tư quy mô lớn và nắm giữ dài hạn - gần như không thể sao chép đối với phần lớn mọi người. Ông nhiều lần cảnh báo độc giả: “Đừng làm theo tôi.”
“Đây là trường hợp Kiyosaki đưa triết lý đầu tư của chính mình đến mức cực đoan. Nhà đầu tư bình thường cần nhận thức rõ khoảng cách rất lớn giữa nguyên tắc đầu tư và khả năng áp dụng chúng vào thực tế”, Yan nói.
Giả Hủ
Theo SCMP
